Podążając ścieżkami historycznego Mazowsza, warto wjechać na nie rzadko uczęszczaną drogą od południa, od strony mostu w Dęblinie, i podążać wzdłuż Wisły ku Kozienicom. Na trasie wędrowca wyrośnie wówczas mało znany klasztor w Opactwie. Dzisiejszy zespół jest w znacznej mierze dziełem epoki baroku, wznoszonym etapami od 1733 roku, a jego budowa i wykończenie trwały przez…
Z mazowieckich książąt najczęściej przywoływany jest chyba jeden – Janusz I Starszy (ok. 1346–1429), który doczekał się parków, pomników, czy też ulic w Warszawie i Piasecznie. Nie posiada ich natomiast Konrad I Mazowiecki (1187/8-1247), panujący półtora wieku wcześniej, który dał korzenie odrębności Mazowsza i podłożył podwaliny pod jego rozwój. Przeszkadza mu w tym czarna legenda,…
Wracamy w opowieściach o Mazowszu wciąż do utraty jego niezależności w 1526 roku, lecz paradoksalnie wędrujemy po miejscach jego początków. Dziś pora więc porzucić geografię na rzecz historii i opowiedzieć jak to się stało, że teren późniejszego Urzecza stał się Mazowszem i komu to zawdzięczamy. Konrada I Mazowieckiego (1187-1247) pamięta się praktycznie wyłącznie z faktu,…
Mija w tym roku 500 lat od utraty przez Mazowsze samodzielności, gdy w 1526 roku inkorporowano je do Korony, czyniąc częścią Polski. Do daty tej jeszcze powrócę, bo nie jest ona wcale taka oczywista. Z tej okazji umyśliłem sobie bowiem by o Mazowszu z tej okazji pisać, wykraczając nieco poza okolice Urzecza, jednocześnie pokazując jak…
Szkic wyglądu szkut wiślanych w XVIII-wieku. Informacja o zakupie działki, na której wybudowanie zostanie Muzeum Szkuty Wiślanej w Czersku, spotkała się z szerokim odzewem prasowym. W rezultacie o istnieniu i odnalezieniu w 2009 r. szkuty u stóp zamku w Czersku dowiedziało się wiele osób, które wcześniej nie miały o tym pojęcia. Mało która z nich…
Wpis ten czynię, bom świadom, że szlachetny zamysł Witolda Rawskiego nie został do końca zrozumiany. Cóż oznacza bowiem tajemnicza nazwa „Konwent Żmija”, który jesienią 2024 roku inaugurował swą działalność, a Witold często posługuje się tym określeniem w wielu postach? Zapytywało mnie nieco osób o jaką żmiję chodzi, najwyraźniej nie pojmując, iż tyczy się to pradawnego…
W Piasecznie, oprócz burmistrza Józefa Kłoczowskiego, duże wsparcie materialne dla powstańców w postaci ciepłych ubrań, butów i żywności organizował proboszcz ksiądz Ludwik Czajewicz, mianowany naczelnikiem powstańczym tego miasta. Ciepłą odzież fundował też Ludwik Rossman, właściciel Bielawy. Pomagał również Włodzimierz Potulicki właściciel Obór oraz Adam Okęcki, dzierżawca folwarku Służewiec. Mąkę dawały wilanowskie młyny dworskie. Wspierał powstańców…
Wydarzenia z lat Powstania Styczniowego nie ominęły również Kabat i sąsiednich miejscowości. Kabaty były wtedy częścią dawnej gminy Wilanów, która obejmowała obszar od Wisły do obecnej ulicy Puławskiej i sięgała do Piaseczna, a jednocześnie wchodziły w skład dóbr ziemskich wilanowskich. W opisach z tamtych czasów, mieszkańców tych terenów określano ogólnie jako Wilanowianie zwłaszcza, gdy do…
W końcu stycznia na profilu Konstancin-Jeziorna. Historia, Ludzie, Architektura miała miejsce wymiana zdań na temat czy zdjęcie umieszczone na okładce tygodnika „Ziemia” z 1926 r. „Chata w Chylicach” dotyczy Chylic pod Grodziskiem Mazowieckim czy tych znad Jeziorki. Sprawa nie znalazła jak dotąd zadawalającego rozwiązania. Postanowiłem i ja dorzucić kilka swoich spostrzerzeń na ten temat….
11 listopada 1918 roku w Czersku i w Górze Kalwarii 11 listopada 1918 r. stanowił kulminacyjny moment na drodze odzyskiwania niepodległości przez Polaków. Było tak również w przypadku mieszkańców Czerska i Góry Kalwarii. W tym dniu w obydwu miejscowościach doszło do rozbrojenia Niemców, którego dokonali mieszkańcy działający w Polskiej Organizacji Wojskowej (POW), czyli tajnej organizacji…
W październiku mija kolejna rocznica zapomnianej bitwy sprzed ponad 100 lat, gdy w 1914 r. nad Jeziorką starły się armia niemiecka atakująca Warszawę i broniąca jej armia rosyjska. Bitwa stoczona została w dniach 8-18 października, w dużej mierze na linii rzeki, między Papiernią w Jeziornie, Piasecznem a Pruszkowem, zaś po wycofaniu Niemców na pobojowisku pozostało…
17 lipca 1858 r. odbył się ślub Piotra Erazma Jordan Borch Prekera asesora kolegialnego i urzędnika Warszawskiej Komory Celnej z Jadwigą z domu Kwiecińską. Ślub miał miejsce w kościele Przemienienia Pańskiego w Czersku. Piotr Erazm Preker urodził się 11 sierpnia 1819 r. w Kajrach w guberni kowieńskiej na Litwie. Jadwiga urodziła się w Mozyrzu (gubernia mińska)…
Czym Urzecze wiemy, w ciągu ostatnich 10 lat na temat powstało już wiele tekstów, kto jednak Urzecze zamieszkiwał? Ludzie zwani przez współczesnych „urzyckimi”, mieszkający „w Urzycu”, czyli „wsiach Urzecza”. Kilka lat temu pisałem o badaniach dotyczących pochodzenia mieszkańców nadwiślańskiego pasa, Piotr Rytko zaś rok temu napisał o konkretnych ludziach regionu. Tym razem przyjrzyjmy się jak…
Choć trudno to sobie dziś wyobrazić, Czersk położony był niegdyś bezpośrednio nad Wisłą. Gdy spoglądamy ze szczytu zamkowej wieży bramnej w kierunku wschodnim, widzimy obecnie rzekę znacznie oddaloną od zamku. Nie ma pewności co do tego, czy pierwszy gród w Czersku powstał nad głównym korytem Wisły czy też nad większą odnogą tej rzeki (Ryc. 1)….
Wybieramy się w podróż z Władysławem Grzelakiem i jego czterema kompanami (m.in. Wacław Samol) w rejs na dębowej łodzi czterowiosłowej „Świteź”. Popłyniemy Wisłą od Oświęcimia do Gdańska (9-28 lipca 1924 r.). Oczywiście w trakcie podróży nie możemy ominąć naszego Urzecza… Jest 10 lipca 1924 r.: […] Wkrótce zjawiły się na widnokręgu trzy wyniosłe baszty zamku…