Kościół w Piasecznie, cz. 2

Opisana w poprzednim poście pomyłka, tylko pozornie nie ma żadnego znaczenia. To zapewne z pomieszania historii dwóch piaseczyńskich kościołów odległych od siebie o niemal 250 kilometrów narodziła się, rozpowszechniana do dzisiaj, wersja o powstaniu pierwszego kościoła w mazowieckim Piasecznie już w połowie XIV wieku. W tym czasie został zbudowany tylko murowany kościół w Piasecznie koło…

Czytaj więcej

Kościół w Piasecznie, cz. 1

Niemal 150 lat temu w jednym z warszawskich czasopism ukazał się jeden z pierwszych artykułów o piaseczyńskim kościele. Jego autorem był korespondent posługujący się pseudonimem Rzemieślnik z Mostowej ulicy. Niestety, tekst ten nie jest wolny od błędów, a niektóre z zawartych w nim informacji zostały później zamieszczone między innymi przez Bronisława Chlebowskiego w monumentalnym Słowniku geograficznym…

Czytaj więcej

Syn, synowiec, czy królewski bękart? O Franciszku Ryxie młodszym, cz. 3

Niezależnie od ustalenia ojcostwa, urodzony najpewniej około 1751 roku Franciszek Ryx (młodszy) wychowywał się zapewne w bliskim otoczeniu swojego stryja, przebywającego przynajmniej od początku lat sześćdziesiątych na dworze Poniatowskiego. Początkowo był najprawdopodobniej jednym z królewskich paziów, a następnie rozpoczął karierę wojskową, chociaż raczej nie uczęszczał do Korpusu Kadetów, bowiem zwykle przyjmowano do niego młodzieńców pochodzenia…

Czytaj więcej

O Kononowiczu, Warce i Warcie czyli o tym jak jedna litera robi wielką różnicę

Po bitwie pod Chojnowem Władysław Kononowicz opuścił teren wojewodztwa mazowieckiego i kontynuował działalność powstańczą w lasach należących już do województwa sandomierskiego. Na początku czerwca 1863 roku został jednak schwytany przez Rosjan w miejscowości Zawady niedaleko Jedlińska. Przewieziono go następnie do Warki, gdzie ścigający go rosyjski generał Mikołaj Iwanowicz Meller-Zakomelski skazał go naprędce na karę śmierci….

Czytaj więcej

Jak pradziadek Puszkina został pogromcą Kononowicza czyli o bitwie pod Chojnowem w 1863 roku

Chwilowo przerwę opisywanie dalszych losów rodziny Ryxów, a dokładniej ich powiązań z Piasecznem, ponieważ wczoraj przypadała kolejna rocznica jednej z niewielu bitew powstania styczniowego stoczonych na terenie dzisiejszego powiatu piaseczyńskiego. 19 maja 1863 roku oddział majora Władysława Kononowicza stoczył pod Chojnowem (Pilawą) nieudaną potyczkę z wojskami rosyjskimi maszerującymi z Warszawy przez Piaseczno w kierunku Góry Kalwarii. Rosyjski…

Czytaj więcej

Syn, synowiec, czy królewski bękart? O Franciszku Ryxie młodszym, cz. 2

Ponieważ w każdej legendzie jest zazwyczaj także ziarenko prawdy, może okazać się, że królewskie geny rzeczywiście pojawiły się także w rodzinie Ryxów. Wydaje się jednak, że synem króla mógł być jeszcze inny przedstawiciel familii, który dziwnym trafem nie pojawił się na kartach dziejów rodzinnych. Był to urodzony w Warszawie w 1789 roku Franciszek Józef Ryx. Oficjalnie…

Czytaj więcej

Syn, synowiec, czy królewski bękart? O Franciszku Ryxie młodszym, cz. 1

Opisani w poprzednich postach Ryxowie nie mieli dzieci. Ich głównym spadkobiercą został Franciszek Ryx, który nie był synem starosty piaseczyńskiego, lecz jego synowcem czyli po prostu synem brata. Tak też „podpisał się” na płycie nagrobnej stryja na warszawskich Powązkach (jej podobizna dostępna jest tutaj). W późniejszych dokumentach jego rodzice wymieniani są jako obywatele francuskiego miasta Reims…

Czytaj więcej

Tu leży Cnotliwa Ludwika Ryxowa. Epicedion z 1794 roku

Ludwika Ryxowa zmarła w Warszawie i pochowana została w katakumbach cmentarza powązkowskiego, wówczas nazywanego nowym, jako że powstał on zaledwie kilka lat wcześniej. Główny cmentarz Warszawy, nazywany świętokrzyskim, znajdował się wówczas pomiędzy dzisiejszymi ulicami Marszałkowską, Nowogrodzką i Wspólną. Po śmierci starościny ukazał się drukiem żałobny utwór poetycki (epicedion), w którym autor wedle schematów antycznych wygłasza…

Czytaj więcej

Ludwika z Melinów Ryxowa, starościna piaseczyńska

Żoną Franciszka Ryxa była Ludwika Melin (ok. 1743-1794), z którą nie miał jednak potomstwa. O jej poczynaniach dowiadujemy się przede wszystkim z obszernego, pośmiertnego wspomnienia zamieszczonego w jednej z warszawskich gazet:  „Z Wielkich Chrześciańskich cnot szacowna Jmć Pani Ludwika z Melinów Ryxowa Starościna Piaseczyńska, dnia 15. tego Mca Marca, po długiey i cierpliwie wytrzymaney chorobie, opatrzywszy…

Czytaj więcej