Oczynszowanie na Urzeczu w XVIII w.

Wróćmy do tematu pańszczyzny na Urzeczu. W poprzednich tekstach omówione już zostały powinności, a także liczba dni pańszczyźnianych, jakie należało przepracować, jednak elementem pańszczyzny było także zaopatrzenie dworu. Produkcja folwarczna przeznaczona była na zewnątrz, jej sprzedaż stanowiła dworski zysk. To z niej oraz pól uprawianych przez poddanych uzyskiwano choćby zboże, które następnie spławiano z dóbr…

Czytaj więcej

O dniach pańszczyźnianych nad Wisłą i Jeziorką

Ostatnio pisałem o ogólnych postanowieniach pańszczyzny posługując się zachowanymi informacjami z końca XVIII wieku z dóbr królewskich w Jeziornie i szlacheckich w Oborach. Dziś przyjrzymy się im nieco bardziej szczegółowo, na podstawie zachowanych inwentarzy, dokładając do nich dane z innej osiadłości położonej w bezpośredniej bliskości Urzecza. Spróbujmy postanowień pańszczyzny nie rozpatrywać z gruntu negatywnie, lecz…

Czytaj więcej

O tabliczkach i ulicach Jeziorny

Wedle dzisiejszych standardów nie byłoby łatwo być przedwojennym urzędnikiem gminy Jeziorna. Należało znać i kojarzyć praktycznie wszystkich mieszkańców, być może nie całej gminy, liczącej wówczas prawie 9 000 mieszkańców, lecz z pewnością Jeziorny. Trudno miał woźny urzędu, który doręczać musiał urzędowe pisma i dokonywać ustaleń. Na czym polegał trud? Otóż zasadniczo nie posługiwano się na…

Czytaj więcej

Karczma w Jeziornie

Pisząc ostatnio o pojedynkach pod Jeziorną przywołałem karczmę, o której wspominało ówczesne pamiętnikarstwo, zastanawiając się, o którą z karczm w Jeziornach chodzi. Aż do połowy XX wieku były bowiem dwie wsie o takiej nazwie, które miejscowi rozróżniali nadając im przydomki – Jeziorna Królewska dla dawnej królewszczyzny na północnym brzegu Jeziorki i Jeziorna Oborska dla wsi…

Czytaj więcej

Garbarnia w Jeziornie Królewskiej

Wskutek postanowień III rozbioru tereny położone nad Jeziorką stały się częścią Królestwa Pruskiego. Jeziorna Królewska wraz z Okrzeszynem, stanowiąca dotąd tzw. królewszczyznę, dobra koronne, przejęte zostały w 1796 roku przez pruskie władze i administrowane były przez utworzoną Ekonomię w Lesznowoli. Dobra ziemskie nadal dzierżawiono, w zamian za opłaty wnoszone rocznie przez dzierżawców. Po utworzeniu w…

Czytaj więcej

Kantor Pinchas Borenstein

Poniżej posłuchać można żydowskich utworów religijnych wykonywanych przez kantora Pinchasa Borensteina (Pinjosa Borenszteina). Był on jednym z najbardziej znanych kantorów w Argentynie, a wywodził się Jeziorny Królewskiej. Jego ojciec przybył do Jeziorny w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku. Jankiel Ber(ek) Borensztajn (Jakow Dow Borenstein) zawarł ślub z Fajgą wywodzącą się z rodziny Keningsztajnów, jednej z najdłużej…

Czytaj więcej

O uboju mięsa i rzeźnikach z Jeziorny

Przy okazji procedowania ustawy związanej z ochroną zwierząt i ubojem mięsa warto zerknąć w przeszłość. Obecnie uchwalane przepisy wywołały polityczną burzę, także w II Rzeczpospolitej uchwalono podobną ustawę, choć czasy były zupełnie inne miała kontekst polityczny. Zacznijmy jednak opowieść nieco wcześniej, przypominając, iż żyjemy w świecie, w którym nasze potrzeby są łatwo zaspokajane. Obecnie do…

Czytaj więcej

Młyn motorowy w Jeziornie

Ponad rok temu na forum miłośników kolejki mareckiej rozgorzała dyskusja, w trakcie której zwrócono się do nas o pomoc. Jej przedmiotem była lokalizacja pewnego młyna motorowego, znajdującego się rzekomo na warszawskiej Woli. I wówczas potwierdzono, iż miejsce widniejące na poniższym zdjęciu wcale nie zostało znajdowało się w Warszawie, lecz w centrum Jeziorny, na ulicy Warszawskiej…

Czytaj więcej