Urzecze jawi nam się jako region istniejący długo w niezmienionym kształcie, w którym przez wiele lat uprawę pól przerywały coroczne wylewy Wisły, a urzycoki modre przywdziewały swe charakterystyczne stroje. Tymczasem jak każdy region podlegało nieustannym przemianom i ewolucji. Nie powstało z dnia na dzień i nie pojawiło się w określonym kształcie, podobnie nie zniknęło w…
Ostatni tydzień przyniósł informacje o planach wobec dawnego browaru w Oborach, gdzie nowy właściciel pragnąłby utworzyć Centrum Sztuki Współczesnej. Ciekawa to inicjatywa, choć domniemywać można, iż wiązać się będzie ze zwiększonym ruchem pojazdów, bądź nawet z próbą przystosowania starej olęderskiej grobli do ruchu samochodowego, co wpłynie na degradację przyrodniczą rezerwatu Łęgi Oborskie. Jak wiedzą bowiem…
Pomyślniejszy okres dla tych okolic nastąpił w połowie XVIII w. wraz z rozwojem produkcji papierniczej. Przyjmuje się, że pierwszy młyn popierniczo-zbożowy działał już na terenie dóbr Obory w 1760 r. Początki fabryki związane są z działalnością słynnego wiedeńskiego aktora komicznego Jana Józefa Feliksa barona Kurtza (1717-1781). Kurtz uznał, że warunki naturalne, czystość wody i wolność…
Począwszy od XVII wieku Skolimów położony w ziemi warszawskiej stanowił własność rodu Oborskich, a następnie Wielopolskich, którzy nabyli je wraz z resztą dóbr. Głód pieniędzy sprawił, iż wieś wraz z dworem zostały zastawione. Od 1775 r. znajdował się w rękach Franciszka Jesowskiego i jego synów Józefa, Andrzeja i Jana Kantego. Franciszek przeprowadził prace melioracyjne. Hrabina…
W tym roku po raz 11 obchodziliśmy imieniny Konstancji, organizowane na cześć hrabiny Konstancji Skórzewskiej, z domu Potulickiej, której imieniem ponad wiek temu nazwano tworzone letnisko, zaś teraz nosi je miasto Konstancin –Jeziorna. Obchody imieninowe wydają się o tyle właściwe, iż tradycja obchodzenia imienin jest w Polsce dużo bardziej zakorzeniona niż obchodzenie urodzin. Dzieciom nadawano…
Niegdyś na Urzeczu śpiewano w różnych wersjach pewną przyśpiewkę, zapisaną pod Cieciszewem w ten sposób: „Żeby na Łurzycu woda nie topiła, to by Łurzycunka we złocie chodziła”. Wylewy były życiodajne, sprawiały bowiem, iż ziemia była tu żyzna, a wszystko „samo rosło”. Jednak było rzecz jasna tak jak w piosence, powodzie potrafiły być spustoszeniem. Stąd też…
„W naturze nic nie jest na zawsze. Ludziom się tylko wydaje, że tylko ich życie to proces, a wszystko wokół ma trwać wiecznie”. W ten sposób niedawno komentowała trafnie jedna z czytelniczek post o przemianach tutejszej przyrody. To niezwykle celne podsumowanie, bowiem przestrzeń, w której obracamy się na co dzień wydaje się nam z dawna…
Obecności żydowskiej ludności na terenach wiejskich nadwiślańskiego Urzecza w swej znakomitej publikacji Ł. M. Stanaszek poświęcił ledwie trzy strony, zaznaczając iż Żydzi osiedlali się na nich rzadko, choć stale obecni byli w życiu tutejszej ludności, a na Urzeczu istniał silne ośrodki osadnictwa, takie jak Karczew, Góra Kalwaria czy Sobienie-Jeziory. Warto powyższe rozwinąć, bowiem o ile…
Mija właśnie kolejna rocznica Powstania Styczniowego, coraz bardziej zapomnianego zrywu niepodległościowego. Przyćmiły je późniejsze wydarzenia z tragicznej polskiej historii, spory dotyczące powstania i jego interpretacji oraz działalności powstańców zostały zastąpione przez polemiki dotyczące sierpnia 1944 roku i żołnierzy wyklętych. Wydarzenia z lat 1863 – 1864 są także mało romantyczne, czego przykładem może być choćby książka…
Ulice Jasiowa i Wągrodzka Różne są wersje opowieści o nazwie nadanej Królewskiej Górze, wszystkie wiążą ją z Janem III Sobieskim, żadna jednak nie jest prawdziwa, bowiem nazwa ta nie była używana do czasu, aż w roku 1925 przystąpiono do parcelacji porastającego ten rejon lasu, by sprzedać działki. Bo tylko on do tego czasu się tu…
Przez prawie wiek wiatraki były nieodłącznym elementem krajobrazu Urzecza. Wyrosły przede wszystkim w wieku XIX, by zniknąć w XX. Mapy pokazują nam, iż w przeszłości stało ich tu kilkadziesiąt, niektóre bardzo krótko, inne zmieniały swe położenie. Do międzywojnia zachowało się ich około trzydziestu. Jak wspominają starzy mieszkańcy Urzecza młyny wietrzne funkcjonowały po prawej stronie Wisły,…
Zaczęło się z początkiem roku 1802, gdy w Gassach zaczęło padać bydło. Początkowo nikt nie widział powodu do niepokoju, jednak gdy liczba padłego pogłowia zwiększyła się, burgrabia dworu w Oborach poinformował hrabiego Michała Potulickiego, na którego barki Urszula Potulicka scedowała w ostatnich latach swego życia zarządzanie tutejszym majątkiem. Jasne było, że na wieś spadła zaraza….
Zajrzyjmy raz jeszcze do dworu w Oborach, miejsca niezwykle ważnego dla mieszkańców tych stron i historii okolic. W deszczowej scenerii zimy roku 2019 dwór zmienił właściciela, nowym stała się Fundacja Staraków, co napawa nadzieją w kwestii jego dalszych losów. Nie będziemy tu przytaczać jego dotychczasowej historii, bowiem była ona opisywana wielokrotnie, również na naszym portalu,…
Opisując niedawno Habdzinek wspomniałem, iż założono go bezpośrednio nad brzegiem Wisły i z całą pewnością nie leżał nad ówczesną Jeziorką (obecnie nad częścią Wilanówki). Przekształceń terenowych powodowanych przez Wisłę na Urzeczu nigdy nie odtworzymy, wielokrotnie wspominałem także, iż doczasu budowy wałów w XIX wieku stałą rzeczą było, iż każdego roku koryto rzeki płynęło w innym…
Lato w pełni, powróćmy więc do naszego pitawala, w którym w sezonie ogórkowym opisujemy sprawy kryminalne sprzed lat. Tym razem zróbmy przerwę od krwawych zbrodni, zabójstw i napadów, przyglądając się pospolitym kradzieżom. O tym, że zdarzały się one na tym terenie z dawna, wiemy nie od dziś. Kroniki Góry Kalwarii notują opowieść o sprytnym włóczędze…