Zamach na Bunjesa

Ponad 70 lat temu na terenie Powsina miało miejsce wydarzenie, które można nazwać jedną z najbardziej udanych akcji bojowych żołnierzy Armii Krajowej. Obok bramy miejscowego cmentarza, dnia 13 marca 1944 r. zginął zastępca komendanta żandarmerii niemieckiej na powiat warszawski Oberleutnant Wilhelm Bunjes. Taki jest prawidłowy zapis jego nazwiska według danych Gendarmerie-Hauptmannschaft Warschau. Od początku wojny…

Czytaj więcej

Zbrodnie sprzed lat (1)

Zgodnie z zapowiedzią wakacje to czas tematyki mniej historycznej, w kilku wpisach przybliżymy szanownemu czytelnikowi zbrodnie przed lat, ukazując iż przodkowie nasi niekoniecznie w przerwach między walką o niepodległość wyłącznie podejmowali gości, uprawiając ziemię na Urzeczu. Nie ulega wątpliwości, iż zarówno obecnie, jak i przed laty, największe krwawe żniwo zbierają awantury zabawowe. Czy to na…

Czytaj więcej

Kościół w Słomczynie

Przyznam, iż po dziś dzień wstrzymywałem się ze spisaniem historii najstarszego kościoła na terenie gminy Konstancin-Jeziorna, bowiem wciąż nie dotarłem do wszystkich materiałów z nim związanych. Jednakże obchody 300 lat świątyni to wystarczający powód, by zebrać wszystkie informacje na jego temat. Przyczyna przeniesienia siedziby parafii jest doskonale znana. Wielka powódź w roku 1713, która spustoszyła…

Czytaj więcej
Mapa terenów zalanych przez Wilanówkę w roku 1934, WIG

Powodzie na lewobrzeżnym Urzeczu

Tegoroczna powodziowa kumulacja przelewa się właśnie przez tutejsze okolice, więc dobry to moment by popełnić kolejny tekst na temat tutejszych powodzi. Bo choć artykułów na ten temat było tu już kilka, żaden jednak nie przedstawił dotąd powszechności tego zjawiska. Powodzie na lewym brzegu między Moczydłowem a Czerniakowem zwanym Niziną Moczydłowską stały się składową częścią jego…

Czytaj więcej

Wielka powódź (2)

Woda przybiera po ostatnich opadach deszczu, co w dawnych latach wśród mieszkańców Urzecza niechybnie wywołałoby przyśpieszone bicie serca. Choć my o tym nie pamiętamy, powodzie były niegdyś stałym elementem życia codziennego w regionie, stając się jedną ze składowych jego tożsamości. Powróćmy do wielkiej powodzi z roku 1879, istotnej z kilku powodów. Podobnie jak dzisiaj mało…

Czytaj więcej

Dożynki w Opaczy – 1935 r.

We wrześniu 1935 r. Koło Związku Młodzieży Wiejskiej Rzeczypospolitej Polskiej we wsi Opacz zorganizowało dożynki. Pismo „Wici” w numerze 37 z 15 września 1935 r. opublikowało tekst autorstwa G. Kopytówny: W Opaczy powiatu warszawskiego odbyło się dnia 1 września „Żniwne Święto” na które zgromadziła się ludność z całej okolicy. Obrzęd żniwny zorganizowało „wiciowe” Koło wraz…

Czytaj więcej

Wrzesień 1939 – obrona mostu w Świdrach Małych

Tuż przed II wojną światową między Ciszycą koło Konstancina a Świdrami Małymi Ministerstwo Komunikacji zbudowało most na Wiśle. We wrześniu 1939 r. doszło przy nim do walk między Wojskiem Polskim a niemieckim Wehrmachtem dążącym do uchwycenia przeprawy. Przygotowując plan obrony przed III Rzeszą, polski Sztab Główny stanął w obliczu wielu trudności. Jedną z nich było…

