Wszyscy do żniw

Równo 47 lat temu świat wyglądał inaczej. Tutejsze okolice oraz gminy miały charakter rolniczo-przemysłowy, wszędzie pełno było indywidualnych gospodarstw rolnych, działały także PGR takie jak Brześce, Baniocha, Obory, nie wspominając o tym zlokalizowanym na granicy Opaczy. Był to jednym słowem zupełnie inny świat, w którym asfalt na bocznych drogach, rowerzyści, domy „bocianów” budowane na wsi…

Czytaj więcej

Dom, który dawał nadzieję

Willa „Boryczówka”, Dom Dziecka RTPD w Konstancinie w latach 40. XX wieku, zb. W. Guszkowskiego. W cieniu wojennych zniszczeń i ludzkich tragedii, wśród sosen i willi Konstancina, narodziło się miejsce wyjątkowe – Dom Dziecka Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci (RTPD). To właśnie tutaj, na skraju zrujnowanej stolicy, dziesiątki dzieci skrzywdzonych przez los znalazły bezpieczny azyl, opiekę…

Czytaj więcej

Zapomniane dzieje Turowic

Mostki arkadyjskie w Turowicach – obecnie w stanie rozsypki. Wzmiankowałem kilka miesięcy temu, iż uważne badanie średniowiecznych zapisków dotyczących Turowic na Urzeczu da nam rezultaty zaskakujące. Przez lata przyjęło się wśród historyków, iż wszelakie informacje w dokumentach dotyczące tej miejscowości, odnoszą się do Turowic położonych w ziemi grójeckiej. Mało kto bowiem zdawał sobie sprawę, iż…

Czytaj więcej

Andrzej Narożniak – ogrodnik willi „Wesoła”

Historia kolejnego dozorcy/ogrodnika konstancińskich willi Andrzeja Narożniaka jest nieco skomplikowana, bowiem jego nazwisko odnajdujemy w 1930 r. w willi „Marychna”. Willa w tym czasie zmieniała właścicieli i w Księdze wieczystej zanotowano nazwisko dozorcy/ogrodnika oraz zachowane przez niego stanowisko. [1] Jednak nie ulega wątpliwości, że Andrzej Narożniak wcześniej dozorował i dbał o ogród willi „Wesoła”. Zachowała…

Czytaj więcej

Muzyka – Juliusz Wertheim

 Pałac w Wilanowie, ok. 1905 r., zb. Biblioteki Kongresu USA. Dziś chciałbym przybliżyć Państwu w ramach naszego Archiwum dzieła pewnego zapomnianego kompozytora, który choć z tymi stronami związany był wyłącznie osobą brata, tworzył jednak działa ważne, obecnie zapomniane. Mowa o Juliuszu Wertheimie, bracie Gustawa, pamiętanego głównie jako właściciela wybudowanej w 1935 r. willi „Julisin” na…

Czytaj więcej

Geneza papierni

Filigran z orłem papierni w Jeziornie, zb. AGAD W rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja znowu wiele osób wspomni, iż spisywano ją na papierze z Jeziorny. Papiernia jeziorańska działała wówczas prężnie od ponad dekady, będąc jedną z pierwszych manufaktur papierniczych na terenie kraju, produkujących papier przemysłowo, a nie tylko na potrzeby pobliskiego dworu. Dobra to okazja…

Czytaj więcej

Zespół parkowy w Oborach

Obecny właściciel zespołu dworsko-parkowego w Oborach kilka miesięcy temu ogłosił plany wybudowania muzeum. Prace prowadzone są przy zachowaniu ścisłej dyskrecji, trudno więc powiedzieć jak zmieni się otoczenie dworu. Niestety nie udało się uzyskać ze strony Fundacji Staraków żadnej odpowiedzi na kierowane zapytania w tej sprawie. Warto pamiętać, że zespół dworsko-parkowy w Oborach to nie tylko…

Czytaj więcej

Nasz Oxford. Początki Liceum Ogólnokształcącego w Skolimowie

„Nasz Oxford” – tak o swojej dawnej szkole mówią dziś niektórzy absolwenci Liceum Ogólnokształcącego w Skolimowie. Określenie to nawiązuje nie tylko do wyglądu ostatniej siedziby szkoły, ale i do jej niezwykłych początków. Historia liceum rozpoczęła się przed wojną na warszawskim Mokotowie. W drugiej połowie lat 30. XX w. do budynku pofabrycznego przy dzisiejszej ul. Rakowieckiej…

Czytaj więcej

Konstancin w polonijnej prasie

Jakiś czas temu przeglądając polonijne gazety okresu zimnej wojny natrafiłem na wzmianki na temat Konstancina i Jeziorny. O tej ostatniej pisano w miarę regularnie, odnotowując papiernię, jej produkcję oraz obchody 200-lecia zakładu, najczęściej przepisując krajowe artykuły bez podania źródła. Konstancin zaczął być wzmiankowany dopiero w epoce gierkowskiej. O dawnej tradycji letniskowej tu nie wspominano, miejscowość…

Czytaj więcej

Strój wilanowski – polemika

W tekście. „Geneza haftu i męskiego stroju wilanowskiego” starałem się wyjaśnić proces, który ukształtował najbardziej widoczny element męskiego stroju wilanowskiego, czyli granatowy strój wierzchni z dodatkami w kolorze głębokiej czerwieni. Zwróciłem także uwagę na mnogość używanych nazw dla tego ubrania, na które mówiono kaftan, kapota, siermięga czy bardziej oficjalnie sukmana. Wskazałem, że moim zdaniem strój…

Czytaj więcej

Kwiatowy motyw wilanowski

W publikacjach podnoszone jest często, że haft wilanowski wzorowano na kutych zdobieniach metalowego ogrodzenia otaczającego Pałac w Wilanowie. Stamtąd miał czerpać kolorystykę oraz motywy dekoracyjne, w formie stylizowanych kwiatów i liści, oraz powtarzający się rytmiczny układ. Powstała odnosząca się do tej koncepcji nazwa „haft sztachetowy”. Padły również stwierdzenia, że kowalskie ogrodzenie z prostych, pionowych prętów…

Czytaj więcej

Geneza haftu wilanowskiego – polemika

W artykule pt. „Geneza haftu i męskiego stroju wilanowskiego”, opublikowanym kilka tygodni temu,  przedstawiałem okoliczności powstania haftu wilanowskiego i inspiracji czerpanej przez hafciarki. Publikacja wywołała znaczny odzew i skutkowała ciekawą dyskusją zawierającą zarówno potwierdzenia moich tez jak i krytykę.  Cieszę się, ponieważ umożliwia to dojście do wspólnych, budujących wniosków. W toku dyskusji pojawiło się kilka…

Czytaj więcej

Korzenie Królewskiej Papierni w Jeziornie

Filigran papierni w Jeziornie, AGAD. O dawnej papierni w Jeziornie pisać i mówić się będzie coraz więcej, z powodu inwestycji dewelopera, który planuje rewitalizację starych zabudowań oraz budowę osiedla mieszkaniowego. Zaczątek już mamy, przed wekendowym spacerem wiele stron internetowych zamieszczało informacje bazując na komunikacie rozesłanym do redakcji. Dużo także będzie przy tym historycznym pisaniu błędów,…

Czytaj więcej