Co prawda zamysłem mym w opowieściach o dawnym Mazowszu jest sięganie do czasów jego średniowiecznej niezależności, bo naszej percepcji umyka fakt, iż przez wiele lat częścią Polski dzielnica nie była, lecz dziś uczynimy wyjątek. Ci, którzy zaglądają na profil facebookowy, wiedzą, że wraz z nowymi artykułami przywoływane są dawne, a my odbywamy swego rodzaju podróż….
Wracamy w opowieściach o Mazowszu wciąż do utraty jego niezależności w 1526 roku, lecz paradoksalnie wędrujemy po miejscach jego początków. Dziś pora więc porzucić geografię na rzecz historii i opowiedzieć jak to się stało, że teren późniejszego Urzecza stał się Mazowszem i komu to zawdzięczamy. Konrada I Mazowieckiego (1187-1247) pamięta się praktycznie wyłącznie z faktu,…
Trudno pisać o Mazowszu krótko, lecz niestety formuła tych tekstów i portal, traktujący o okolicach Urzecza narzucają taki sposób. Wiele rzeczy jest więc pomijanych, bądź wzmiankowanych i tak już pozostanie. Byliśmy ostatnio pod Czerwińskiem i tam powróćmy, na wysokim klasztornym wzgórzu upamiętniony został Jagiełło, który przeprawiał się tutaj jak wiemy w 1410 roku na wielką…
Mija w tym roku 500 lat od utraty przez Mazowsze samodzielności, gdy w 1526 roku inkorporowano je do Korony, czyniąc częścią Polski. Do daty tej jeszcze powrócę, bo nie jest ona wcale taka oczywista. Z tej okazji umyśliłem sobie bowiem by o Mazowszu z tej okazji pisać, wykraczając nieco poza okolice Urzecza, jednocześnie pokazując jak…
Przedstawiamy rozmowę z panem Jackiem Jopowiczem, jednym ze współwłaścicieli promu Gassy–Karczew. To nie tylko opowieść o przeprawie przez Wisłę. To opowieść o pomyśle, pracy, trudach, uporze i ludziach, którzy przez lata pomagali utrzymać to miejsce przy życiu. Pan Jacek opowiada, jak wyglądały początki promu, skąd wziął się pomysł na jego uruchomienie, ile pracy trzeba było…
Wiatrak w Kopytach, 1942 r. W zbiorach rodziny Śliwków zachowały się trzy zdjęcia wykonane w 1942 r. w Kopytach, przy nieistniejącym już wiatraku Szustkowskich. Szustkowscy przed wojną mieli dwa wiatraki w gminie Jeziorna, jednakże wraz z początkiem wielkiego kryzysu, na początku lat 30. ten w Cieciszewie zaprzestał działalności. Pracował jedynie ten w Kopytach. Potomkowie młynarza…
Z okazji Dnia Dziecka do Archiwum Społecznego prezentujemy zdjęcia przekazywane nam od 2013 roku, na których przedstawione jest dzieciństwo i dorastanie na terenie obecnej gminy Konstancin. Od lat 20. aż po 90. XX wieku, w willach, wsiach i blokowiskach. Tamto dzieciństwo to przede wszystkim zabawy, na łąkach, lasach, w dzikich miejscach oraz podwórkach. Tętniące dziecięcym…
Dwór w Turowicach, gdzie pracował Jan Galas. Zb.NID Dobra wola czterech osób: Pawła Komosy, Marka Galasa, Roberta Galasa i Genowefy Galas pozwoliła na uwiecznienie pamięci ogrodnika i specjalisty o wielu umiejętnościach. Był nim Jan Galas zatrudniony w ogrodach willi Jana Fedorowicza w Konstancinie przy ulicy Potulickich 20 (obecnie Potulickich 42). W zasadzie na pierwszym miejscu…
Mała bez wody. Maj 2026, fot. autora. Powrócę jeszcze do książki Daniela Petryczkiewicza „Mała historia znikania”. Choć rzecz niehistoryczna, a pewne drobne błędy już podnosiłem w mediach społecznościowych, książka jako pewnego rodzaju podróż osobista stanowiąca połączenia eseju i reportażu mi się podoba. Acz jako historyk nie mogę zgodzić się z częścią poruszonych kwestii. Jedną z…
Kolejny odcinek wspomnień 90-letniej Haliny Latoszek nagrany w 2025 roku. Pani Halina zmarła w początkach 2026 r. Dziś opowieść o młodości i zabawach, czasach które dawno minęły. Krótki film zrealizowany i udostępniany jest dzięki prowadzącym profil Moje Urzecze – Karolinie Klech i Michałowi Bąkowi. Na poniższych profilach znaleźć opowieści, zdjęcia i filmy o Urzeczu – jego…
– Pierwszą łódkę zrobiłem jak miałem dziewięć lat. Ojciec schował nam wszystkie narzędzia, więc musieliśmy używać kamieni. Raczej pływać to ta łódka by nie mogła, ale zabawa była świetna. Ta opowieść Pawła Kondeja ze Skurczy koło Wilgi zostaje mi w głowie. Przypominam sobie jak ja miałem dziewięć lat. Nieco dalej w dół rzeki na przeciwległym…
„Grzanka”. Wystarczył jeden jej łyk, by skutecznie rozgrzać ciało. Wiedzieli o tym wszyscy dorośli na Urzeczu. „Magiczny napój” na podwarszawskie, żyzne mady sprowadzili zapewne flisacy. Oryle, jak ich nazywano, rozpoczynali wiślane spływy już wczesną wiosną, a kończyli późną jesienią. Przebywanie na tratwie, na zimnej wodzie, nie należało do przyjemności i mocno wychładzało organizm. Po przybiciu…
Pale w Wiśle, 2025 r. Fot. P. Rytko Od kilku lat coraz niższy rokroczny stan Wisły ujawnia nieopodal dawnej wsi Kopyty wystające z Wisły pale, wbite w dno w rzędach. W 2024 r. mieszkający w tym rejonie Daniel Stężycki przesyłał mi zdjęcia, pytając o istnienie w tym miejscu mostu, bowiem układ pali sugerował pozostałości po…
Kościół w Słomczynie, 1959. Zb. NID. Piaseczyńska SB po 1956 r. skupiła się w środowiskach wiejskich głównie na działalności miejscowych księży oraz działaczy dawnego PSL. Na terenie dawnej gminy Jeziorna to ostatnie miało tradycje sięgające czasów przedwojennych i organizacji „Wici” działającej tu przed wojną, a rozwiązanej pod koniec lat 40. Wymieniona w raportach jest m….
Cieciszew, 1961 r. Zb. A. Zyszczyka. Przedstawiamy Państwu kolejną część wyciągu zawierającego informacje pozyskiwane w ramach pracy operacyjnej przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Piasecznie, dotyczące terenów obecnej gminy Konstancin-Jeziorna. Po utworzeniu w 1952 r. powiatu piaseczyńskiego struktury MBP przeszły reorganizację obejmując swym terenem działania rejon dawnej wsi nadwiślańskich. Prezentowane zapisy pochodzą z zasobu archiwalnego…