Witold Rawski

Historyk wojskowości i starożytności, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego. Wieloletni pracownik wydawnictw książkowych (m. in. kierownik redakcji historii działu encyklopedii i słowników PWN), prasowych, ostatnio pracownik naukowy Wojskowego Biura Badań Historycznych, w latach 1981-89 redaktor, wydawca, wykładowca i aktywny działacz podziemia solidarnościowego. Od ćwierć wieku mieszkaniec Skolimowa, prowadzący Konstanciński Klub Historyczny.

Tajemnice zapomnianej posesji nr 300 (willa „Skaut”)

Opowiemy o domu, który często mijamy idąc do Parku Zdrojowego. Ukryty pomiędzy „Beza Cafe & Restaurant” a ul. Batorego nie wzbudza większego zainteresowania miejscowych mieszkańców jak i gości. Jego architektura nie jest przecież „powalająca”. W Internecie można znaleźć kilka lakonicznych wzmianek o tym miejscu powtarzanych za Tomaszem Lachowskim i Tadeuszem Świątkiem: że pierwszą właścicielką domu…

Czytaj więcej

„Janówka” – o willi słów kilka

Parcelę 36a w Konstancinie przy ul. Warszawskiej 3 (dzisiaj Piłsudskiego 9) zakupił Jan Wróblewski, w latach 1908-1915 kierownik miejscowej szkoły. Na posesji wybudował w latach 1912-1914 willę według projektu Bronisława Colonna-Czosnowskiego. Od jego imienia została nazwana „Janówka”. Po jego śmierci w 1938 r. właścicielką nieruchomości została jego córka nauczycielka Zofia Stanisława po mężu Padzik. Willa…

Czytaj więcej

Willa „Greczynka” – przystań „Domu Dzieci” Stowarzyszenia „Rodzina Policyjna” (II)

Niechaj ten dom nie będzie domem smutku, lecz domem radości i wesela. Niech w nim wzrasta młode pokolenie, zdrowe na ciele i duszy, pełne siły i radości życia – Jadwiga Maleszewska   20 czerwca 1929 r. z inicjatywy małżonki komendanta głównego policji Jadwigi Maleszewskiej, powołano do życia Stowarzyszenie „Rodzina Policyjna”, skupiające rodziny policjantów Policji Państwowej…

Czytaj więcej

Willa „Greczynka” – dziecięce królestwo (I)

Według Wirtualnego Muzeum Konstancina willa “Greczynka” (ul. Środkowa 22) wybudowana została w 1910 r. dla hr. Zofii Dunin-Wolskiej. Dwa lata później została sprzedana Eugenii Dobrowolskiej. Nowa właścicielka zmieniła willę w luksusowy pensjonat. “Greczynka” posiadała charakterystyczną czterokondygnacyjną, zwężającą się ku górze wieżę widokową. Budynek zdobiły drewniane werandy. Autorzy strony na FB „Zabytki Konstancina” dodali, że po…

Czytaj więcej

O cmentarzach Wielkiej Wojny – cmentarz w Cieciszewie (III)

Już na początku 1940 r. okupacyjne władze niemieckie przystąpiły do porządkowania niemieckich cmentarzy z lat I wojny światowej, bowiem ich wstępne oględziny wykazały, że były one w opłakanym stanie. 19 lutego do zarządów miast i gmin powiatu warszawskiego zostało skierowane pismo naczelnika powiatu warszawskiego dr. Hermanna Rupprechta dotyczące spisu grobów wojskowych z wojny światowej 1914-1918:…

Czytaj więcej

Przygoda fotoreportera w Górze Kalwarii – 1930 r.

Jesień 1930 r. Fotograf Agencji Fotograficznej „Światowid” Ajsyk Anyż zauważył na placu Unii Lubelskiej grupę Żydów udających się na uroczystości święta Jom Kipur do Góry Kalwarii. Długo się nie namyślając wraz z kolegą wyruszył do Góry Kalwarii z zamiarem zrobienia kilku fotografii z tej uroczystości, która rozpoczynała się w środę 1 października 1930 r. i…

Czytaj więcej

O cmentarzach Wielkiej Wojny – cmentarz w Maryninie (II)

Wracamy do cmentarza w Maryninie. Ciekawą interpretację założenia architektonicznego tego cmentarza dał Bogusław Kornecki w bardzo „kwiecistym” tekście. Unikalność i wyjątkowość założenia urbanistycznego polega na sięgnięciu przez projektanta cmentarza do źródeł kultury starożytnej. Wyraźnie nawiązuje się tutaj do starożytnych tradycji cmentarnych, grobowców z kultury starożytnych Greków oraz kurhanów ziemnych i usypywanych kopców nagrobnych kultury wschodniej….

