Zdjęcia: Elektrownia w Konstancinie

Budynek elektrowni w Konstancinie, lata dwudzieste XX wieku, ze zbiorów Eleżbiety Biały

Zatarł się już zapewne w pamięci mieszkańców budynek z czerwonej cegły, który do pierwszej dekady XXI wieku znajdował się na końcu ulicy Matejki w Konstancinie, usytuowany nad rzeczką Małą przy parku. Był to obiekt dawnej elektrowni. Po rozbiórce wybudowano tam plac zabaw.

O elektryfikacji Konstancina-Jeziorny pisał w swym tekście Adam Zyszczyk. Dziś warto ten tekst nieco uzupełnić, prezentując raz jeszcze zdjęcia elektrowni ze zbiorów Elżbiety Biały. Był to bowiem pierwszy publiczny zakład elektryczny w całym Królestwie Kongresowym, jak podawali w zeszycie 8 z 1937 r. „Przeglądu Elektrotechnicznego” inż. Adam Bilek i inż. Franciszek Ligęza. Pod koniec XIX w. powstające wówczas niewielkie elektrownie stanowiły bowiem własność prywatną, użytkowaną często na potrzeby przemysłu, jak elektrownia zakładu papierniczego w Jeziornie, utworzona w 1894 r.

Wnętrze elektrowni w Konstancinie, lata dwudzieste XX wieku, ze zbiorów Eleżbiety Biały

Tymczasem w 1901 r. „grono miejscowych obywateli”, najpewniej reprezentujących Towarzystwo Akcyjne Ulepszonych Miejscowości Letniczych, uruchomiło elektrownię na potrzeby letniska Konstancin, dzięki koncesji otrzymanej od władz w 1900 r. Elektrownia nie potrzebowała początkowo wielkiej mocy, bowiem willi w tym czasie było ledwie kilka, z czasem przyłączano kolejne, dobudowywane wille. Wedle wspomnianego artykułu w 1912 r. powstała w podobny sposób elektrownia w sąsiednim Skolimowie. Przykład sąsiedniego Konstancina zapewne zrobił swoje, stąd też były to wówczas jedyne dwa publiczne zakłady elektryczne na terenie obecnego okręgu warszawskiego. Do wybuchu I wojny światowej otwarto jedynie elektrownię w Pruszkowie.

Po resztę informacji odsyłam do artykułu Adama – można się z niego dowiedzieć także o budowie w latach 30. XX wieku elektrowni w Jeziornie, wskutek czego po ponad 100 latach okręg elektryczny Jeziorna jest dziś ważnym elementem sieci elektrycznej regionu podwarszawskiego.

Dziadek p. Marii, zatrudniony w elektrowni w Konstancinie

Dodatkowo prezentujemy zdjęcie przekazane przez p. Marię, przedstawiające jej dziadka, który przed 1930 r. zatrudniony był w elektrowni Konstancin. Po otwarciu elektrowni w Jeziornie pracę elektrowni letniskowej wygaszono, prowadząc tym razem już planową elektryfikację państwową. Jako ciekawostkę dodać można fakt, iż z podstacji w Jeziornie elektryfikowano obecne dzielnice Warszawy, takie jak Wilanów, budując w ich kierunku słupy z liniami elektrycznymi.

Do ok. 2006-8 roku budynek dawnej elektrowni służył jako miejsce zamieszkania kilku rodzin, w związku z wykorzystaniem go na cele komunalne. Po rozbiórce w jego miejscu wzniesiono wspomniany plac zabaw.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *