Począwszy od 1945 roku w Konstancinie organizowane były w opuszczonych willach placówki domów dziecka dla sierot wojennych Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. Działały w czterech willach – „Helu”, „Jasnej”, „Gryfie” i „Boryczówce”.W latach 1946-59 prowadzona była kronika, przedstawiająca życie codzienne i ważne wydarzenia. Warto zapoznać się z tym ciekawym dokumentem, bowiem kronika przedstawia narastanie w życiu…
Willa „Gryf” – dostojna, choć nieraz zmęczona życiem budowla – była przez dziesięciolecia prawdziwym sercem Domu Dziecka. Nie tylko centrum administracyjnym, ale przede wszystkim domem – surowym, ale ciepłym – dla setek dzieci i tych, którzy codziennie z oddaniem troszczyli się o ich los. To tu, przy ulicy Sobieskiego 13, rozgrywały się małe i wielkie…
Kronika wsi, prowadzona była przez członkinię Koła Gospodyń Wiejskich p. Genowefę Osękę, opisane zostały wydarzenia lat 1945 -1985. Wydaje się, że kronika zaczęła być prowadzona w okresie późniejszym niż 1945 r., bowiem spisano ją długopisem, a pierwsze pojawiły się w Polsce dopiero w 1950 r. i dopiero w latach sześćdziesiątych nastąpiło jego upowszechnienie. Z uwagi…
Willa „Boryczówka”, Dom Dziecka RTPD w Konstancinie w latach 40. XX wieku, zb. W. Guszkowskiego. W cieniu wojennych zniszczeń i ludzkich tragedii, wśród sosen i willi Konstancina, narodziło się miejsce wyjątkowe – Dom Dziecka Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci (RTPD). To właśnie tutaj, na skraju zrujnowanej stolicy, dziesiątki dzieci skrzywdzonych przez los znalazły bezpieczny azyl, opiekę…
Żagle rozprzowe na Wiśle pod Brzuminem, 1906 r. (zbiory K. Daszewskiej-Sanóg) Wisła przez lata stanowiła o tożsamości Urzecza… W drugiej połowie XIX w. usypano wały i życie w cieniu wielkiej wody zaczęło się zmieniać, jednak choć powodzie stopniowo przestały zagrażać nadwiślańskiej krainie, wciąż życie nad rzeką wiązało się z wieloma zwyczajami i rytuałami. 90-letnia Halina Latoszek…
Drugim z ośrodków wczasowych Warszawskich Zakładów Papierniczych w Jeziornie (Mirkowie) był ośrodek „Papirus” w Wildze. Oddany do użytku w latach 1966-69 jako drugi po Łebie, powstał na terenie kompleksu ośrodków wypoczynkowych na dawnym terenie rozparcelowanym przed wojną pod teren rekreacyjny. (szczegółowo historię tego terenu opisał Zbigniew Węgrzynek https://vilca.pl/historia-powstania-osiedla-klimatycznego-wilga-nad-wisla/). Prócz Łeby i Wilgi okresowo pracownicy WZP…
Ośrodki wczasowe w okresie PRL były charakterystycznym elementem wypoczynku, organizowanego głównie przez zakłady pracy dla swoich pracowników i ich rodzin. Oferowały one możliwość spędzenia wakacji. Niestety jak to zwykle bywa historia ośrodka wypoczynkowego w Łebie nie została udokumentowana. Wiadomo, iż uruchomiono go w okresie największych inwestycji socjalnych Warszawskich Zakładów Papierniczych w Jeziornie, które miały miejsce…
Pozostałości dawnego mostu kolejowego prowadzącego do parku. Usunięto je dopiero w początkach XXI w. Fragment pocztówki z lat osiemdziesiątych, zb. A. Zyszczyka. Likwidacja bocznicy kolejki wilanowskiej do parku nastąpiła w 1952 r. Budynek drewnianego dworca rozebrano kilka lat później. Jednakże o ile większość osób pamiętała parkowy dworzec, tylko niektórzy zapamiętali pozostałości infrastruktury kolejki. Stanislaw Pietruszyński…
W listopadzie 2020 r. od A.H. otrzymaliśmy skany negatywów, które znajdowały się w kopercie opisanej jako „Latoszkowie 1941”. Zdjęcia wykonane zostały przez Jolantę Richter, członkinię Armii Krajowej tutejszego rejonu „Gątyń”, pracującą w późniejszym okresie w jednym z powstańczych szpitali w Konstancinie. Negatywy zostały zeskanowane przez p. Janusza Dziano i udostępnione w celu identyfikacji miejsca oraz…
W miniony weekend jako część Dni Konstancina-Jeziorny 2025 oraz festiwalu ArchiFest odbył się nasz Piknik Wspomnień. Pora na podsumowanie i refleksje. Przyznać trzeba, iż wyszło małe zamieszanie, bo pierwotnie Piknik Wspomnień miał być dwudniowy, część pierwsza w Muzeum Wycinanki, część druga w willi „Kamilin”. Wyszły dwie imprezy ze sobą pozornie niepowiązane, mające jednak ten sam…
Film dokumentalny „Pamiętam Podłęcze” to wzruszająca podróż do serca nadwiślańskiego mikroregionu Urzecze. To wyjątkowe wspomnienia dwóch mieszkańców Podłęcza – 93-letniego Pana Jana Kalińskiego i 90-letniej Pani Haliny Latoszek. Seniorzy z pasją opowiadają o swoim życiu: trudnych latach wojny, bombardowaniach, głodzie, ale też o radościach młodości – zabawach, szkole, pracy na roli. Ich opowieści pokazują, jak…
Droga do Obór, 1947 r., dot. M. Chrząszczowa, zb. Fundacji Archeologia Fotografii. Co prawda dzisiejszą notkę ilustruje widoczne powyżej zdjęcie drogi do Obór, ale pochodzi ono ze zbiorów innego archiwum. My zaś chcemy pokazać inne zdjęcie, wykonane na tej samej drodze, nieco wcześniej. Droga do Obór stanowi przedłużenie ulicy Od Lasu, jednak wytyczono ją jako…
Pałac w Wilanowie, ok. 1905 r., zb. Biblioteki Kongresu USA. Dziś chciałbym przybliżyć Państwu w ramach naszego Archiwum dzieła pewnego zapomnianego kompozytora, który choć z tymi stronami związany był wyłącznie osobą brata, tworzył jednak działa ważne, obecnie zapomniane. Mowa o Juliuszu Wertheimie, bracie Gustawa, pamiętanego głównie jako właściciela wybudowanej w 1935 r. willi „Julisin” na…
Konstancin, szkoła w „Murowance”, 30 VI 1942 ukończenie siódmego oddziału szkoły powszechnej -na zdj. m. in. Wiesław Gawenda. Zb. A. Bożeny. Na odsłanianej w dniu 28 V 2025 r. tablicy upamiętniającej dawną historię obecnej SP nr 2 w Konstancinie-Jeziornie wspomniano także budynek tzw. „Murowanki”, gdzie przed wybudowaniem obecnej siedziby szkoły w 1958 r. odbywała się…
Uczniowie pod drewnianym budynkiem szkoły na Grapie (lata 30-40-te XX w.)ze zbiorów Andrzeja Makulskiego. Zdjęcie przekazane w 2016 r. Do dziś pomiędzy blokami przy ul. Sobieskiego (czyli w miejscu gdzie stała stara szkoła zwana „drewniakiem”) możemy natrafić na drzewa morwy których liście są jedynym pokarmem jedwabników morwowych, z których kokonów uzyskuje się jedwab. W szkole…