Z akt Powiatowego UBP w Piasecznie: UB na wsi (1)

Cieciszew, 1961 r. Zb. A. Zyszczyka. Przedstawiamy Państwu kolejną część wyciągu zawierającego informacje pozyskiwane w ramach pracy operacyjnej przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Piasecznie, dotyczące terenów obecnej gminy Konstancin-Jeziorna. Po utworzeniu w 1952 r. powiatu piaseczyńskiego struktury MBP przeszły reorganizację obejmując swym terenem działania rejon dawnej wsi nadwiślańskich. Prezentowane zapisy pochodzą z zasobu archiwalnego…

Czytaj więcej

Zdjęcia Turowic ze zbiorów Zdzisława Skroka

Zdjęcia pochodzą ze zbiorów Zdzisława Skroka, archeologa, pisarza i publicysty, autora licznych książek – w tym wydanej w 2003 roku książki „Konstancin zapomniana arkadia”. Zdzisław Skrok od lat osiemdziesiątych XX wieku publikował na łamach czasopisma „Spotkania z zabytkami” artykuły również dotyczące historii miejsc leżących na terenie naszej gminy i jej bliskich okolic. Na naszym portalu…

Czytaj więcej

Dokumenty: Dziennik lekcyjny szkoły w Słomczynie 1936/37

Dziś prezentujemy niezwykły dokument w postaci dziennika lekcyjnego klasy VII Szkoły Publicznej w Słomczynie gminy Jeziorna z roku szkolnego 1936/37. Jest to pierwsza część dziennika, prezentująca ogólny plan nauczania w ówczesnym roku szkolnym. Dokument pochodzi ze zbiorów Wojciecha Guszkowskiego. Szkoła Powszechna w Słomczynie była w tym czasie obok szkoły w Jeziornie drugą gminną szkołą, umożliwiającą…

Czytaj więcej

O przyszłości Urzecza

Dziś nieco mniej historycznie. Miałem okazje wziąć niedawno udział w cyklu spotkań warsztatowych badań prowadzonych na Urzeczu przez SGGW oraz spółdzielcze centrum innowacji CoopTech Hub. Badania tyczyły się mikroregionu jako strefy żywicielskiej Warszawy i prowadzono je w formie równoległych spotkań w dwóch częściach Urzecza, z udziałem mieszkańców regionu. Rzecz dotyczyła przeszłości, teraźniejszości i przyszłości nadwiślańskiej…

Czytaj więcej

Wszyscy do żniw

Równo 47 lat temu świat wyglądał inaczej. Tutejsze okolice oraz gminy miały charakter rolniczo-przemysłowy, wszędzie pełno było indywidualnych gospodarstw rolnych, działały także PGR takie jak Brześce, Baniocha, Obory, nie wspominając o tym zlokalizowanym na granicy Opaczy. Był to jednym słowem zupełnie inny świat, w którym asfalt na bocznych drogach, rowerzyści, domy „bocianów” budowane na wsi…

Czytaj więcej

Dokumenty: Kronika Opaczy

Kronika wsi, prowadzona była przez członkinię Koła Gospodyń Wiejskich p. Genowefę Osękę, opisane zostały wydarzenia lat 1945 -1985. Wydaje się, że kronika zaczęła być prowadzona w okresie późniejszym niż 1945 r., bowiem spisano ją długopisem, a pierwsze pojawiły się w Polsce dopiero w 1950 r. i dopiero w latach sześćdziesiątych nastąpiło jego upowszechnienie. Z uwagi…

Czytaj więcej

Wspomnienia: Nadwiślańskie zwyczaje Urzecza

Żagle rozprzowe na Wiśle pod Brzuminem, 1906 r. (zbiory K. Daszewskiej-Sanóg) Wisła przez lata stanowiła o tożsamości Urzecza… W drugiej połowie XIX w. usypano wały i życie w cieniu wielkiej wody zaczęło się zmieniać, jednak choć powodzie stopniowo przestały zagrażać nadwiślańskiej krainie, wciąż życie nad rzeką wiązało się z wieloma zwyczajami i rytuałami.  90-letnia Halina Latoszek…

