Koniec roku, więc pora na podsumowanie wydarzeń minionego roku. Co miesiąc relacjonowaliśmy je w biuletynach informacyjnych, zgodnie z zamysłem utrwalenia ich jako swoistej kroniki, bowiem funkcja informacyjna mediów społecznościowych jest może i niezwykle szybka, jednocześnie jednak sprawia, że po kilku dniach nie sposób odnaleźć tych wieści i szybko ulegają one zapomnieniu. Jak zawsze kronika wydarzeń podzielona została na działy.
ZABYTKI REGIONALNE
- Zespół dworsko-parkowy w Brześcach prawomocnie wpisany do rejestru zabytków
- Parowozownia kolejki wilanowskiej – wpis uprawomocniony
- Wpisanie mozaiki Krzysztofa Henisza do rejestru zabytków
Prof. Jakub Lewicki, Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, wpisał do rejestru zabytków ruchomych województwa mazowieckiego dekorację ceramiczną autorstwa Krzysztofa Henisza wykonaną w 1964 r. Umieszczona jest na elewacji nieczynnej stacji transformatorowej w Konstancinie-Jeziornie przy ulicy Wierzejewskiego 12a. Postępowanie w tej sprawie wszczęto z urzędu.Wpisana do rejestru dekoracja powstała w 1964 r., została zrealizowana na zamówienie prof. Mariana Weissa, wybitnego ortopedy, pełniącego funkcję dyrektora Stołecznego Centrum Rehabilitacyjnego STOCER w Konstancinie. Kompozycja została wykonana w technice ceramicznej i wypalona najpewniej w podkrakowskiej Spółdzielni Pracy Przemysłu Ludowego i Artystycznego Kamionka. Całe przedstawienie złożone jest z 16 modułów – prostokątnych ceramicznych płyt. Przedstawia sylwetkę ze wspartą o jej lewy bok kulą ortopedyczną i prawą ręką wyciągniętą w górę, w stronę dysku słonecznego. Dekoracja architektoniczna jest zachowanym reliktem związanym z historią zespołu Stołecznego Centrum Rehabilitacji STOCER.
- Działania MWKZ w sprawie zespołu dworsko-parkowego w Turowicach
Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków nakazał przeprowadzenie prac konserwatorskich i robót budowlanych właścicielowi zabytkowego drewnianego dworu należącego do zespołu dworsko-pałacowego w Kawęczynie-Turowicach w gminie Konstancin-Jeziorna. Ich przeprowadzenie ma zapobiec zniszczeniu zabytku. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Zespół parkowo-dworski wpisany został w 2016 r. do rejestru – był to wpis ponowny, bo obecnemu właścicielowi udało się sądownie uchylić poprzedni wpis Turowic do rejestru w 2011 roku. Kolejne odwołania utrzymały wpis w mocy, a z inicjatywy MWKZ sprawa zaniedbań znalazła swój finał w Sądzie Rejonowym w Piasecznie, gdzie właściciel zobowiązał się w ramach ugody mediacyjnej do podjęcia działań związanych z ochroną zabytku. Ponieważ działań tych nie podjął, MWKZ wystąpił do Sądu o podjęcie warunkowo umorzonego postępowania, jednocześnie zobowiązując do natychmiastowego podjęcie działań właściciela.
- Wiatrak w Lininie
W 2022 roku przebiegał pierwszy etap prac konserwatorskich wiatraka w Lininie, który objął ściany i dach. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków przekazał na ten cel 180 tys. złotych. Po zakończeniu tego etapu prac wiatrak prezentuje się jak poniżej.
- Dotacja na remont kościoła
Gminie Konstancin-Jeziorna przyznano 300 tys. zł na rewitalizację kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny przy ul. Józefa Piłsudskiego 54. Konstanciński samorząd na rewitalizację kościoła Wniebowzięcia NMP otrzyma 300 tys. zł. Przedmiotem inwestycji będzie rewitalizacja zabytkowego kościoła Wniebowzięcia NMP w Konstancinie-Jeziorna, który został zbudowany w 1909 r. Planowana rewitalizacja poprawi stan techniczny budowli oraz zabezpieczy uszkodzone części budynku przed dalszą degradacją i negatywnym działaniem wilgoci. Obecnie wewnątrz świątyni na wszystkich ścianach widoczne jest odspajanie materiału budowlanego, uszkodzenia tynków, pęknięcia ścian i łuszczenie się farby. Przewidywany termin zakończenia inwestycji: 31 grudnia 2024.
