Żołnierze AK i NSZ z gminy Konstancin-Jeziorna

Dziś pragniemy wystąpić z pewnym apelem. Jak opisywałem rzecz kilka lat temu, w 2008 roku upamiętniając walki powstańcze w 1944 roku, dzięki ówczesnym środowiskom kombatanckim i władzom gminy fundowano kamień przy rondzie Jana Pawła II. Niestety zawarte na nim imiona i nazwiska w wielu przypadkach rozmijają się z rzeczywistymi, wymieniono tam także osoby, które nie pochodziły z tych stron. Nie jest to efekt celowego działania, lecz raczej braku w owym czasie należytych badań historycznych i zweryfikowania wspomnień, które jak zawsze okazały się żywsze niż rzeczywistość. Dzięki publikacji z 2015 roku „Nasi bohaterowie” udało się wiele rzeczy wyjaśnić, a odnalezienie teki zawierającej informacje o powojennym pochówku powstańców z terenu ówczesnych gmin Jeziorna i Skolimów-Konstancin pozwolił listę uściślić co zawarto w publikacji w „Roczniku Nadwiślańskiego Urzecza”, wymieniając wszystkich Powstańców pochowanych z inicjatywy mieszkańców Jeziorny w Powsinie.

Tym samym wydaje się zasadne poprawienie informacji na wspomnianym kamieniu, zatem niedawno po raz kolejny złożyliśmy taki wniosek do władz samorządowych, uzyskując deklarację podjęcia działań w tym zakresie. Pytaniem otwartym jest czy upamiętniać wyłącznie walczących w dniu 1 sierpnia w rejonie tzw. Błotnicy jak dotąd, czy też wszystkich poległych w 1944 roku powstańców z terenu naszej gminy.

Chcielibyśmy aby ta lista była kompletna, bowiem ponad 80 lat po wojnie coraz bardziej zanika świadomość, iż Powstanie Warszawskie wybuchło również 1 sierpnia na tym terenie, a także iż powstańców z terenu gminy pochowano w Powsinie, który w 1946 roku był parafialnym cmentarzem dla Jeziorny. Niestety zanikła już ostatnio tradycja gminnych uroczystości w Powsinie, a coraz więcej osób nie mających o tym pojęcia gromadzi się przy kamieniu w Konstancinie w dniu 1 sierpnia, który stał się symbolem Powstania Warszawskiego, nie wiedząc o miejscu pochówku tutejszych Powstańców.

Tym bardziej warto, aby w tym miejscu znalazła się kompletna lista poległych w Powstaniu Warszawskim z terenu obecnej gminy Konstancin-Jeziorna, niezależnie czy pochowani zostali w Powsinie czy Słomczynie. Poniżej zamieszczamy listę ustaloną na podstawie dotychczasowych badań. Ponieważ istnieje możliwość, że ktoś został pominięty zwracamy się z prośbą o przysłanie w takim wypadku informacji, aby lista mogła stać się kompletna – email archiwa@okolicekonstancina.pl

Zaznaczamy jednocześnie, iż lista obejmuje WYŁĄCZNIE osoby poległe w Powstaniu Warszawskim z terenu gminy, a nie obejmuje wszystkich członków tutejszych struktur podziemnych. Wyjątek zrobiono dla osób, które poległy na terenie gminy podczas walk Powstania Warszawskiego, nawet jeśli nie mieszkały tu na stałe. Listę sporządzono alfabetycznie podając stopień wojskowy, miejsce zamieszkania na terenie gminy i informację o śmierci. Jeżeli nie napisano inaczej polegli byli członkami oddziału NSZ im. Mączyńskiego z Mirkowa, włączonego do AK przed wybuchem Powstania.

Prosimy o uzupełnienia oraz sprostowanie w zakresie ewentualnych pomyłek.