Czytaj więcej

Zdjęcia: Latoszkowie z Cieciszewa

W listopadzie 2020 r. od A.H. otrzymaliśmy skany negatywów, które znajdowały się w kopercie opisanej jako „Latoszkowie 1941”. Zdjęcia wykonane zostały przez Jolantę Richter, członkinię Armii Krajowej tutejszego rejonu „Gątyń”, pracującą w późniejszym okresie w jednym z powstańczych szpitali w Konstancinie. Negatywy zostały zeskanowane przez p. Janusza Dziano i udostępnione w celu identyfikacji miejsca oraz…

Czytaj więcej

Zapomniane dzieje Turowic

Mostki arkadyjskie w Turowicach – obecnie w stanie rozsypki. Wzmiankowałem kilka miesięcy temu, iż uważne badanie średniowiecznych zapisków dotyczących Turowic na Urzeczu da nam rezultaty zaskakujące. Przez lata przyjęło się wśród historyków, iż wszelakie informacje w dokumentach dotyczące tej miejscowości, odnoszą się do Turowic położonych w ziemi grójeckiej. Mało kto bowiem zdawał sobie sprawę, iż…

Czytaj więcej

Wspomnienia: Pamiętam Podłęcze

Film dokumentalny „Pamiętam Podłęcze” to wzruszająca podróż do serca nadwiślańskiego mikroregionu Urzecze. To wyjątkowe wspomnienia dwóch mieszkańców Podłęcza – 93-letniego Pana Jana Kalińskiego i 90-letniej Pani Haliny Latoszek. Seniorzy z pasją opowiadają o swoim życiu: trudnych latach wojny, bombardowaniach, głodzie, ale też o radościach młodości – zabawach, szkole, pracy na roli. Ich opowieści pokazują, jak…

Czytaj więcej

Tradycje śpiewacze Gassów, Czernideł i Łęgu

Zespół K.G.W. z Gassów (Gassowianki) na występie w Warszawie. Nadwiślańskie Urzecze, Warszawa, pk. 1985. Zbiory Archiwum Muzyki Wiejskiej. Niedawno trafił w moje ręce zapis piosenki dokonany własnoręcznie przez zmarłą w 2019 r. Zuzannę Kopyt z Opalińskich pochodzącą z Gassów. Dzięki swej doskonałej pamięci przed śmiercią zapisała treść jednego z utworów, jaki śpiewany był w jej…

Czytaj więcej

Zespół parkowy w Oborach

Obecny właściciel zespołu dworsko-parkowego w Oborach kilka miesięcy temu ogłosił plany wybudowania muzeum. Prace prowadzone są przy zachowaniu ścisłej dyskrecji, trudno więc powiedzieć jak zmieni się otoczenie dworu. Niestety nie udało się uzyskać ze strony Fundacji Staraków żadnej odpowiedzi na kierowane zapytania w tej sprawie. Warto pamiętać, że zespół dworsko-parkowy w Oborach to nie tylko…

Czytaj więcej

Wspomnienia: Święta wielkanocne na Urzeczu

Święconka w Okrzeszynie, lata 30/40 XX w. Zb. T. Siudzińskiego. Zdjęcie udostępniono podczas badań terenowych prowadzonych na Urzeczu przez dr. Ł. Stanaszka. W trakcie badań mieszkańcy Okrzeszyna podzielili się następującymi wspomnieniami z okresu międzywojennego: Post przed Wielkanocą trwał cały piątek, sobotę aż się przyszło ze mszy porannej. Dużą katorgą dla dzieci były zapachy zalatujące z…

Czytaj więcej

Strój wilanowski – polemika

W tekście. „Geneza haftu i męskiego stroju wilanowskiego” starałem się wyjaśnić proces, który ukształtował najbardziej widoczny element męskiego stroju wilanowskiego, czyli granatowy strój wierzchni z dodatkami w kolorze głębokiej czerwieni. Zwróciłem także uwagę na mnogość używanych nazw dla tego ubrania, na które mówiono kaftan, kapota, siermięga czy bardziej oficjalnie sukmana. Wskazałem, że moim zdaniem strój…

Czytaj więcej