- Dofinansowanie prac konserwatorskich w Czersku
Pozyskano środki na prace konserwatorskie na Zamku Książąt Mazowieckich w Czersku. Tym razem będą one przeprowadzone na ostatnich kondygnacjach wieży bramnej, gdzie występuje problem z odprowadzeniem wód opadowych. Dotacja w kwocie 392 tys. zł pochodzi z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków – edycji drugiej.
- Rozbiórka oficyny dworskiej w Gołkowie
Niestety były też gorsze wiadomości. 28 lutego dokonano rozbiórki oficyny dworskiej w Gołkowie (budynek z XIX wieku).
- Misterium w Górze Kalwarii niematerialnym dziedzictwem kulturowym
Misterium zostało wyróżnione przez Narodowy Instytut Dziedzictwa wpisem do Krajowego Rejestru Dobrych Praktyk w Ochronie Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Według konwencji UNESCO “niematerialne dziedzictwo kulturowe oznacza praktyki, wyobrażenia, przekazy, wiedzę i umiejętności – jak również związane z nimi instrumenty, przedmioty, artefakty i przestrzeń kulturową – które wspólnoty, grupy i, w niektórych przypadkach, jednostki uznają za część własnego dziedzictwa kulturowego.
- Głaz odzyskał blask
W Parku Zdrojowym w Konstancinie dokonano renowacji pamiątkowego głazu poświęconego hrabiemu Witoldowi Skórzewskiemu. Został on odnowiony z inicjatywy Towarzystwa Miłośników Piękna i Zabytków Konstancina im. Stefana Żeromskiego, ze wsparciem finansowym gminy Konstancin-Jeziorna. Głaz pamiątkowy w Parku Zdrojowym – poświęcony hrabiemu Witoldowi Skórzewskiemu, założycielowi Konstancina – ustawiono z inicjatywy Wacława Gąsiorowskiego, znakomitego pisarza i sołtysa osady Konstancin. Odsłonięto go w 1937 r., w czterdziestą rocznicę powstania letniska.Kamień oraz wyryty na nim napis z biegiem lat mocno nadgryzł ząb czasu. Konieczna była jego renowacja. Tego przedsięwzięcia podjęło się Towarzystwo Miłośników Piękna i Zabytków Konstancina im. Stefana Żeromskiego, które otrzymało na ten cel 7 tys. zł z budżetu gminy Konstancin-Jeziorna. Dotacja, przyznana w ramach otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego, została uzupełniona wkładem własnym Towarzystwa. Prace renowacyjne rozpoczęły się 19 lipca. Realizowane były przez kamieniarza Marcina Nowaka pod nadzorem Piotra Nowickiego, historyka sztuki, i Marka Łukasika, artysty rzeźbiarza.Głaz został m.in. wypoziomowany i wypiaskowany. Odnowiono też napis, a teren wokół utwardzono kostką granitową i żwirem. Można już podziwiać pełny efekt zrealizowanych prac. Jego uroczyste odsłonięcie TMPiZK zaplanowało na 9 września. – Renowacja głazu była ważna ze względów kulturowo-społecznych dla mieszkańców Konstancina-Jeziorny i gości odwiedzających Park Zdrojowy – podkreśla dr n. med. Hanna Winogrodzka-Szaflik, prezes Towarzystwa Miłośników Piękna i Zabytków Konstancina. W trakcie Otwartych Ogrodów, w sobotę 9 września, uroczyście odsłonięto odrestaurowany pomnik-głaz.
W Szkole Podstawowej nr 2 w Konstancinie-Jeziornie odbyła się konferencja upamiętniająca 160 rocznicę wybuchu Powstania Styczniowego. Szczegółowy program można zobaczyć poniżej:
Poniżej zamieszczono filmowy zapis wydarzenia, w postaci wykładów, które zostały wygłoszone podczas konferencji.
- Premiera książki w KDK
18 lutego 2023 r., godz. 17.00, w Hugonówce odbyła się promocja książki, będącej opracowaniem edytorskim pewnego listu, opracowanego przez prof. Ryszarda Nowickiego. 22 lipca 1876 r., odbył się ślub hrabianki Marii Skórzewskiej, córki Konstancji z Potulickich Skórzewskiej, imienniczki Konstancina, z księciem Michałem Ogińskim. Niedawno odkryty został opis tego wydarzenia sporządzony przez Marię Grzymała-Potulicką, siostrę Konstancji i ciotkę panny młodej. Siedemnasto-stronnicowy list napisany przez autorkę do braci, Włodzimierza i Stanisława Potulickich z Obór, którzy nie mogli uczestniczyć w uroczystości, przetrwał w dobrym stanie w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie. List wraz z opracowaniem został wydany w formie książkowej.