1. Baczewski Władysław ps. „Wilk”(podporucznik )(Jeziorna) l. 35, zginął 21 sierpnia 1944 r. w Warszawie na Starym Mieście
2. Blusiewicz Tadeusz ps. „Jawor”(kapitan) (Mirków), l. 35. zginął 21 sierpnia 1944 r. w Warszawie na Starym Mieście
3. Budniak Edward ps. „Karol” (kapitan)) (Jeziorna), l. 36, zginął 21 sierpnia 1944 r. w Warszawie na Starym Mieście
4. Carek Edmund ps. „Rosa” (kapral podchorąży) l.  24 (Mirków) – żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1703. Zginął 1 sierpnia „Pod Górami” w Klarysewie
5. Cieński Jan ps. „Kosiński” (kapral podchorąży) l. 21 (Mirków) – zginął 2 sierpnia w Mirkowie
6. Czub Stefan ps. „Młot”(strzelec) l.   17 (Konstancin) – rozstrzelany 2 sierpnia w Mirkowie
7. Dąbek Jan ps. „Dąb”(strzelec)  (również zapisywany jako Dębek) l. 18 (Jeziorna) – żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1706. Zginął 1 sierpnia w Klarysewie w natarciu na Zakład im. Boduena
8. Drabikowski Roman „:Drabinka”(strzelec) l. 22 (Obory) – żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1700. Zginął 1 sierpnia w Klarysewie w natarciu na Zakład im. Boduena
9. Grabski Henryk ps. „Jezierski” (strzelec)  l. 18 (Klarysew) – ranny 1 sierpnia w Jeziornie na „Błotnicy”, zmarł w Mirkowie w szpitalu powstańczym
10. Grabski Ryszard„Regulski” (strzelec) l. 20 (Klarysew) – zginął 1 sierpnia w Jeziornie na „Błotnicy”
11. Jabłoński Józef ps.”Wilczek”(sierżant) 39 (Konstancin) – ranny 11 sierpnia pod Piskórką, zmarł w szpitalu polowym w Konstancinie 18 sierpnia.
12. Janowski Edmund ps. „Rybitwa”(kapral) l. 35 (Jeziorna)- żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1706. Zginął 1 sierpnia w Klarysewie w natarciu na Zakład im. Boduena
13. Knyziak Józef ps. „Ryś”(kapral)  l. 28 (Habdzin) – żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1711. Zginął 1 sierpnia w Klarysewie w natarciu na Zakład im. Boduena
14. Kłoszewska Jadwiga ps. „Iga” (sanitariuszka) l. 23 (Jeziorna) – zginęła 18 września 1944 roku w Warszawie na Mokotowie
15. Komorowski Kazimierz ps. „Otto” (strzelec)  l. 21 (Jeziorna) )- żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1703. Zginął 1 sierpnia „Pod Górami” w Klarysewie.
16. Komorowski Stanisław ps. „Sęp”(strzelec)   l. 17 (Jeziorna) )- żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1703. Zginął 1 sierpnia „Pod Górami” w Klarysewie.
17. Komorowski Tadeusz ps. „Roman”(podchorąży)  l. 21 (Jeziorna) )- żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1703. Zginął 1 sierpnia „Pod Górami” w Klarysewie.
18. Komosiński Zbigniew ps. „Kordian”(kapral podchorąży)  l. 22 (Klarysew) żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1703. Zginął 1 sierpnia „Pod Górami” w Klarysewie
19. Krupiński Kazimierz ps. „Piotrowski” (strzelec) l. 23 żołnierz NSZ i „Krawca”. Zginął 20 września w Warszawie na Mokotowie.
20. Kulczycki Jan ps. „Łomacki”(kapral podchorąży)  l. 21 (Słomczyn) – Zginął 1 sierpnia w Mirkowie
21. Kuskowski Florjan ps. „Szary” (podporucznik) l. 28 (Mirków) – d-ca oddziału. Zginął 1 sierpnia w Jeziornie na „Błotnicy”
22. Kuźba Kazimierz (kapral) 24 (Mirków) żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”. Zginął 1 sierpnia „Pod Górami” w Klarysewie.
23. Kwiatkowski Alfred ps. „Dzwon”(strzelec) l. 24 (Jeziorna) żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1702. Zginął 1 sierpnia w Klarysewie w natarciu na Zakład im. Boduena
24. Latoszek Jan ps. „Stalowy” (plutonowy podchorąży) l. 26 (Powsin) – Zginął 1 sierpnia w Jeziornie na „Błotnicy”
25. Marciniak Józef ps. „Młot” (strzelec) l.18 (Obory) żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1700. Zginął 1 sierpnia w Klarysewie w natarciu na Zakład im. Boduena
26. Markuszewski Henryk ps. „Jastrząb” (strzelec)  l. 18 (Wierzbno) z 1 na 2 sierpnia nieopodal Skolimowa w Wierzbnie.
27. Mierzwiak Jan ps. „Rektor” (kapral) l. 31 (Mirków) żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”. Zginął 1 sierpnia w Klarysewie w natarciu na Zakład im. Boduena
28. Milewski Jan ps. „Twardy” (plutonowy) l. 33 (Jeziorna) żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1705. zginął 19 sierpnia w Wilanowie.
29. Najman Władysław ps. „Zawieja” (kapral podchorąży) l. 23 (Jeziorna) z 1 na 2 sierpnia nieopodal Skolimowa w Wierzbnie
30. Nerka Józef ps. „Boim”(porucznik)  l. 25 (Jeziorna) żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”. Ranny 1 sierpnia w „Pod Górami” w Klarysewie zmarł w Jeziornie.
