Muzyka: Oberki z Wilanowa

Tytułowy utwór jest kolejnym znajdującym się w katalogu działającej po 1945 r. wytwórni płytowej „Fogg Record”, który uważano za zaginiony. W 2020 r. udało się odnaleźć „Kujawiak z Urzecza”, w 2022 r. w zbiorach Narodowego Archiwum Cyfrowego odnalazł się „Oberek z Wilanowa”. Tytułowy utwór zaśpiewany został przez Jana Ciżyńskiego (1908-1978). Z zawodu był nauczycielem śpiewu,…

Czytaj więcej

Powstańcy warszawscy pochowani w Powsinie

Wśród materiałów pozostałych po dawnej Izbie Pamięci Skolimowa-Konstancina znajdował się ciekawy dokument zawierający listy pochowanych na Cmentarzu Powstańców Warszawskich w Powsinie z podziałem na mogiły. Dokument tworzą dwie kartki sporządzone na maszynie będące kopiami stworzonymi przy użyciu kalki. Nie do końca możliwe jest jego datowanie, bowiem czcionka maszynowa charakterystyczna jest dla maszyn z lat 50….

Czytaj więcej

Wspomnienia: 1944-45 na lewobrzeżnym Urzeczu

Kolejny odcinek wspomnień 90-letniej Haliny Latoszek nagrany w 2025 roku. 𝐒́𝐥𝐚𝐝𝐚𝐦𝐢 𝐩𝐚𝐦𝐢𝐞̨𝐜𝐢… 𝐖𝐨𝐣𝐧𝐚 𝐳𝐚𝐛𝐫𝐚ł𝐚 𝐢𝐦 𝐝𝐨𝐦, 𝐰𝐬𝐩𝐨𝐦𝐧𝐢𝐞𝐧𝐢𝐚 𝐢 𝐬𝐩𝐨𝐤𝐨́𝐣. 𝐙𝐦𝐮𝐬𝐢ł𝐚 𝐝𝐨 𝐨𝐩𝐮𝐬𝐳𝐜𝐳𝐞𝐧𝐢𝐚 𝐰𝐬𝐳𝐲𝐬𝐭𝐤𝐢𝐞𝐠𝐨, 𝐜𝐨 𝐳𝐧𝐚𝐥𝐢, 𝐢 𝐰𝐲𝐫𝐮𝐬𝐳𝐞𝐧𝐢𝐚 𝐰 𝐧𝐢𝐞𝐳𝐧𝐚𝐧𝐞. Przedstawiamy poruszającą historię Pani Haliny i jej rodziców, którzy każdego dnia walczyli o przetrwanie, niosąc na barkach ciężar wspomnień i utraconego życia. To opowieść o stracie,…

Czytaj więcej

Geneza haftu i męskiego stroju wilanowskiego

Istnieje kilka hipotez tłumaczących pochodzenie czarnego haftu, który jest pięknym i charakterystycznym elementem damskiego stroju wilanowskiego. Chciałbym przedstawić nową propozycję jego genezy i możliwego wyjaśnienia, skąd wywodzi się tradycja wyszywania oryginalnego ornamentu na naszych strojach. Moim zdaniem źródłem i inspiracją do powstania haftu wilanowskiego były wzory z tkanin ozdabiających ściany pałacu wilanowskiego. Tekstylne obicia ścienne…

Czytaj więcej

Powstanie Styczniowe na lewobrzeżnym Urzeczu (2)

W Piasecznie, oprócz burmistrza Józefa Kłoczowskiego, duże wsparcie materialne dla powstańców w postaci ciepłych ubrań, butów i żywności organizował proboszcz ksiądz Ludwik Czajewicz, mianowany naczelnikiem powstańczym tego miasta. Ciepłą odzież fundował też Ludwik Rossman, właściciel Bielawy. Pomagał również Włodzimierz Potulicki właściciel Obór oraz Adam Okęcki, dzierżawca folwarku Służewiec. Mąkę dawały wilanowskie młyny dworskie. Wspierał powstańców…

Czytaj więcej

Powstanie Styczniowe na lewobrzeżnym Urzeczu (1)

Wydarzenia z lat Powstania Styczniowego nie ominęły również Kabat i sąsiednich miejscowości. Kabaty były wtedy częścią dawnej gminy Wilanów, która obejmowała obszar od Wisły do obecnej ulicy Puławskiej i sięgała do Piaseczna, a jednocześnie wchodziły w skład dóbr ziemskich wilanowskich. W opisach z tamtych czasów, mieszkańców tych terenów określano ogólnie jako Wilanowianie zwłaszcza, gdy do…

Czytaj więcej

Ulewy pod Warszawą – 1899 r.