- Nowe wydanie książki Tomasza Lachowskiego
Ukazało się nowe, zmienione wydanie książki Tomasza Lachowskiego. „Konstancin-Jeziorna. Obrazki z przeszłości”. Jest to dwujęzyczne, bogato ilustrowane wydanie, zawierające opowieść o dziejach tutejszych letnisk. Książkę można nabyć w Starej Papierni, Muzeum École de Paris „Villa la Fleur” oraz KDK „Hugonówka”.
- Otwarcie Muzeum Wycinanki
24 czerwca nastąpiło wreszcie długo wyczekiwane otwarcie Muzeum Wycinanki, mieszczącego się w danym Domu Ludowym w Mirkowie. Prócz wystawy poświęconej wycinance, prezentacji części zbiorów gromadzonych przez lata przez zmarłego niedawno Antoniego Śledziewskiego, muzeum prezentuje także zbiory papiernicze związane z dziejami tutejszej Papierni. Zbiory będą rozbudowywane, a od dłuższego czasu tworzone były także liczne materiały multimedialne związane z wycinankarstwem. Pozostaje mieć nadzieję, że zobaczymy na kolejnych wystawach nie tylko stałą ekspozycję, lecz również inne wycinanki. Otwarcie wiązało się z rozmaitymi towarzyszącymi atrakcjami.
- Zamknięcie Muzeum Żeromskiego
31 marca zakończyło działalność Muzeum Żeromskiego, co spowodowane było brakiem funduszy. Niestety problematyczny pozostaje status własności budynku, bowiem Muzeum finansowane było przez gminę Konstancin-Jeziorna. Właścicielem budynku jest warszawski Pen Club, któremu pisarz podarował willę. Gmina nie może w myśl przepisów prawa finansować remontu cudzej własności. W grę wchodzi przejęcie willi przez samorząd i jej odrestaurowanie, na co Pen Club nie bardzo chce się zgodzić, lub wieloletnie użyczenie domu, co również pozwoliłoby gminie Konstancin-Jeziorna go wyremontować. Muzeum otwarte było w trakcie Otwartych Ogrodów i odwiedziło je wielu gości.
- Spotkanie Arche
Teren dawnej Papierni w Mirkowie, wraz z zabytkowym budynkiem Dyrekcji stał się własnością firmy Arche, która ujawniła swoje plany. 19 kwietnia odbyła się konferencja poświęcona m.in. planom rewitalizacji i zagospodarowania tego miejsca, którą urządzono w międzynarodowy dzień ochrony zabytków. Grupa Arche przedstawiła kolejny projekt rewitalizacji i rozwoju terenów dawnej papierni. Na spotkaniu przedstawiono także dzieje papierni (TMPiZK) oraz zabytków Konstancina (KDK).. Sam niezwykle ambitny projekt z jednej strony cieszy, z drugiej wzbudza mieszane uczucia w związku z planowaną rozbudową osiedli mieszkaniowych, co zmieni profil społeczny gminy.
- Uchwała w sprawie obelisku pamiątkowego
W marcu Rada Miejska przegłosowała uchwałę o obelisku z tablicą pamiątkową upamiętniającą społeczność żydowską zamieszkującą gminę Jeziorna. Niestety pozwolę sobie w tym miejscu na smutny komentarz – wygląda na to, iż gminne władze robią wszystko, aby obelisk nie powstał, bowiem mija czwarty rok od zainicjowania działań w tej sprawie, jednakże prowadzone są one na tyle opieszale, iż można uznać, iż jest to działanie celowe. Tym bardziej, iż jak pokazuje przykład kamienia w parku – w tym wypadku rewitalizacja dokonana została bardzo szybko.
Poniżej zamieszczono grafikę prezentującą planowaną lokalizację obelisku oraz treść planowanej tablicy.
- Festiwal filmów Etno
2 i 3 grudnia w Muzeum Wycinanki odbył się drugijuż przegląd filmów etno „Kolędnicy i Kowale”, prezentujący zapis obrzędowości i rzemiosła. Impreza to mocno niszowa, jednak wyszła naprawdę dobrze mimo