Filmy: Prom w Gassach

Przedstawiamy  rozmowę z panem Jackiem Jopowiczem, jednym ze współwłaścicieli promu Gassy–Karczew. To nie tylko opowieść o przeprawie przez Wisłę. To opowieść o pomyśle, pracy, trudach, uporze i ludziach, którzy przez lata pomagali utrzymać to miejsce przy życiu. Pan Jacek opowiada, jak wyglądały początki promu, skąd wziął się pomysł na jego uruchomienie, ile pracy trzeba było…

Czytaj więcej

Zdjęcia: Wiatrak w Kopytach

Wiatrak w Kopytach, 1942 r. W zbiorach rodziny Śliwków zachowały się trzy zdjęcia wykonane w 1942 r. w Kopytach, przy nieistniejącym już wiatraku Szustkowskich. Szustkowscy przed wojną mieli dwa wiatraki w gminie Jeziorna, jednakże wraz z początkiem wielkiego kryzysu, na początku lat 30. ten w Cieciszewie zaprzestał działalności. Pracował jedynie ten w Kopytach. Potomkowie młynarza…

Czytaj więcej

Tradycje śpiewacze Gassów, Czernideł i Łęgu

Zespół K.G.W. z Gassów (Gassowianki) na występie w Warszawie. Nadwiślańskie Urzecze, Warszawa, pk. 1985. Zbiory Archiwum Muzyki Wiejskiej. Niedawno trafił w moje ręce zapis piosenki dokonany własnoręcznie przez zmarłą w 2019 r. Zuzannę Kopyt z Opalińskich pochodzącą z Gassów. Dzięki swej doskonałej pamięci przed śmiercią zapisała treść jednego z utworów, jaki śpiewany był w jej…

Czytaj więcej

Zdjęcia: Na podwórku w Gassach

Na podwórku w Gassach u rodziny Osuchów, 1955 r. Zdjęcie udostępniła Pani Zofia Komosa z Gassów. Przedstawia podwórko rodziny Osuchów, która osiedliła się w Gassach przypuszczalnie około 200 lat temu. Fotografia została wykonana w 1955 roku i ukazuje rodzinę wraz z sąsiadami. Dziewczynkę na rękach trzyma Władysław Osuch, jeden z budowniczych remizy w Gassach, od…

Czytaj więcej

Dokumenty: Księga kasowa KGW w Gassach

Rok 1983 – Pamiętne i huczne dożynki w Gassach. Korowód dożynkowy w Gassach prowadzony wg tradycji od „figurki”. Zbiory KGiGW „ Grymle z Urzecza”. KGW założono w 1957 roku, do koła należały mieszkanki wsi Gassy i Czernidła. Siedziba mieściła się w nowo wybudowanej remizie OSP w Gassach. Do koła należały 34 kobiety. Dochód z imprez…

Czytaj więcej

Zdjęcia: Prom w Gassach

Przeprawa promowa w Gassach. Zdjęcie zrobione 1972 roku, przedstawia 10-letniego Henryka Druszczyńskiego z Gassów i pochodzi ze zbiorów rodzinnych Sławomira M.( kolegi i jednocześnie sąsiada Henia). Zdjęcie przekazane w 2025 r. Jest to jedyne zdjęcie ostatniego promu, który łączył oba brzegi Wisły pomiędzy Gassami a Karczewem. W historii powojennej w Gassach były dwa promy. Pierwszy…

Czytaj więcej

Zdjęcia: Kapliczka w Gassach

Gassy lata koniec lat trzydziestych XX w. Przy kapliczce w Gassach Zuzanna Opalińska i jej młodsza siostra Anna Opalińska. Zbiory rodzinne P. Komosy, udostępnione w 2013 r. Zdjęcie wykonano przed wybuchem II wojny światowej, nieopodal wsi Gassy, w rejonie pobliskiego przysiółka Kopyty. Autorem zdjęcia był najprawdopodobniej Józef Magdziarz, wywodzący się z Gassów, zamieszkujący wówczas w…