Czytaj więcej

„Przyjaciel i wróg zjednoczeni w obliczu śmierci” – o cmentarzach Wielkiej Wojny (I)

Nie pytajcie kto był przyjacielem a kto wrogiem Tysiące bohaterów wiernych przysiędze padło w zaciętej walce Ofiary spoczęły w rzędach grobów  Anioł śmierci przygarnął ich w niebie wolnych od nienawiści. Obelisk na cmentarzu wojennym nr 8 w Nowym Żmigrodzie   Obszar Generalnego Gubernatorstwa Warszawskiego po walkach przełomu lat 1914-1915 pokryty był setkami grobów i cmentarzyków…

Czytaj więcej

Krwawa sobota w Skolimowie-1922 r. cz. 2

<<< KRWAWA SOBOTA CZĘŚĆ 1 Ważna narada Pałac Zamoyskich przy ulicy Nowy Świat. 4 lutego 1922 r. o godzinie 10 w gabinecie dyrektora Departamentu Bezpieczeństwa Publicznego i Prasy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych dr Stanisława Urbanowicza rozpoczęła się narada w sprawie bezpieczeństwa publicznego w kraju. Trzeba było podjąć stanowcze kroki ponieważ pod adresem władz nieustannie płynęła krytyka…

Czytaj więcej

Proces rotmistrza Stefana Grudzielskiego z willi „Pallas Athene” – 1930

I tak zginął człowiek mocny z ręki człowieka słabego dlatego, że ten mocny używał swej siły dla celów złych. Stanisław Szurlej – na procesie Grudzielskiego Paweł Komosa w tekście „Zabójstwo w willi <Pallas-Athene>” opisał tragedię, która rozegrała się jesienią 1928 r. w Konstancinie. Półtora roku później odbył się proces Grudzielskiego, który zabił Józefa Kloba. Proces…

Czytaj więcej

Jak Szczepan Piotrowski nauczycieli zbuntował – 1916 r.

Rok 1916. Trzeci rok wojny. Drugi rok obecności Niemców na terytorium Królestwa Polskiego. Dwa lata okupacji były okresem aż nadto długim, aby „nieufność pogłębić i nienawiść” do Niemców spotęgować. A były ku temu liczne powody: głód, rekwizycje, podatki, kary i prześladowania polityczne. Polityka ugody z Niemcami okazała sie często złudnym snem. Warto pamiętać, że przedstawiciele…

Czytaj więcej

Krwawa sobota w Skolimowie-1922 r. cz. 1

Sprawa Góralskiego. Jedna z największych zbrodni międzywojennej Rzeczpospolitej. Skolimów 1922 r. Był mroźny i wietrzny poranek 13 lutego 1923 r. O godzinie 6.30 na stoku warszawskiej Cytadeli rozległa się salwa karabinowa. Przywiązane do słupów trzy ciała osunęły się. Gdy okazało się, że dwie osoby jeszcze żyją oddano ponownie salwę. Będący na miejscu lekarz stwierdził zgon…

Czytaj więcej

Dom Uzdrowieńców „Biruta” – 1916 r.

I Wojna Światowa. Wojska niemieckie 5 sierpnia 1915 r. wkroczyły do Warszawy. Rozpoczął się trzy i pół roczny okres ich pobytu na ziemi mazowieckiej. Powstała tu niemiecka administracja okupacyjna ziem Królestwa Polskiego. 24 sierpnia 1915 r. utworzono Cesarsko-Niemieckie Generalne Gubernatorstwo Warszawskie podlegające bezpośrednio cesarzowi oraz kanclerzowi. Generalnym gubernatorem warszawskim mianowany został generał Hans Hartwig von…

Czytaj więcej

Skolimów i Konstancin odcięte od Warszawy – 1937

Zacofana komunikacja tamuje postęp pięknych osiedli W Skolimowie, Konstancinie, Chylicach, Wilanowie, Jeziornie – płacz i narzekanie na komunikację. 5000 letników W Skolimowie, który jest siedzibą gminy, otrzymujemy informację o stanie ludności, z których wynika, że osiedla tej linii są raczej letniskami niż skupieniem ludności stałej.  – Do gminy należy 5 osiedli: Skolimów – 800 mieszkańców…

Czytaj więcej

Jak wieś Kosumce harcerzom pomagała – 1944 r.

Podstawowym celem wychowawczym konspiracyjnego harcerstwa było tworzenie warunków do samowychowania młodzieży należącej do związku. W warunkach wojennych było to szczególnie ważne, dlatego zwracano uwagę na konieczność pełnej realizacji wszystkich zapisów Przyrzeczenia i Prawa Harcerskiego. Przeprowadzano próby na stopnie harcerskie, biegi harcerskie, ćwiczenia, obchodzono rocznice i święta narodowe, otaczano opieką miejsca pamięci. Jedną z form pracy…

Czytaj więcej