Paweł Komosa

Redaktor naczelny portalu, z wykształcenia historyk, absolwent Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego. Rodzinnie związany od wielu pokoleń z Nadwiślańskim Urzeczem, badacz regionu i dziejów lokalnych, autor publikacji oraz artykułów w tym zakresie.

kontakt@okolicekonstancina.pl

Rzecz o Konstancji

W tym roku po raz 11 obchodziliśmy imieniny Konstancji, organizowane na cześć hrabiny Konstancji Skórzewskiej, z domu Potulickiej, której imieniem ponad wiek temu nazwano tworzone letnisko, zaś teraz nosi je miasto Konstancin –Jeziorna. Obchody imieninowe wydają się o tyle właściwe, iż tradycja obchodzenia imienin jest w Polsce dużo bardziej zakorzeniona niż obchodzenie urodzin. Dzieciom nadawano…

Czytaj więcej

Powodziowe ostrzeżenia

Niegdyś na Urzeczu śpiewano w różnych wersjach pewną przyśpiewkę, zapisaną pod Cieciszewem w ten sposób: „Żeby na Łurzycu woda nie topiła, to by Łurzycunka we złocie chodziła”. Wylewy były życiodajne, sprawiały bowiem, iż ziemia była tu żyzna, a wszystko „samo rosło”. Jednak było rzecz jasna tak jak w piosence, powodzie potrafiły być spustoszeniem. Stąd też…

Czytaj więcej

Olędrzy i nadrzeczne wały (2)

Prezentowany przykład dotyczący poparcia olęderskich osadników i kolonistów dla idei sypania wałów nie był odosobniony.  Jak 17 maja 1846 roku zanotował we dworze w Bielawie Henryk Rossman: „Koloniści z Kępy Oborskiej, Falenickiej, Okrzewskiej i Wilanowskiej do tych robót są użyci (…) robią chętnie i dobrze”. Nasze przekonanie o olęderskim oporze w tej materii okazuje się…

Czytaj więcej

Olędrzy i nadrzeczne wały (1)

Trudno powiedzieć skąd wzięło się przekonanie, iż olędrzy sprzeciwiali się budowie wałów, które w XIX wieku sypano wskutek postanowień rządowych wzdłuż rzek. Rzeczywiście wały przeciwpowodziowe radykalnie zmieniły system gospodarowania ziemią, gdy ustały wylewy rzeki na pola, będące źródłem żyznego mułu. Na Urzeczu zmusiło to olędrów i pozostałych mieszkańców do nawożenia obornikiem, a dawne „powodziowe” gospodarowanie…

Czytaj więcej

Jeziorka, 1921 rok

Adam zamieścił wczoraj na portalu niezwykle ciekawy tekst o przyrodzie dawnej i obecnej doliny Wisły, pisząc o konstacińskiej Amazonii. Opis ten aż prosi się by go uzupełnić innymi materiałami, więc dobry to moment by zamieścić obszerne wyjątki z przewodnika dla zoologów wydanego równo sto lat temu. Pozycja to niezmiernie ciekawa i przedstawiająca krajobraz nadrzeczny ponad…

Czytaj więcej

Żydzi nadwiślańskiego Urzecza

Obecności żydowskiej ludności na terenach wiejskich nadwiślańskiego Urzecza w swej znakomitej publikacji Ł. M. Stanaszek poświęcił ledwie trzy strony, zaznaczając iż Żydzi osiedlali się na nich rzadko, choć stale obecni byli w życiu tutejszej ludności, a na Urzeczu istniał silne ośrodki osadnictwa, takie jak Karczew, Góra Kalwaria czy Sobienie-Jeziory. Warto powyższe rozwinąć, bowiem o ile…