Prasa warszawska latem 1899 r. donosiła, „że wiele ten wygrał, kto nie wyjechał na letnie mieszkanie”. Informowała o kłopotach z dowozem pieczywa i mięsa do letnisk leżących wzdłuż linii kolejek podmiejskich. Powodem tej sytuacji były całotygodniowe ulewy. W ich wyniku wszelka podmiejska komunikacja ustała. Mieszkańcy letnisk, mogli korzystać tylko z tego co sami przywieźli kolejką…

Czytaj więcej

Upadek kolejki wilanowskiej

W niedawnym tekście na temat planów budowy trakcji elektrycznych do letnisk nad Jeziorką wspomniałem o stopniowej likwidacji  kolejki wilanowskiej w okresie międzywojennym. Parowe i spalinowe wąskotorówki były mocno przestarzałe i choć pod koniec lat dwudziestych zainwestowano w nowe dworce kolejki, plany elektryfikacji trakcji wilanowskiej z przyczyn finansowych spełzły na niczym, mimo iż nakazano je odgórnie…

Czytaj więcej

Z dziejów komunikacji kolejowej nad Jeziorką, czyli pociąg mój widzę ogromny

Tytuł pozwoliłem sobie częściowo pożyczyć z dawnego konstancińskiego forum i oczywiście sparafrazować, bowiem w czasach przed grupami facebookowymi tam omawiane były zazwyczaj ważkie i istotne kwestie dla tutejszej społeczności. A jedną z nich była budowa nowego ratusza Konstancina-Jeziorny, którą wielu zapowiadało, a nikt jej przez długi czas nie widział. I choć zajęło to nieco lat,…

Czytaj więcej

„W imieniu Rzeczpospolitej” – Fordem do Chylic – 1943

Akcja „Wilanów” została przeprowadzona 26 września 1943 r. w Wilanowie i Kępie Latoszkowej. W akcji wzięło udział około 150 żołnierzy podziemia. Była wymierzona w niemieckich osadników, mieszkających w Kępie Latoszkowej, którzy współpracowali z niemieckim okupantem, szpiegowali i donosili na Polaków, a także przyczynili się do aresztowania żołnierzy AK z pułku „Garłuch” i zamordowania żołnierzy „Baszty”…

Czytaj więcej

Dworce kolejki wilanowskiej: Wilanów, Klarysew, Skolimów

Prezentacja koncepcji rewitalizacji dawnego wilanowskiego dworca kolejki wilanowskiej wzbudziła szereg emocji, skutkujących znaczną ilością opinii zamieszczonych na facebookowym profilu portalu. Postanowiłem więc napisać kilka słów na temat tej budowli, a przy okazji pozostałych zachowanych dworców, przy okazji prostując dotychczas znane informacje. Gdy kilka lat temu zainteresowałem się dziejami kolejki okazało się, że wiele danych zebranych…

Czytaj więcej

Historia okolic – 048 – Tajemnice pewnego wiatraka

O wiatraku, który stał w dobrach wilanowskich. Tajemnice pewnego wiatraka Link do pisemnej wersji artykułu Prawa autorskie – Paweł Komosa, Bartek Biedrzycki Licencja nagrania – Creative Commons – BY-NC-SA – uznanie autorstwa – bez zastosowań komercyjnych – na tych samych zasadach. W przypadku chęci wykorzystania prosimy o uprzedni kontakt. Bartek BiedrzyckiPolski autor fantastyki, scenarzysta oraz…

Czytaj więcej

Powstańcza szarość

Wyczytałem swego czasu takie ładne zdanie autorstwa Tomasza Łysiaka: „Powstanie Styczniowe ma swoich apologetów i krytyków. Józef Piłsudski gloryfikował czyn powstańczy i na jego sile duchowej opierał formowanie młodego żołnierza polskiego, ale też poddawał go krytyce, nie po to, by potępiać, lecz by czerpiąc z tego, co piękne i silne, wyciągać wnioski z jego błędów”….

Czytaj więcej

Walki na Urzeczu i nad Jeziorką w październiku 1914 r.

W październiku mija kolejna rocznica zapomnianej bitwy sprzed ponad 100 lat, gdy w 1914 r. nad Jeziorką starły się armia niemiecka atakująca Warszawę i broniąca jej armia rosyjska. Bitwa stoczona została w dniach 8-18 października, w dużej mierze na linii rzeki, między Papiernią w Jeziornie, Piasecznem a Pruszkowem, zaś po wycofaniu Niemców na pobojowisku pozostało…

Czytaj więcej

Powódź na Urzeczu i kolejce wilanowskiej w 1903 roku

Tory kolejki wilanowskiej biegły po plancie od Belwederu, Czerniakowa przez Wilanów i Powsinek, dzięki czemu znajdującej się na wyniesieniu kolejce nie zagrażały wylewy Wisły zwane na Urzeczu „świętojańskimi”, występujące regularnie po późnowiosennych opadach. Bywały one groźne, bowiem rozlewały się po łąkach Czerniakowa, Wilanowa i Powsinka, jednak system ochrony przeciwpowodziowej wymyślony w połowie XIX wieku działał….

Czytaj więcej