Kabaty. Tajemnice Alei Kasztanowej i dworku Karniewskich

Kabaty: wieś i cegielnia na przełomie XVIII i XIX wieku <<< Kabaty od zawsze leżały w sąsiedztwie Lasu Kabackiego, ale nie nazywano go tak, tylko powszechnie określano go słowem „bór”. Pewnie było to zakorzenione wspomnienie o porastającej tu przed wiekami prastarej puszczy mazowieckiej. Poza tym, niegdyś staropolskim słowem „bor” nazywano te części puszczy, w których…

Czytaj więcej

Pomnik Powstania Styczniowego

Mija właśnie kolejna rocznica Powstania Styczniowego, coraz bardziej zapomnianego zrywu niepodległościowego. Przyćmiły je późniejsze wydarzenia z tragicznej polskiej historii, spory dotyczące powstania i jego interpretacji oraz działalności powstańców zostały zastąpione przez polemiki dotyczące sierpnia 1944 roku i żołnierzy wyklętych. Wydarzenia z lat 1863 – 1864 są także mało romantyczne, czego przykładem może być choćby książka…

Czytaj więcej

Krzyż w Mirkowie z 1856 r.

„Figura to był krzyż na kwadratowej metalowej tumbie postawiony – jak fama głosiła – dla uczczenia pamięci powstańców 1831 roku, którzy niedaleko tego miejsca padli w walce (…) Stała ona na niewielkim kopcu, otoczona z 4 stron żelaznymi pachołkami, na których wsparta była żelazna poręcz. Wewnątrz tego ogrodzenia rosły cztery kasztany, których korony tworzyły naturalną…

Czytaj więcej

Wielka wojna w gminie Jeziorna (4)

22 i 23 października 1914 roku armia niemiecka wycofała się z tych stron, a miejscowa ludność powracając do domów liczyła swe straty. Komitet obywatelski przystąpił do ich spisywania, jednak mimo złożenia w urzędzie gminy protokołów, mieszkańcy nie doczekali się rekompensaty. Szkody wyrządziła nie tylko walka, ale również uczynili to żołnierze obu armii. W przypadku rosyjskich,…

Czytaj więcej

Wielka Wojna w gminie Jeziorna (2)

Uruchomione ochronki wprowadziły pewne nowum, w postaci dawania dzieciom posiłków, bowiem dotychczas nie było to oczywiste. Dzieci dostawały obiad w postaci polewki i kawałka chleba, dla wielu z nich okazywało się to jedynym posiłkiem dziennie, bowiem wiele było tam „dziatwy ubogiej”. W ochronce w Klarysewie było 130 dzieci głównie z Jeziorny i Bielawy, w Słomczynie…

Czytaj więcej

Nadciąga burza nad Jeziorkę – 12 października 1914 r.

Jesień 1914 r. Sytuacja na podejściach do Warszawy jest dynamiczna. Wśród zamieszkującej tereny na południe od Warszawy ludności narastają paniczne nastroje. Wielu mieszkańców przenosi się do Warszawy. Atmosferę niepewności i strachu przed nieznanym podsyca propaganda i prasa.  Nadchodzący Niemiec to „wróg Słowiańszczyzny”. 2 września 1914 r. nad Warszawą po raz pierwszy pojawił się niemiecki sterowiec. …

Czytaj więcej

Krajobraz po bitwie

Mija kolejna rocznica wielkiej i zapomnianej bitwy o Warszawę, jaka została stoczona w październiku 1914 roku. Niemiecki manewr oskrzydlający zakończył się krwawymi bojami na linii rzeki Jeziorki, toczonymi w dużej mierze w lasach chojnowskich. Na portalu opisywano już tamte boje (Zapomniana bitwa), a niedawno Witold Rawski przedstawił krwawe boje pod Maryninem (Walka o folwark Marynin),…

Czytaj więcej

Bój pod Piaskami (1914)

Rok 1914. Trwa walka na podejściach do Warszawy. Lewe skrzydło 1 Syberyjskiego Korpusu Armijnego zabezpieczały pułki 2 Syberyjskiej Dywizji Strzelców. Na jej skrajnym lewym skrzydle walczył 5 Syberyjski Pułk Strzelców, który miał za zadanie ubezpieczenie przeprawy XIX Korpusu Armijnego z Karczewa przez Wisłę  na wysokości Kopyt. Według rozkazów pułk miał zająć pozycje wzdłuż „odnogi rzeki…