Czytaj więcej

Pomnik Powstania Styczniowego

Mija właśnie kolejna rocznica Powstania Styczniowego, coraz bardziej zapomnianego zrywu niepodległościowego. Przyćmiły je późniejsze wydarzenia z tragicznej polskiej historii, spory dotyczące powstania i jego interpretacji oraz działalności powstańców zostały zastąpione przez polemiki dotyczące sierpnia 1944 roku i żołnierzy wyklętych. Wydarzenia z lat 1863 – 1864 są także mało romantyczne, czego przykładem może być choćby książka…

Czytaj więcej

Zimowe drogi

Od kilku dni pada śnieg, spadła temperatura, lecz zima nie stanowi problemu, stała się przede wszystkim atrakcją. To niezauważalna lecz fundamentalna zmiana jaka zaszła w naszym życiu, na którą zwrócono mi niedawno uwagę na Urzeczu. Aż do czasów wojny zima przynosiła konieczność wytężonej pracy, nawet jeśli nie wiązała się koniecznością przebywania od świtu do zmierzchu…

Czytaj więcej

Służew, Wilanów i Gucin

W miniony weekend udało się na stronie facebooka zidentyfikować kolejne zdjęcie Henryka Poddębskiego z 1928 roku, ku memu zaskoczeniu okazało się, iż choć opisano je jako „wieś pod Wilanowem”, tym razem nie przedstawia jak w poprzednich przypadkach okolic Kabat, a rejon ówczesnej wsi Służew, a dokładnie obecną Aleję Wilanowską. „Wieś pod Wilanowem” to rzecz względna,…

Czytaj więcej

U ujścia Gyezory

Choć jak wiemy w świetle dokumentów historycznych jedną z najstarszych tutejszych osad jest Cieciszew, wzmiankowany po raz pierwszy w 1253 roku, będący już wówczas jednym z książęcych grodów ówczesnego Mazowsza, historia miejscowości gminnych jest dużo starsza. Liczne znaleziska archeologiczne wskazują na to, iż w tych stronach osiedlano się od okresu neolitu po starożytność. Dzisiaj przyjrzymy…

Czytaj więcej

Kantor Pinchas Borenstein

Poniżej posłuchać można żydowskich utworów religijnych wykonywanych przez kantora Pinchasa Borensteina (Pinjosa Borenszteina). Był on jednym z najbardziej znanych kantorów w Argentynie, a wywodził się Jeziorny Królewskiej. Jego ojciec przybył do Jeziorny w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku. Jankiel Ber(ek) Borensztajn (Jakow Dow Borenstein) zawarł ślub z Fajgą wywodzącą się z rodziny Keningsztajnów, jednej z najdłużej…

Czytaj więcej

„Pod skarpą”

Właśne zakończono konsultacje społeczne w sprawie przeznaczenia terenu położonego nieopodal nowej siedziby Urzędu Miasta i Gminy. Wzbudzały one spore emocje, odbywając się po raz drugi w krótkim okresie, a mieszkańcy wypowiadali się przeciw planom zabudowy wielorodzinnej jaką przewidziały w tym miejscu gminne władze oraz deweloper. Sprawa wciąż rozpala wiele osób. Z tej okazji warto spojrzeć…

Czytaj więcej

Pocztówka z przeszłości

Dziś kolejna rocznica wprowadzenia stanu wojennego. Tamte dni nikną coraz bardziej w ludzkiej pamięci. Zapominamy coraz bardziej o życiu codziennym i o tym co wówczas wydawało się normalnością. Że nie było możliwe pójście do sklepu i zaopatrzenie się w podstawowe produkty, na każdym rogu nie znajdowała się „Żabka” z bogatym asortymentem, czynna w każdą niedzielę….

Czytaj więcej

Wiślana brać

Nie zdajemy sobie nawet sprawy jak wielką potęgą był niegdyś spław wiślany. Począwszy od średniowiecza Wisłą do Gdańska płynęły olej, miód, wosk, potaż i drzewo. Spławiano belki, z których budowano maszty okrętów płynących do Nowego Świata, wywożono popiół i oczywiście zboże. W tym ostatnim miało znaczny udział również Urzecze, z którego spławiano je do Gdańska….

Czytaj więcej