Kapliczka w Powsinie

Poniższe zdjęcie przedstawia najstarszą kapliczkę w Powsinie, znajdującą się tuż przy skrzyżowaniu ulic Przyczółkowej z ulicą Waflową. Teren zmienił się nie do poznania, bowiem wykonano je w 1913 roku. Na zdjęciu widać fragment ówczesnej drogi przez Powsin, która wówczas była główną drogą prowadzącą do Jeziorny z Wilanowa. Obecna obwodnica miejscowości powstała dopiero w latach siedemdziesiątych…

Czytaj więcej

Rzecz o Ziemomyśle Kuczyku

Niewiele wiemy o pułkowniku Ziemomyśle Kuczyku (Kucyku), którego oddział rozbity został w Goździach, co upamiętnia pomnik Powstania Styczniowego w Cieciszewie. Był bez wątpienia ciekawą postacią, celowo mylił tropy, trudno odtworzyć jego losy, nie jest znana dotąd dokładna data jego urodzin ani śmierci. Przyszedł na świat w Łomazach (lubelskie), miejscowości które utraciła prawa miejskie z uwagi…

Czytaj więcej

Powstaniec styczniowy w Konstancinie – 1909

22 stycznia 1863 r. Komitet Centralny Narodowy wydał Manifest ogłaszający powstanie i powołujący Tymczasowy Rząd Narodowy. „Nikczemny rząd najezdniczy rozwścieklony oporem męczonej przezeń ofiary postanowił zadać jej cios stanowczy – porwać kilkadziesiąt tysięcy najdzielniejszych, najgorliwszych jej obrońców, oblec w nienawistny mundur moskiewski i pognać tysiące mil na wieczną nędzę i zatracenie. Młodzież polska poprzysięgła sobie…

Czytaj więcej

Noc Listopadowa i później

29 listopada 1830 roku uczniowie Szkoły Podchorążych przypuścili szturm na Belweder, co zapoczątkowało wydarzenia wydarzenia znane powszechnie jako Powstanie Listopadowe. Nie lubię tego określenia, bowiem choć de facto było to starcie dwóch regularnych armii oraz dwóch państw o odrębnym porządku prawnym, mających wspólnego władcę– Królestwa Polskiego i Cesarstwa Rosyjskiego. I dlatego jako wojna polsko-rosyjska 1830-31…

Czytaj więcej

Walki na Wyspie Okrzewskiej

Wojna 1809 roku początkowo nie rozwinęła się pomyślnie dla Polaków. Po bitwie pod Raszynem Armia Księstwa Warszawskiego wycofała się na prawy brzeg Wisły, uwięziona w kleszczach pomiędzy terytorium Prus oraz Austrii, której granicą był Karczew. Jednocześnie Austriacy nie ustawali w próbach przerzucenia sił przez Wisłę, czy to w Gassach, czy to usiłując zbudować most z…

Czytaj więcej

Armia Krajowa w gminie Jeziorna

W dniu dzisiejszym o godzinie 11 nastąpi odsłonięcie tablicy uroczyste odsłonięcie tablicy poświęconej żołnierzom AK Batalionu „Krawiec”, NSZ Batalionu „Mączyński” oraz innym ofiarom reżimu komunistycznego, w tym Henrykowi Stokowskiemu ps. „Jaskółka”. Z tej okazji na portalu zamieszczono materiały związane z działalnością struktur Armii Krajowej na terenie ówczesnej gminy Jeziorna i okolic: 1. Folder okolicznościowy wydany…

Czytaj więcej

Sprawa „Jaskółki”

Kim był właściwie Henryk Stokowski, „Jaskółka”, żołnierz Armii Krajowej, któremu tablica poświęcona zostanie odsłonięta w tym tygodniu w „Białym Dworku”? Jego powstańczy biogram wydaje się być aż nazbyt krótki, urodzony 14 lutego 1914 roku w Chylicach, zmarły 28 września 1945 roku, starszy strzelec pluton 1703 kompanii II Batalionu Krawiec. Walczył w Powstaniu Warszawskim, następnie w…

Czytaj więcej

Wrzesień 1939 – obrona mostu w Świdrach Małych

Tuż przed II wojną światową między Ciszycą koło Konstancina a Świdrami Małymi Ministerstwo Komunikacji zbudowało most na Wiśle. We wrześniu 1939 r. doszło przy nim do walk między Wojskiem Polskim a niemieckim Wehrmachtem dążącym do uchwycenia przeprawy. Przygotowując plan obrony przed III Rzeszą, polski Sztab Główny stanął w obliczu wielu trudności. Jedną z nich było…