Czytaj więcej

Walka o folwark Marynin (1914)

Październik 1914 r.  5 Syberyjski Pułk Strzelców pod dowództwem pułkownika Еленевa Иванa Федоровичa  zajmował pozycje w Powsinie. IV batalion tego pułku pod dowództwem podpułkownika Шастинa 18 października 1914 r. o godzinie piątej rano zgodnie z nadesłanymi rozkazami ruszył z Powsina w kierunku Słomczyna. O godzinie 6:00 batalion dotarł do lasu na południe od Jeziorny Oborskiej….

Czytaj więcej

50 Syberyjski Pułk Strzelców nad Jeziorką (1914)

Wielka Wojna trwa już dwa miesiące. Pod Warszawą walczą armie rosyjskie i niemieckie. 11 października 1914 r. w Warszawie zaczęła się wyładowywać 13 Syberyjska Dywizja Strzelców z I Syberyjskiego Korpusu Armijnego. Kolejno transporty opuściły Syberyjskie Pułki Strzelców 49, 50, 51 i 52 oraz XIII Syberyjska Brygada Artylerii. 14 października wyładunek dywizji się zakończył. Jej pułki…

Czytaj więcej

Sierpień 1920 r. na Urzeczu (3)

Jak most pod Górą Kalwarią budowano… Wycofujące się jednostki Wojska Polskiego w kierunku Wisły, miały za zadanie obsadzenie zachodniego, lewego brzegu rzeki. Na prawym miały zostać tylko oddziały broniące przyczółków mostowych. Tak było i w wypadku polskiej 4 dywizji piechoty, która w walkach odwrotowych, kierowała się na Górę Kalwarię. Jej główne siły powinny znaleźć się…

Czytaj więcej

Sierpień 1920 r. na Urzeczu (2)

Jak ppor. Szokalski nad Wisłą wojował Trwa wojna polsko-sowiecka. Podporucznik Stanisław Szokalski był jednym z najlepszych w 10 pułku piechoty wywiadowców i świetnym zagończykiem. Zaprawiony w licznych walkach z oddziałami sowieckimi w 1919 r.  i imponujących wypadach, przekradał się aż pod same stanowiska nieprzyjaciela, obserwując i badając każdą wedetę i każdą placówkę z osobna, jak…

Czytaj więcej

Sierpień 1920 r. na Urzeczu (1)

Starcie 14 sierpnia 1920 r. pod Górą Kalwarią            Rok 1920. 7 maja Wojska Polskie wkroczyły do Kijowa, 8 czerwca Sowieci przerwali polski front pod Samhorodkiem, a 13 sierpnia rozpoczął się decydujący bój pod Warszawą. Po dwóch miesiącach walk odwrotowych żołnierz polski miał za swoimi plecami stolicę i Wisłę. Tutaj na…

Czytaj więcej

Latem 1944. Opowieści znad Wisły III.

Zaczęło się od „Magdy”, Marianny Krystosiak. W południe 1 sierpnia odebrała rozkaz. To była łączniczka, punkt kontaktowy był w Instytucie Głuchoniemych w Warszawie. O 15 dostarczyła go do Klarysewa i dałą „Grzegorzowi”. Dopiero o 15 dowiedzieliśmy się, że mamy iść do Powstania. Wiedzieliśmy, że coś się dzieje, już wcześniej, bo widać było poruszenie w Jeziornie,…

Czytaj więcej

Mikrohistorie. Opowieści o ludziach i miejscach (5)

Ulice Jasiowa i Wągrodzka Różne są wersje opowieści o nazwie nadanej Królewskiej Górze, wszystkie wiążą ją z Janem III Sobieskim, żadna jednak nie jest prawdziwa, bowiem nazwa ta nie była używana do czasu, aż w roku 1925 przystąpiono do parcelacji porastającego ten rejon lasu, by sprzedać działki. Bo tylko on do tego czasu się tu…

Czytaj więcej