Życie na granicy (3)

Do jednych z najważniejszych obowiązków landrata należały także sprawy wojskowe. Na poziomie ówczesnego powiatu odpowiadał za problematykę, którą nazwalibyśmy dzisiaj ewidencją wojskową. O ile do roku 1795 prowadzono rekrutację, nakładając stopniowo obowiązek dostarczania rekruta na posiadaczy majątków ziemskich, w prowincji Prus Południowych zaczęto wprowadzać pobór powszechny, obowiązujący już od dawna na ziemiach podleglych pod Królewiec….

Czytaj więcej

Życie na granicy (1)

Ostatni wpis o Jeziorce zatytułowany „Rzeka Graniczna” przypomniał mi, iż do dnia dzisiejszego granicę gminy Konstancin-Jeziorna stanowi Wisła. Obecnie rozdziela ją od Karczewa, niegdyś biegla nią granica majątków ziemskich, oddzielając dobra Obór, Bielawy i Jeziorny od Miedzeszyna, Falenicy czy posiadłości Bielińskich. Wisła do niedawna dzieliła jedynie umownie, łącząc mieszkańców obu jej brzegów, o czym obeznani…

Czytaj więcej

Zaginione parafie Urzecza

Miesiąc temu minęła 70 rocznica największej w powojennej historii Polski wiślanej powodzi i jednocześnie najbardziej tragicznej. Gwałtownie topniejące śniegi przyniosły zagładę większości domostw między Wisłą a Puszczą Kampinoską, gdzie w okolicach Leoncina i Kazunia gospodarstwa dawnych olęderskich osadników przestały istnieć. Film dokumentalny „Powódź” uwiecznił tamte chwile, podobnie kronika filmowa. Na południe od Warszawy wylew nie…

Czytaj więcej

Strój wilanowski w XIX wieku

Pod koniec stycznia w Karczewie miała miejsce promocja książki Elżbiety Piskorz-Branekovej i Łukasza Maurycego Stanaszka „Strój wilanowski z nadwiślańskiego Urzecza” (Seria: „Atlas Polskich Strojów Ludowych”, red. nauk. zesz. A. Mironiuk-Nikolska, t. 45, cz. IV. Mazowsze i Sieradzkie, z. 11, Wrocław 2015). Nie miałem jeszcze okazji zapoznać się z książką, lecz zamieszczam kilka podobizn, które zapewne znalazły…

Czytaj więcej

Churching na Urzeczu

Kilka lat temu dostrzegłem po raz pierwszy zaimplementowane na grunt polski zjawisko churchingu. Za tym terminem przeniesionym z języka angielskiego kryje się swoista turystyka kościelna, polegająca na uczęszczaniu co niedzielę do innej parafii, czasem by wysłuchać kazania księdza, zbliżonego świadopoglądem do wiernego. Niedawna lektura książki Katarzyny Surmiak-Dowmańskiej “Ku Klux Klan. Tu mieszka miłość” przyniosła informację,…

Czytaj więcej

Na półce z książkami 2

Dawno nie było o ciekawych lekturach dotyczących tych stron, więc dziś temat ten uzupełnimy. Okazja dobra, bo niedawno ukazał się wreszcie pierwszy numer długo wyczekiwanego „Rocznika Karczewskiego”. Jak wiedzą ci, którzy zaglądają na tę stronę, aż do późnych lat pięćdziesiątych obie strony Wisły były ze sobą niezwykle mocno związane, stąd znaleźć można tam wiele ciekawych…

Czytaj więcej

Na przewozie w Gassach

Ostatni widok na prom. Fot. Artur Ostrowski, 2025, zdjęcie zamieszczone na forum Konstancina-Jeziorny FB. wpis, w którym autor przedstawia swą podróż przesławnym promem w Gassach, a następnie opisuje tenże prom w Gassach w latach 1790 i 1800. Informacje praktyczne na temat obecnego kursowania promu i obowiązujących cen zawarł zaś na końcu tekstu. – Ruch jest…

Czytaj więcej

Rewolucji początek

Jak pisałem niedawno w tym roku mijają kolejne okrągłe rocznice ważkich wydarzeń, które wywarły kształt na życie ówczesnych mieszkańców tych okolic. Nim jednak nastał czas bitew I Wojny Światowej i zanim doszło do bitwy pod Ostrówkiem, miała miejsce Insurekcja Kościuszkowska. Był rok 1794, a w ówczesnych dokumentach to co wówczas zaszło określano mianem rewolucji, choć…

Czytaj więcej