Po umieszczeniu tydzień temu informacji o szpitalu w Skolimowie, spotkała mnie niespodzianka. Okazało się, że w moich zbiorach znajduje się relacja o skolimowskim szpitalu polowym. Jeziorka w Skolimowie. Zdjęcie ze strony muzeumkonstancina.pl Jej autorka Wanda Wysocka-Zemło, przed wojną mieszkała z rodziną w willi „Wacławówka” na ul. Rycerskiej róg Oborskiej. Wspomnienia „Szpital polowy w Skolimowie w…
Ambrose Bierce, amerykański nowelista, aforysta, a także awanturnik, stał się autorem cytatu, którego początek w polskim tłumaczeniu brzmi mniej więcej tak: Historia jest przekazem, w większości fałszywym, wydarzeń, w większości nieistotnych… Uchwycił w ten sposób istotę historii, będącej w dużej mierze zapisem suchych historycznych faktów, stanowiącymi jedynie nic nie znaczące wydarzenia, ukazanymi w odpowiednim świetle. Im dalej się w…
Jest wrzesień 1939 r. Okrążona Warszawa walczy z napierającymi oddziałami niemieckimi. Od południa, od strony Wilanowa pozycji broni 360 pułk piechoty. Walki te opisuje Wit Gawrak[1]. W trakcie walk na Sadybie Oficerskiej zostaje ranny i dostaje się do niewoli niemieckiej. Stąd został przewieziony do Skolimowa. Wit Gawrak na Forcie Czerniakowskim we wrześniu 1939 r. […]…
Nie od dzisiaj wiemy, że władza często ma obywateli w głębokim poważaniu. Ale nie jest to choroba XXI wieku. Drzewiej bywało podobnie. Dla przykładu przypadek znanego krytyka literackiego Miriama, który nieopacznie postawił swój ogród na terenie, który upatrzyła sobie władza. Zenon Franciszek Przesmycki, krytyk literacki i artystyczny okresu Młodej Polski, urodził się 22 grudnia…
Chwilowo przerwę opisywanie dalszych losów rodziny Ryxów, a dokładniej ich powiązań z Piasecznem, ponieważ wczoraj przypadała kolejna rocznica jednej z niewielu bitew powstania styczniowego stoczonych na terenie dzisiejszego powiatu piaseczyńskiego. 19 maja 1863 roku oddział majora Władysława Kononowicza stoczył pod Chojnowem (Pilawą) nieudaną potyczkę z wojskami rosyjskimi maszerującymi z Warszawy przez Piaseczno w kierunku Góry Kalwarii. Rosyjski…
wpis o tym, co zamek w przesławnej miejscowości Liw nieopodal Węgrowa ma wspólnego z dziedzicznymi ziemiami rodu Oborskich, z nie mniej sławnych Obór W połowie lata dotarłem do Liwa*. Słońce świeciło jeszcze ciepłe, dzień był upalny, a w rzeczce kąpali się ludzie. Liw okazał się urokliwą miejscowością, wzdłuż drogi wyrastały drewniane domy jakie jeszcze niedawno znaleźć…
Ponieważ w każdej legendzie jest zazwyczaj także ziarenko prawdy, może okazać się, że królewskie geny rzeczywiście pojawiły się także w rodzinie Ryxów. Wydaje się jednak, że synem króla mógł być jeszcze inny przedstawiciel familii, który dziwnym trafem nie pojawił się na kartach dziejów rodzinnych. Był to urodzony w Warszawie w 1789 roku Franciszek Józef Ryx. Oficjalnie…
Opisani w poprzednich postach Ryxowie nie mieli dzieci. Ich głównym spadkobiercą został Franciszek Ryx, który nie był synem starosty piaseczyńskiego, lecz jego synowcem czyli po prostu synem brata. Tak też „podpisał się” na płycie nagrobnej stryja na warszawskich Powązkach (jej podobizna dostępna jest tutaj). W późniejszych dokumentach jego rodzice wymieniani są jako obywatele francuskiego miasta Reims…
Ludwika Ryxowa zmarła w Warszawie i pochowana została w katakumbach cmentarza powązkowskiego, wówczas nazywanego nowym, jako że powstał on zaledwie kilka lat wcześniej. Główny cmentarz Warszawy, nazywany świętokrzyskim, znajdował się wówczas pomiędzy dzisiejszymi ulicami Marszałkowską, Nowogrodzką i Wspólną. Po śmierci starościny ukazał się drukiem żałobny utwór poetycki (epicedion), w którym autor wedle schematów antycznych wygłasza…
Żoną Franciszka Ryxa była Ludwika Melin (ok. 1743-1794), z którą nie miał jednak potomstwa. O jej poczynaniach dowiadujemy się przede wszystkim z obszernego, pośmiertnego wspomnienia zamieszczonego w jednej z warszawskich gazet: „Z Wielkich Chrześciańskich cnot szacowna Jmć Pani Ludwika z Melinów Ryxowa Starościna Piaseczyńska, dnia 15. tego Mca Marca, po długiey i cierpliwie wytrzymaney chorobie, opatrzywszy…
Uroczystości 1050-lecia Chrztu Polski za nami, choć oczywiście z punktu widzenia faktografii rację ma profesor Urbańczyk zauważając, iż jest to co najwyżej rocznica ochrzczenia Mieszka, sprawującego władzę nad terytorium podbitym przez Polan, a nie Polski. Data więc to bardziej symboliczna, nie umniejszająca rzecz jasna rangi wydarzenia w wymiarze religijnym, a od lat zakorzeniona w ludzkiej…
W 2008 r. zapomniano o ważnej rocznicy, a przynajmniej nie nadano jej odpowiedniej rangi, związanej z Wojskiem Polskim. Przypadała wtedy setna rocznica powstania związku, który stał się zaczynem wojska II Rzeczypospolitej. W czerwcu 1908 r. we Lwowie został założona tajna organizacja wojskowa Związek Walki Czynnej (ZWC). Jego celem było przygotowanie kadr dla przyszłego powstania zbrojnego…
Jak już wcześniej wspomniałem, w pewnym momencie starosta piaseczyński i jednocześnie kamerdyner króla, Franciszek Ryx zaangażował się w organizowanie, czy też chwilami tylko w finansowanie przedstawień teatralnych. Jednakże, napisała trafnie Hanna Malewska, „był raczej pionierem show-businessu bez zainteresowań dla sztuki” niż wielbicielem Melpomeny. Wydaje się, że do kwestii teatru podchodził bardziej praktycznie niż duchowo. Był…
Czytając ostatnio krótki artykuł Piotra Chmielewskiego o prażmowskim dworze („Nad Wisłą” 2016, nr 13, s. 7), po raz kolejny spotkałem się ze stwierdzeniem, jakoby Franciszek Ryx był synem Franciszka – kamerdynera i powiernika Stanisława Augusta Poniatowskiego, który od tegoż króla w 1768 roku miał otrzymać majątek Prażmów oraz honorowe starostwo piaseczyńskie. Niestety, informacje te wymagają…
W ciągu minionego tygodnia drzewa się zazieleniły, zakwitły kwiaty. Czas idealny do zwiedzania Ogrodu Botanicznego PAN w Powsinie, w ubiegły wtorek magnolie ledwie pączkowały, zapewne w dniu dzisiejszym już kwitną. Jak zawsze apogeum zwiedzania ogrodu przypadnie na weekend majowy, niedawno minęło 25 lat od kiedy został udostępniony publiczności (pamiętacie jeszcze czas, gdy nikt nie miał wstępu…