31. Nerka Mikołaj ps. „Niki”(strzelec)   l. 17 (Jeziorna) żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”. Zginął 1 sierpnia „Pod Górami” w Klarysewie
32. Nowakowski Tadeusz ps. „Dzik”(plutonowy)   l. 38 (Skolimów) żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1703. Zginął 1 sierpnia w Kierszku.
33. Odoliński Mieczysław ps. „Równy”(kapral podchorąży)  l.  22 (Kliczyn) zginął 1 sierpnia w Jeziornie na „Błotnicy”
34. Ogorzelski Czesław ps. „Lissowski”(kapral podchorąży)   l.  22 (Jeziorna) – ranny 1 sierpnia w Jeziornie, zmarł w szpitalu powstańczym w Mirkowie.
35. Okrasa Jan ps. „Waligóra” (kapral) l.  20 (Skolimów) żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1705. Zginął 25 września w Warszawie na Mokotowie.
36. Osuch Józef ps. „Gwóźdź” (strzelec)  l.  22 (Habdzin) żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1702. Zginął 1 sierpnia w Klarysewie w natarciu na Zakład im. Boduena
37. Osuch Stanisław ps. „Zuch”(strzelec)   l.  21 (Habdzin) żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1703 Zginął 1 sierpnia „Pod Górami” w Klarysewie
38. Potulicki Jan ps. „Rafał” (plutnowy podchorąży)  l. 21 (Obory) AK –  Grupa Bojowa „Krybar” – III zgrupowanie „Konrad” – 2. kompania – pluton „Rafałki” – dowódca plutonu. Zginął 24 sierpnia w Warszawie na Powiślu.
39. Pyzel Jerzy (strzelec)  l.  21 – żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”. Zginął 1 sierpnia „Pod Górami” w Klarysewie.
40. Rakowski Józef „Żuraw”(strzelec)  l.  20 (Jeziorna) żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1703 Zginął 1 sierpnia „Pod Górami” w Klarysewie.
41. Rogala-Rozwadowski Ludwik ps. „Łoś” (strzelec)  l.  22  (Konstancin) żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1703. Zginął 1 sierpnia „Pod Górami” w Klarysewie.
42. Rybarczyk Henryk ps. „Jesion” (podporucznik)  l.  29  (Wilanów) żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, dowódca plutonu 1706. Zginął 1 sierpnia w Klarysewie w natarciu na Zakład im. Boduena
43. Sekuła Stanisław ps. „Śmiały”(kapral)   l.  22 (Kawęczyn) )- żołnierz V Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu batalionu „Oaza. 15 września w Warszawie na Dolnym Mokotowie
44. Sierbista Feliks ps. „Wróbel” (strzelec) l.  25 – w Warszawie we wrześniu 1944 r.
45. Smuga Wiesław Marian ps. „Kurt”(strzelec)  l.  19 (Klarysew). 20 września w Warszawie na Mokotowie.
46. Sobków Roman Zdzisław „Sokół” (kapral podchorąży) l.  20 (Kierszek) żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”. 1 sierpnia w Kierszku.
47. Stępień Mieczysław ps. „Szczapa” (strzelec) l.  21- żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK, 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1700. Zginął 1 sierpnia w Klarysewie w natarciu na Zakład im. Boduena
48. Wandel Henryk ps. „Jakub” (strzelec)  l.  23 (Bielawa) żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1705. Zginął 11 sierpnia pod Piskórką.
49. Wiewióra Bolesław ps. „Samson” (kapral) l. 19 (Gassy) )- żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, 1 kompania, pluton 1701.  Zginął 28 sierpnia w Warszawie na Dolnym Mokotowie
50. Wrotek Jan ps. Wróbel (strzelec)  l.  20 (Czarnów). Zginął 25 września w Warszawie na Mokotowie
51. Zienkowicz Witold ps.”Witek” (strzelec) (Skolimów) żołnierz VII Obwodu „Obroża” AK (powiat warszawski), 5 Rejonu „Gątyń”, pluton 1703. Zginął 11 sierpnia pod Piskórką.
52. Żychowicz Bronisław ps. „Wiktor” (porucznik)  l.  30 (Mirków) z 1 na 2 sierpnia nieopodal Skolimowa w Wierzbnie
53. NN (z Bielawy)
54. NN (z Ciszycy)
55. NN (z Ciszycy)
56. NN (z Klarysewa)

4 ostatnie osoby eskhumowano w 1945 roku na terenie walk powstańczych, nikt nie potrafił wówczas podać ich danych i zapisano jedynie wsie, z których się wywodzili.

Osoby mogące dodać jeszcze informacje o nieujętych na powyższej liście powstańcach prosimy o kontakt – archiwa@okolicekonstancina.pl. Szczegółowe informacje na temat wymienionych wyżej Powstańców zawiera wspomniana publikacja „Nasi bohaterowie”. Zapoznać się z nią można w formie cyfrowej w Mazowieckiej Bibliotece Cyfrowej.

Paweł Komosa

Redaktor naczelny portalu, z wykształcenia historyk, absolwent Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego. Rodzinnie związany od wielu pokoleń z Nadwiślańskim Urzeczem, badacz regionu i dziejów lokalnych, autor publikacji oraz artykułów w tym zakresie.

kontakt@okolicekonstancina.pl