Czytaj więcej

Hetman w Cieciszewie

Z końcem kwietnia Hetman opuścił Pilaszkowice, podążając drogą na Kazimierz. Zmierzał ku Warszawie, na sejm elekcyjny, z zamiarem sięgnięcia po to, na co zasługiwał. Ledwie pół roku wcześniej odniósł decydujące zwycięstwo, 11 listopada 1673 roku pod Chocimiem dosłownie zmiażdżył Turków. Z 30 tysięcy żołnierzy wroga ocalało ledwie 4 tysiące, Rzeczpospolita upodlona w roku 1672 haniebnym…

Czytaj więcej

Dzika rzeka

Zarówno przy okazji artykuły o ochronie przeciwpowodziowej na Urzeczu opublikowanym w „Roczniku Nadwiślańskiego Urzecza”, jak i opowiadając o wałach nadwiślańskich i tutejszych powodziach podczas premiery tego wspaniałego wydawnictwa, bardzo pobieżnie potraktowałem pewną niezmiernie ważną kwestię, jedynie wspominając o regulacji Wisły na Urzeczu w minionych stuleciach. Pozwolę sobie więc temat ten nieco uzupełnić, zwłaszcza iż złośliwy…

Czytaj więcej

Mapa Prowincji Prus Południowych

Kilkukrotnie na blogu pojawiały się już fragmenty mapy funkcjonującej pod popularnym określeniem Gilly- Cron, wywiedzionym od nazwisk jej twórców. Jej pełna nazwa to Special-Karte von Südpreussen mit allerhöchster Erlaubniss aus der königlichen großen topographischen Vermessungs-Karte, wydano ją w Berlinie w roku 1802. I na co wiele osób nie zwraca uwagi, jest ona w pierwszej kolejności…

Czytaj więcej

Żywioły Wisły

W ostatnich dniach na stronie FB bloga zamieszczałem zdjęcia z ostatniej wielkiej powodzi na Urzeczu z roku 1947 pozwalające uzmysłowić sobie jak niegdyś wyglądało życie codziennie w tych stronach. Tutejszą codzienność i rokroczne zmagania na z żywiołem opisywałem zresztą już wielokrotnie na blogu, w dobie dyskusji o zmianach klimatycznych warto pamiętać, iż w dużej mierze do…

Czytaj więcej

Manowce historii

Dawno temu w tutejszych bibliotekach pojawiła się niewielka broszurka, którą można było kupić za grosze, opowiadająca o parafii cieciszewskiej. Zofia Krasuska jako pierwsza zdecydowała się spisać dzieje parafii, wedle coraz bardziej zapomnianej legendy mieszczącej się niegdyś w Cieciszewie. Książeczka jest przeurocza i pełna licznych błędów oraz anachronizmów. Lecz pamiętać należy, iż chyba to jedyna wydana…

Czytaj więcej

Początki Słomczyna

Słomczyn wydaje się pozornie brać swą nazwę od słomy, tak też sądzili jego mieszkańcy w latach trzydziestych XX wieku przygotowując informacje dotyczące opisywanej jakiś czas temu wzorcowej wsi. Tymczasem język polski ulegał przez stulecia znacznym przemianom, stąd też założenie to jest całkowicie błędne. Nazwa wsi nie uległa zmianie, jednak jej znaczenie od czasów średniowiecza zupełnie…

Czytaj więcej

Wieś wzorcowa (3)

W roku 1938 nie mniejszym autorytem niż proboszcz cieszył się kierownik szkoły Piotr Szczur, znany w powojennych latach dyrektor szkoły przy mirkowskiej papierni. Były to lata kiedy ksiądz i nauczyciel stanowili punkt odniesienia w niewielkich społecznościach, a osoba wykształcona będąca w stanie pośredniczyć w kontaktach z urzędnikami była nie do przecenienia. W przypadku Piotra Szczura…

Czytaj więcej

Wieś wzorcowa (2)

Jak w 1938 raportowali włodarze gminy Jeziorna, Słomczyn korzystał z dobrodziejstw płynących z położenia na nadwiślańskim Urzeczu. Poniższy opis doskonale współgra z tezami, iż bogactwo regionu płynęło z bliskości warszawskiego rynku, przekazuje także informacje na temat ważności otwockiego letniska, które zaopatrywały lewobrzeżne wsie. „Tutejsi gospodarze oddają się najwięcej sadownictwu i warzywnictwu, co im się ze…

Czytaj więcej