Dwór w Turowicach, gdzie pracował Jan Galas. Zb.NID Dobra wola czterech osób: Pawła Komosy, Marka Galasa, Roberta Galasa i Genowefy Galas pozwoliła na uwiecznienie pamięci ogrodnika i specjalisty o wielu umiejętnościach. Był nim Jan Galas zatrudniony w ogrodach willi Jana Fedorowicza w Konstancinie przy ulicy Potulickich 20 (obecnie Potulickich 42). W zasadzie na pierwszym miejscu…
Przeglądając moje/nasze dotychczasowe teksty na blogu, zdałem sobie sprawę z pewnej rażącej luki. Chociaż kwestie mobilności i infrastruktury pojawiały się tu, to zawsze w kontekście inwestycji kolejowych lub rozwoju komunikacji miejskiej. Przez długi czas pomijany był milczeniem temat transportu prywatnego, a przecież to właśnie własny samochód zaczynał być podstawowym, a z czasem jedynym narzędziem codziennej…
Mała bez wody. Maj 2026, fot. autora. Powrócę jeszcze do książki Daniela Petryczkiewicza „Mała historia znikania”. Choć rzecz niehistoryczna, a pewne drobne błędy już podnosiłem w mediach społecznościowych, książka jako pewnego rodzaju podróż osobista stanowiąca połączenia eseju i reportażu mi się podoba. Acz jako historyk nie mogę zgodzić się z częścią poruszonych kwestii. Jedną z…
– Pierwszą łódkę zrobiłem jak miałem dziewięć lat. Ojciec schował nam wszystkie narzędzia, więc musieliśmy używać kamieni. Raczej pływać to ta łódka by nie mogła, ale zabawa była świetna. Ta opowieść Pawła Kondeja ze Skurczy koło Wilgi zostaje mi w głowie. Przypominam sobie jak ja miałem dziewięć lat. Nieco dalej w dół rzeki na przeciwległym…
Pallas Athene ok. 1972. Zb. P. Brzezińskiej. „Willa [Pallas Athene] położona jest w efektownie rozplanowanym parku, na skraju którego znajdował się kort tenisowy, dalej stajnie, wozownia i garaże. Szczególną uwagę zwraca wspaniała brama wjazdowa (…)”, tak konstancińską willę przy ulicy Piasta charakteryzuje Tadeusz W. Świątek w swoim opracowaniu „Konstancin”[1]. ,,Do willi 'przynależał’ duży ogród –…
Jest wiosna 1784 roku. Na kępę wiślaną u podnóża pałacu Czartoryskich licznie zmierzają tłumy pędzone ciekawością – gawiedź chce na własne oczy zobaczyć zjawisko, jakiego do tej pory nie widzieli. Wiosenne słońce topi resztki śniegu pokrywające skarpę wzdłuż wiślańskiego brzegu, Gwałtowne wichry z ostatnich tygodni ustąpiły miejsca przyjemnej, lekkiej, porannej bryzie i długo wyczekiwana pogoda…
Urodziła się 31 lipca 1869 r. w Warszawie. Uczyła się na pensji Heleny Budzińskiej, później pod kierunkiem nauczycielki i literatki Zofii Sokołowskiej. Egzamin nauczycielski zdała w 1886 r. Była słuchaczką Uniwersytetu Latającego. Po uzyskaniu dyplomu nauczycielskiego przez pewien czas pracowała bezpłatnie na pensji Heleny Budzińskiej. Utrzymywała się z korepetycji. W połowie lat 80. XIX w….
„Grzanka”. Wystarczył jeden jej łyk, by skutecznie rozgrzać ciało. Wiedzieli o tym wszyscy dorośli na Urzeczu. „Magiczny napój” na podwarszawskie, żyzne mady sprowadzili zapewne flisacy. Oryle, jak ich nazywano, rozpoczynali wiślane spływy już wczesną wiosną, a kończyli późną jesienią. Przebywanie na tratwie, na zimnej wodzie, nie należało do przyjemności i mocno wychładzało organizm. Po przybiciu…
To fascynujące uzupełnienie! Każdy badacz czeka latami na kolejne informacje dotyczące interesującego go tematu. Dla mnie jednym z nich są losy pensji Wandy Pawlickiej w Klarysewie, jednej z ważniejszych placówek edukacyjnych dla dziewcząt na początku XX w. Odkrycie kolejnej postaci związanej z pensją Wandy Pawlickiej to impuls do dalszych poszukiwań. Dodatkowo jej postać pokazuje także…
„Amelin” przestał istnieć. W zasadzie był tylko swą pozostałością od ćwierć wieku, bo dokonana przebudowa sprawiła, iż nie przypominał już willi, jaką znamy z dawnych zdjęć. Jej cień stał pusty i zapomniany, a próba rekonstrukcji czy zastąpienia starego nowym była nieudana. Około 2000 roku gruntowny remont pozbawił jej malowniczości świadczącej o zabytkowej substancji, choćby zabytkowej…
Wśród materiałów pozostałych po dawnej Izbie Pamięci Skolimowa-Konstancina znajdował się ciekawy dokument zawierający listy pochowanych na Cmentarzu Powstańców Warszawskich w Powsinie z podziałem na mogiły. Dokument tworzą dwie kartki sporządzone na maszynie będące kopiami stworzonymi przy użyciu kalki. Nie do końca możliwe jest jego datowanie, bowiem czcionka maszynowa charakterystyczna jest dla maszyn z lat 50….
Członkowie NSZ z Papierni, zdjęcie z lat 1942-44. Mat. IPN. 1 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”. W tutejszej okolicy nie było osób wpisujących się stricte w działalność zbrojną przeciw siłom aparatu komunistycznego. Szereg osób poddano jednak prześladowaniom za wojenną działalność – byli to m. in. Włodzimierz Kozakiewicz, Tadeusz Walczewski, Barbara Kulińska czy Henryk…
Wspomnienie o ogrodniku willi gospodarstwa „Amelin” (część II) „Amelia uprawiała warzywa, pielęgnowała kwiaty, hodowała kury i kaczki.” (…) Lecz „Amelin” to również ogród, który miał licznych ogrodników. Jednym z nich był pan Koprowski, innego Edward Natanson sprowadził aż z Niemiec (…)[1]. To właśnie ten fragment artykułu Pawła Komosy był początkiem dociekań, o jakich ogrodników gospodarstwa…
Pale w Wiśle, 2025 r. Fot. P. Rytko Od kilku lat coraz niższy rokroczny stan Wisły ujawnia nieopodal dawnej wsi Kopyty wystające z Wisły pale, wbite w dno w rzędach. W 2024 r. mieszkający w tym rejonie Daniel Stężycki przesyłał mi zdjęcia, pytając o istnienie w tym miejscu mostu, bowiem układ pali sugerował pozostałości po…
Pożar szmaciarni, 15 XI 1984 r. Zdjęcie ze zbiorów Starej Papierni. 15 listopada 1984 r. pożar strawił budynek obecnej Starej Papierni. Wówczas znany był pod nazwą „szmaciarnia”. Pojawiła się ona gdy po zakupie jeziorańskiej papierni w 1887 r. przez Leona Kronenberga i Edwarda Natansona dokonano jej rozbudowy, a główną rolę produkcyjną przejęły nowo wybudowane obiekty…