Trudno dziś pojąć fenomen cadyka z Ger, na którego dwór przy ulicy Pijarskiej przybywały tysiące Żydów, chcących modlić się ze świętym mężem lub szukając jego porady. O mistycznej dynastii poczytać można było niedawno w artykule Piotra Rytki o Cadykowym Miasteczku. Obecność cadyka w Górze Kalwarii wywierała także znaczny wpływ na Żydów zamieszkujących nadwiślańskie Urzecze. Jeszcze przed…
80 lat temu, w dniach 25-26 luty 1941 roku, Niemcy deportowali Żydów z Góry Kalwarii do Warszawy. Do utworzonego rok wcześniej górskokalwaryjskiego getta hitlerowcy przetransportowali około 400 Żydów z Pabianic, Łodzi, Aleksandrowa Łódzkiego, Sierpca, Suwałk, Włocławka i Kalisza oraz około 300 Żydów z okolicznych miejscowości. W getcie znaleźli się także mieszkańcy Góry Kalwarii nazywanej w…
Obecności żydowskiej ludności na terenach wiejskich nadwiślańskiego Urzecza w swej znakomitej publikacji Ł. M. Stanaszek poświęcił ledwie trzy strony, zaznaczając iż Żydzi osiedlali się na nich rzadko, choć stale obecni byli w życiu tutejszej ludności, a na Urzeczu istniał silne ośrodki osadnictwa, takie jak Karczew, Góra Kalwaria czy Sobienie-Jeziory. Warto powyższe rozwinąć, bowiem o ile…
W Górze Kalwarii przy Pijarskiej 10 znajduje się dawny Dwór Cadyka (Dwór Alterów) oraz Dom Modlitwy Chasydów z Ger, który stanowił ruch religijny pod przywództwem cadyka. Dynastię cadyków z Góry Kalwarii zapoczątkował Icchak Meir Rothenberg Alter (1799-1866), który był uczniem największych ówczesnych cadyków, m.in. Izraela Hapsteina z Kozienic, Symchy Bunema z Przysuchy oraz Menachema Mendla…
Dziś obchodzimy osiemdziesiątą rocznicę likwidacji getta w Jeziornie. Wczesnym rankiem 25 stycznia 1941 roku zajechały samochody niemieckiej żandarmerii i kazano przygotować łaźnię. Żydom kazano się rozebrać w celu odbycia kąpieli i pozostawić pod łaźnią swój dobytek w postaci niewielkich tobołków które mogli ze sobą zabrać. Następnie wywieziono ich do Warszawy a za nimi osobnym transportem…
Jak most pod Górą Kalwarią budowano… Wycofujące się jednostki Wojska Polskiego w kierunku Wisły, miały za zadanie obsadzenie zachodniego, lewego brzegu rzeki. Na prawym miały zostać tylko oddziały broniące przyczółków mostowych. Tak było i w wypadku polskiej 4 dywizji piechoty, która w walkach odwrotowych, kierowała się na Górę Kalwarię. Jej główne siły powinny znaleźć się…
Jak ppor. Szokalski nad Wisłą wojował Trwa wojna polsko-sowiecka. Podporucznik Stanisław Szokalski był jednym z najlepszych w 10 pułku piechoty wywiadowców i świetnym zagończykiem. Zaprawiony w licznych walkach z oddziałami sowieckimi w 1919 r. i imponujących wypadach, przekradał się aż pod same stanowiska nieprzyjaciela, obserwując i badając każdą wedetę i każdą placówkę z osobna, jak…
Starcie 14 sierpnia 1920 r. pod Górą Kalwarią Rok 1920. 7 maja Wojska Polskie wkroczyły do Kijowa, 8 czerwca Sowieci przerwali polski front pod Samhorodkiem, a 13 sierpnia rozpoczął się decydujący bój pod Warszawą. Po dwóch miesiącach walk odwrotowych żołnierz polski miał za swoimi plecami stolicę i Wisłę. Tutaj na…
Tytuł rzecz jasna nieco bałamutny, bowiem purysta słusznie rzeknie, iż miastem założonym równo 350 lat temu była Nowa Jerozolima. 26 lutego 1670 roku król Michał Korybut Wiśniowiecki nadał prawo magdeburskie nowo lokowanemu miastu o takiej nazwie, powstałemu na terenie dawnej wsi szlacheckiej Góra w ziemi czerskiej. Nazwa jednak nie przetrwała długo, jak zanotował francuski podróżnik…
Zarówno przy okazji artykuły o ochronie przeciwpowodziowej na Urzeczu opublikowanym w „Roczniku Nadwiślańskiego Urzecza”, jak i opowiadając o wałach nadwiślańskich i tutejszych powodziach podczas premiery tego wspaniałego wydawnictwa, bardzo pobieżnie potraktowałem pewną niezmiernie ważną kwestię, jedynie wspominając o regulacji Wisły na Urzeczu w minionych stuleciach. Pozwolę sobie więc temat ten nieco uzupełnić, zwłaszcza iż złośliwy…
W 2008 r. zapomniano o ważnej rocznicy, a przynajmniej nie nadano jej odpowiedniej rangi, związanej z Wojskiem Polskim. Przypadała wtedy setna rocznica powstania związku, który stał się zaczynem wojska II Rzeczypospolitej. W czerwcu 1908 r. we Lwowie został założona tajna organizacja wojskowa Związek Walki Czynnej (ZWC). Jego celem było przygotowanie kadr dla przyszłego powstania zbrojnego…
Kilka lat temu dostrzegłem po raz pierwszy zaimplementowane na grunt polski zjawisko churchingu. Za tym terminem przeniesionym z języka angielskiego kryje się swoista turystyka kościelna, polegająca na uczęszczaniu co niedzielę do innej parafii, czasem by wysłuchać kazania księdza, zbliżonego świadopoglądem do wiernego. Niedawna lektura książki Katarzyny Surmiak-Dowmańskiej “Ku Klux Klan. Tu mieszka miłość” przyniosła informację,…
Jedną z ważniejszych publikacji dotyczących Piaseczna i okolic w czasie powstania styczniowego są wydane w 1973 roku „Studia i materiały do dziejów Piaseczna i powiatu piaseczyńskiego” pod redakcją Jerzego Antoniewicza. Omawianemu okresowi poświęcona została m.in. część artykułu Stefana Przewalskiego „Walki narodowowyzwoleńcze (1809-1831-1863)”. Niestety, wiele podanych tam szczegółów wymaga dzisiaj sprostowań i uzupełnień. Autor artykułu powtórzył w większości…
W kontekście listu dotyczącego olędrów na Urzeczu, w którym autor utożsamił ich z niemieckimi kolonistami wrogimi w Polsce, zacząłem zastanawiać się nad pomieszaniem rozmaitych pojęć. Powiedzmy raz jeszcze wyraźnie, że mieszkańcy tych stron, mający niemiecko brzmiących nazwiska, przed 1939 rokiem byli polskimi obywatelami, ze wszystkimi konsekwencjami płynącymi z tego faktu. Mówili po polsku, uczyli się polskiego, służyli…
wpis o książkach traktujących o historii tych stron Dzisiaj na blogu początek wpisów na temat rozmaitych tytułów traktujących o historii tych okolic. To odpowiedź na tak zwane zapotrzebowanie społeczne, bowiem jednym z najczęściej zadawanych pytań podczas odwiedzin w naszym namiocie na Otwartych Ogrodach, było to o lektury związane z tymi stronami, chętnie przeglądano wyłożone książki…