Czytaj więcej

O jarmarku w Karczewie

Krążą ostatnie teksty wokół Franciszka (II) Bielińskiego (1683-1766), marszałka wielkiego koronnego, który egzekwując stanowczo zakaz pojedynków w jurysdykcji królewskiej doprowadził do przeniesienia pojedynków za rzekę Jeziornę, w ziemi czerskiej. Był on także panem na Urzeczu, bowiem władał wielkimi dobrami otwockimi, jego posiadanie sięgało także za Osieck i Parysów oraz królewskie miasto Garwolin,  należały do niego…

Czytaj więcej

Ludzie nadwiślańskiego Urzecza

W tym roku mija 10 lat od pierwszego Flis Festiwalu w Gassach, na którym spotkali się pasjonaci pływania po Wiśle. Miałem również przyjemność wspierać organizację tego pamiętnego wydarzenia i przedstawić zebranym na ostrodze w Gassach prezentację multimedialną pt. „Nad Wisłą”. Wówczas na tamie dojazdowej spotkała się garstka wodniaków, ale z biegiem lat flis się rozwijał….

Czytaj więcej

Haft wilanowski

Bez wątpienia najbardziej rozpoznawalnym elementem stroju wilanowskiego, który wręcz stał się jego symbolem, jest czarny haft o motywach roślinnych. Z końcem 2020 roku hafciarstwo z nadwiślańskiego Urzecza zostało wpisane na krajową listę niematerialnego dziedzictwa, prowadzoną przez Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. Uczyniono to na wniosek Stowarzyszenia Odrodzenia Urzecza, które przeprowadziło procedurę i przygotowało wniosek…

Czytaj więcej

Piaski i ich dawni mieszkańcy

Chcąc poszerzyć wiedzę na temat moich przodków, po przejrzeniu dostępnych akt metrykalnych i utworzeniu zarysu drzewa genealogicznego, sięgnęłam po tabelę likwidacyjną mojej rodzinnej wsi – Piasków. Jednak jak się później okazało, to wcale nie były najstarsze dokumenty dotyczące mieszkańców tej wsi. Zgodnie z Tabelą Dóbr Klucza Oborskiego w Województwie Mazowieckim sporządzoną w 1790 r. we…

Czytaj więcej

O wycinance z Jeziorny

Dzisiejszy dzień jest dobry, by napisać o papierowej wycinance, której bogaty zbiór zebrany przez Antoniego Śledziewskiego znajduje się teraz w tutejszym domu kultury. Od dłuższego czasu miejscową opinię rozpala kwestia powstającego Muzeum Wycinanki, na potrzeby którego rewitalizowany jest dawny zabytkowy Dom Ludowy w Mirkowie, pochodzący z początków XX wieku. Mam wrażenie, iż w prowadzonej dyskusji…

Czytaj więcej

W czas zarazy

Zaczęło się z początkiem roku 1802, gdy w Gassach zaczęło padać bydło. Początkowo nikt nie widział powodu do niepokoju, jednak gdy liczba padłego pogłowia zwiększyła się, burgrabia dworu w Oborach poinformował hrabiego Michała Potulickiego, na którego barki Urszula Potulicka scedowała w ostatnich latach swego życia zarządzanie tutejszym majątkiem. Jasne było, że na wieś spadła zaraza….

Czytaj więcej

Zagłada Zieleńca

Kępa Świderska, olęderska wieś w dobrach otwockich, położona na wiślanej wyspie, w pierwszej ćwierci XIX wieku zaczęła wędrować ku lewemu brzegowi. W latach dwudziestych jej część znalazła się nieopodal prawego brzegu i sypanych tam wałów, w latach trzydziestych ówczesne mapy ukazują ją jako przyrastającą do stałego lądu, co przypieczętowała powódź około roku 1844. Wieś znalazła…

Czytaj więcej