Ustalanie granic gminy Skolimów-Konstancin w 1937 r.

W drugiej połowie lat 30-tych XX w. w Rzeczypospolitej postępował dalszy proces niwelowania istniejących nadal różnic pozaborowych oraz chęć usprawnienia zarządzania ciążącym do siebie gospodarczo regionami. W tym czasie przeprowadzono zmiany granic powiatów i gmin oraz przynależności do konkretnych województw.  W tym celu w 1936 r. i 1937 r. przeprowadzano konsultacje z władzami gmin i gromad. Gminę Skolimów-Konstancin co prawda utworzono 1 styczniu 1924 r., ale władze gminy zaproponowały w 1936 r. zmianę jej granic. 

Willa “Wesoła”. Siedziba Towarzystwa Miłośników Skolimowa i Chylic. Miejsce urzędowania Rady gminy Skolimów-Konstancin do 1937 r. Fot. R. Kazimierski. Zdjęcie ze zbiorów Elżbiety Biały (za stroną visitkonstancin.pl)

22 czerwca 1936 r. w willi “Wesoła” odbyło się zebranie Rady Gminnej Skolimów-Konstancin. Obecni byli: wójt gminy Bolesław Słomka, podwójci Tadeusz Biliński, ławnik Włodzimierz Karyłowski i członkowie: Marcin Buczyński, Szczepan Gołąbek, ks. Jan Kożuchowski, Ludwik Morgenstein, Stanisław Muller, Irena Paschalska, Janina Wójcicka i Ludwik Zieliński. Nieobecni byli: ks. pastor Zygmunt Michelis (usprawiedliwiony), Wojciech Karkowski, Jan Marczak, Antoni Rodak, Ludwik Strzeszewski (nieusprawiedliwieni). Spotkanie protokołował kierownik biura Władysław Cyruliński. Na spotkaniu dyskutowano nad wnioskiem Zarządu na temat zmian granic gminy. Po burzliwej dyskusji przy 9 głosach za i  2 przeciw przyjęto uchwałę (Nr 26), w której zdecydowano przychylić się do wniosku Zarządu i wystąpić do władz nadzorczych o przyłączenie do gminy Skolimów-Konstancin miejscowości z gminy Jeziorna: letnisko Królewską Górę i wieś Jeziornę Oborską a z gminy Nowo-Iwiczna: wieś Skolimów, folwark Skolimów i folwark Chylice. Pismo z odpowiednim wnioskiem poszło do Wydziału Powiatowego 24 czerwca 1936 r.

Willa “Wypoczynek”. Pocztówka ze zbiorów Tomasza Lachowskiego. Lata 30-te XX w. Zdjęcie za stroną facebook.com/Konstancin-Jeziorna-Historia-Ludzie-Architektura

W odpowiedzi na propozycje władz gminy w pierwszym tygodniu stycznia 1937 r. trafiło do gminy pismo starosty z 4 stycznia 1937 r., które zwracało się do Rady Gminnej o sprecyzowanie swoich postulatów. W związku z tym postawiono rozpatrzyć ten problem na najbliższym posiedzeniu Rady. 

W  nowej siedzibie urzędu gminy Skolimów-Konstancin, w willi “Wypoczynek” (“Odpoczynek”), w piątek 8 stycznia 1937 r. odbyło się spotkanie Rady gminnej Gminy Skolimów-Konstancin na którym podjęto m.in. kolejną uchwałę dotyczącą granic gminy. Na posiedzeniu Rady obecnych było 13 osób: przewodniczący tymczasowy wójt gminy Jan Juriew, podwójci Tadeusz Biliński, ławnicy: Arnold Endelman, Szczepan Gołąbek, Wojciech Karkowski, ks. Jan Kożuchowski, Jan Marczak, Stanisław Muller, Antoni Rodak, Janina Wójcicka, Ludwik Zieliński. Nieobecni byli: Ludwik Morgenstein (usprawiedliwiony), Irena Paschalska i Marcin Byczyński (nieusprawiedliwieni). Całe posiedzenie protokołował sekretarz gminy Bolesław Słomka. Jednym z punktów posiedzenia była sprawa nowych granic gminy. Po dłuższej dyskusji nad tą sprawą została podjęta uchwała (Nr 2), w której stwierdzono, że Rada:

Pocztówka tej samej willi co wyżej, z tym, że opisana jako willa “Odpoczynek”. Jedna z serii pocztówek wypuszczonych przez Krajowy Dom Wydawniczy Franciszka Karpowicza latem 1913 r. Pocztówka nr 6. Zbiory autora

1) 10 głosami przeciwko 3 uchwala: gromad Czarnowa i Wierzbna z gminy Nowo-Iwiczna oraz części lasów z powiatu grójeckiego do gminy Skolimów-Konstancin nie włączać;

2)  9 głosami postanowiła: wsi Jeziorna Oborska do gminy Skolimów-Konstancin nie włączać;

3) 10 głosami uchwaliła: letnisko Królewską Górę włączyć do gminy Skolimów-Konstancin wraz z przyległymi doń lasami z majątku Obory;

4) zwrócić się do władz nadzorczych o wyłączenie z gminy Nowo-Iwiczna i włączenie do gminy Skolimów-Konstancin: folwarku Chylice, folwarku Skolimów, letniska Skolimów C i wsi Skolimów.

Urząd Gminy Skolimów-Konstancin (widać urzedową tablicę nad wejściem). 1937-1938 r. Fot. Z. Chomętowska. Zbiory autora

Tego samego dnia na wniosek sołtysa Skolimowa Karola Białowąsa w budynku Skolimowskiej Ochotniczej Straży Ogniowej zebrała się Rada Gromadzka gromady Skolimów (gmina Skolimów-Konstancin). Stawili się: Bronisława Dębowska, Franciszek Jakubowski, Jan Kłos, Anna Knyziak, Jan Knyziak, Stanisław Kostrzeń, Rozalia Magdziarz, Stanisław Pijarczyk, Stanisław Stański, Stanisław Wysiadecki. Spotkanie otworzył sołtys Karol Białowąs. Po długiej dyskusji zebrani postanowili wystąpić do władz wyższych (nadzorczych) z prośbą ażeby miejscowości wchodzące w skład tutejszej gromady:

  1. wieś Skolimów
  2. folwark Skolimów
  3. Skolimów – osada Szumacher
  4. Skolimów – osada Sibkiewicz
  5. Skolimów – osada Skolimowianka
  6. Skolimów – osada Ochmanka
  7. Skolimów – osada Rozalin
  8. Skolimów – osada Prekerówka
  9. Skolimów stacja Kolejki Wilanowskiej

zostały włączone do gminy Skolimów-Konstancin, ponieważ będzie to wygodne dla tutejszej ludności ze względu na bliską odległość, dogodną komunikację i wspólnego zainteresowania mieszkańców gminy“.

Pieczątka i podpis wójta gminy Skolimów-Konstancin Jana Juriewa, 1937 r. Zbiory autora

Większość postulatów mieszkańców Skolimowa została spełniona. Wiosną 1937 r. weszła w życie “Ustawa z dnia 12 czerwca 1937 r. o zmianie granic województw: poznańskiego, pomorskiego, warszawskiego i łódzkiego”.

Źródło: Archiwum Państwowe w Warszawie, Oddział w Grodzisku Mazowieckim, Akta gminy Skolimów-Konstancin

Może ci się także spodobać...