Urzecze przyszłości

Niemal dokładnie rok temu pisałem o zakończonych na Urzeczu badaniach terenowych, prowadzonych przez SGGW i spółdzielcze centrum innowacji CoopTech Hub, a dotyczących teraźniejszości i przyszłości nadwiślańskiej krainy. Przedstawiłem wówczas swoje refleksje, rozważając modele rozwojowe, o których rozmawialiśmy na warsztatach. Pisałem, że jestem ciekaw wyników badań, i że pozostaję pod wrażeniem rozmaitych uwarunkowań i okoliczności, których…

Czytaj więcej

Eugenia Bielicka – zapomniana lokatorka dworu i folwarku Łyczyn

20 listopada br. mija 90. rocznica śmierci Eugenii Bielickiej, zapomnianej już lokatorki podkonstancińskiego dworu i folwarku Łyczyn. Była jego niepoślednią ozdobą – mieszkała tam od schyłku lat 20. XX wieku, z woli hrabiego Józefa Potulickiego. Dwór Łyczyn, zbudowany przez niego w latach 20. XX wieku, wchodził w skład majątku rodu Potulickich – Obór. Była pianistką…

Czytaj więcej

Myśliwiec z Jeziorny

Kto z Państwa, spoglądając na niepozorny budynek przy rondzie nieopodal Starej Papierni, domyśla się, jaka jest jego historia? Ta budowla, położona niegdyś we wsi Jeziorna Oborska, mieściła sławną w okresie międzywojennym karczmę Konstantego Kazimierza Mrozowskiego (1876–1944), odgrywającą ważną rolę w życiu towarzyskim i obyczajowym robotników papierni. Zbierali się tam najczęściej w sobotnie wieczory; jak wspominał…

Czytaj więcej

Legenda Królewskiej Góry

Nie ukrywam, że zawsze wydawało mi się, iż Królewska Góra to nazwa – jak byśmy dziś powiedzieli – marketingowa, wymyślona przez Potulickich, którzy w latach 20. rozparcelowali las oborski, by na granicy z Konstancinem stworzyć nowe letnisko. Parcelacja rozpoczęła się w 1924 roku, gdyż w 1899 r. hr. Maria Potulicka zobowiązała się notarialnie, jako właścicielka…

Czytaj więcej

Michał Zwierzyński – ogrodnik willi „Zameczek” i „As”

Wydawało się, że temat konstancińskich ogrodników można uznać za wyczerpany. Trudno pozyskać dane o osobach, które żyły ponad sto lat temu, a na dodatek ich praca niczym szczególnym się nie wyróżniała. Pod koniec XIX wieku, w podzielonej przez zaborców Polsce, na roli pracowało około 70–80% ludzi. Konstancińscy ogrodnicy nie pozwalają jednak o sobie zapomnieć. Okazało…

Czytaj więcej

Urzecze czasów „Lalki”

Jesień 2026 roku to czas premier dwóch ekranizacji „Lalki”. Kinowa premiera dopiero nastąpi, natomiast nad serialową poloniści rwą włosy z głowy. Historyk ma ten komfort, że z przyzwyczajenia może przejść nad nią do porządku dziennego, gdyż jest to kolejna produkcja niemająca wiele wspólnego z historyczną rzeczywistością. Biorąc pod uwagę liczbę dyskusji i kontrowersji, wydaje się…

Czytaj więcej

Stanisław Milewski – ogrodnik i opiekun willi „Wrzos”

Kolejny ogrodnik konstancińskiej willi został wspomniany na portalu okolicekonstancina.pl przez Witolda Rawskiego w artykule „Willa Wrzos”. Tym ogrodnikiem był Stanisław Milewski, opisywany przez wnuka, Tomasza Henryka (rocznik 1946), jako opiekun willi stojącej przy ul. Batorego 28. Ogrodnik czy opiekun? Czy możemy Stanisława Milewskiego zaliczyć w poczet ogrodników? Gdyby nie pewien fakt z pokoleniowego życia rodziny,…

Czytaj więcej

Na południe od Pilicy

Podążając ścieżkami historycznego Mazowsza, warto wjechać na nie rzadko uczęszczaną drogą od południa, od strony mostu w Dęblinie, i podążać wzdłuż Wisły ku Kozienicom. Na trasie wędrowca wyrośnie wówczas mało znany klasztor w Opactwie. Dzisiejszy zespół jest w znacznej mierze dziełem epoki baroku, wznoszonym etapami od 1733 roku, a jego budowa i wykończenie trwały przez…

Czytaj więcej

Książę Mazowsza

Z mazowieckich książąt najczęściej przywoływany jest chyba jeden – Janusz I Starszy (ok. 1346–1429), który doczekał się parków, pomników, czy też ulic w Warszawie i Piasecznie. Nie posiada ich natomiast Konrad I Mazowiecki (1187/8-1247), panujący półtora wieku wcześniej, który dał korzenie odrębności Mazowsza i podłożył podwaliny pod jego rozwój. Przeszkadza mu w tym czarna legenda,…

Czytaj więcej

Północ Mazowsza

Po raz pierwszy o datę inkorporacji Mazowsza pokłóciłem się w Ciechanowie. Musiało to być co najmniej dekadę temu, bo stara siódemka wiodła jeszcze przez Mławę i wracając z wakacji, odbiłem w lewo, by zobaczyć zamek w Ciechanowie. Mniej więcej tak wyglądało przez lata moje zwiedzanie Mazowsza — odbywało się zawsze niejako przy okazji. Przewodniczka podawała…

Czytaj więcej

Z Kolbergiem po Urzeczu

Co prawda zamysłem mym w opowieściach o dawnym Mazowszu jest sięganie do czasów jego średniowiecznej niezależności, bo naszej percepcji umyka fakt, iż przez wiele lat częścią Polski dzielnica nie była, lecz dziś uczynimy wyjątek. Ci, którzy zaglądają na profil facebookowy, wiedzą, że wraz z nowymi artykułami przywoływane są dawne, a my odbywamy swego rodzaju podróż….

Czytaj więcej

Dzieło Konrada

Wracamy w opowieściach o Mazowszu wciąż do utraty jego niezależności w 1526 roku, lecz  paradoksalnie wędrujemy po miejscach jego początków. Dziś pora więc porzucić geografię na rzecz historii i opowiedzieć jak to się stało, że teren późniejszego Urzecza stał się Mazowszem i komu to zawdzięczamy. Konrada I Mazowieckiego (1187-1247) pamięta się praktycznie wyłącznie z faktu,…

Czytaj więcej

Znad środkowej Wisły

Trudno pisać o Mazowszu krótko, lecz niestety formuła tych tekstów i portal, traktujący o okolicach Urzecza narzucają taki sposób. Wiele rzeczy jest więc pomijanych, bądź wzmiankowanych i tak już pozostanie. Byliśmy ostatnio pod Czerwińskiem i tam powróćmy, na wysokim klasztornym wzgórzu upamiętniony został Jagiełło, który przeprawiał się tutaj jak wiemy w 1410 roku na wielką…

Czytaj więcej