Czytaj więcej

Ostatnia bitwa

Jeszcze nieco ponad ćwierć wieku temu 17 stycznia rokrocznie świętowaliśmy wyzwolenie stolicy Polski, na pamiątkę dnia gdy Wojsko Polskie oraz Armia Czerwona odebrały hitlerowskim żołnierzom zrujnowaną i opuszczoną Warszawę. Wyzwolenie to mocno wątpliwe, pośród ruin mało kto mieszkał, Niemcy dokonywali systematycznego zniszczenia miasta. Nie ulega jednak wątpliwości, iż kilka dni wcześniej rozpoczęła się ofensywa, która…

Czytaj więcej

O Kononowiczu, Warce i Warcie czyli o tym jak jedna litera robi wielką różnicę

Po bitwie pod Chojnowem Władysław Kononowicz opuścił teren wojewodztwa mazowieckiego i kontynuował działalność powstańczą w lasach należących już do województwa sandomierskiego. Na początku czerwca 1863 roku został jednak schwytany przez Rosjan w miejscowości Zawady niedaleko Jedlińska. Przewieziono go następnie do Warki, gdzie ścigający go rosyjski generał Mikołaj Iwanowicz Meller-Zakomelski skazał go naprędce na karę śmierci….

Czytaj więcej

Jak pradziadek Puszkina został pogromcą Kononowicza czyli o bitwie pod Chojnowem w 1863 roku

Chwilowo przerwę opisywanie dalszych losów rodziny Ryxów, a dokładniej ich powiązań z Piasecznem, ponieważ wczoraj przypadała kolejna rocznica jednej z niewielu bitew powstania styczniowego stoczonych na terenie dzisiejszego powiatu piaseczyńskiego. 19 maja 1863 roku oddział majora Władysława Kononowicza stoczył pod Chojnowem (Pilawą) nieudaną potyczkę z wojskami rosyjskimi maszerującymi z Warszawy przez Piaseczno w kierunku Góry Kalwarii. Rosyjski…

Czytaj więcej

W małym dworku

1 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”. Z rozmaitych powodów (nie tylko politycznych) podejście do obchodów wywołuje nierzadko skrajne reakcje. Wdawał się w rozważania na ten temat nie będę, na blogu pisałem kiedyś o „Barrym„, pojawił się także gościnny tekst Tomasza Zymera o “Ince”. Rzecz nie tylko w żołnierzach wyklętych, nie wszyscy poszli po…

Czytaj więcej

Nie jednemu psu Burek na imię, czyli o powstańcach styczniowych i Czersku

W przepastnych zbiorach AGAD-u w Warszawie znajduje się krótki list jednego z powstańców styczniowych napisany w Czersku 15 lutego 1905 roku. Informację o nim przesłał mi w zeszłym roku Piotrek (jeszcze raz dziękuję), a ostatnio pisał o nim Paweł Komosa z okazji kolejnej rocznicy powstania styczniowego (na podstawie informacji uzyskanych od pani Danuty Bakalarek?). Mam…

Czytaj więcej

Wrzesień 1939 w Piasecznie – Władysław Hulanicki

Pisząc o pierwszym mieszkańcu Piaseczna poległym w tym mieście we wrześniu 1939 roku opierałem się przede wszystkim na ogólnie dostępnych relacjach mieszkańców miasta. Nie miałem wówczas powodów, aby podawać w wątpliwość przekazane przez nich wiadomości, tym bardziej, że przez kilka lat od ich powstania (ogłoszenia) nie budziły one wątpliwości. Nie trafiłem także na sprostowanie nieznanej…

Czytaj więcej

O powstaniu styczniowym w Piasecznie. Sprostowania i uzupełnienia, cz. 1

Jedną z ważniejszych publikacji dotyczących Piaseczna i okolic w czasie powstania styczniowego są wydane w 1973 roku „Studia i materiały do dziejów Piaseczna i powiatu piaseczyńskiego” pod redakcją Jerzego Antoniewicza. Omawianemu okresowi poświęcona została m.in. część artykułu Stefana Przewalskiego „Walki narodowowyzwoleńcze (1809-1831-1863)”. Niestety, wiele podanych tam szczegółów wymaga dzisiaj sprostowań i uzupełnień. Autor artykułu powtórzył w większości…

Czytaj więcej