Dom Uzdrowieńców „Biruta” – 1916 r.

I Wojna Światowa. Wojska niemieckie 5 sierpnia 1915 r. wkroczyły do Warszawy. Rozpoczął się trzy i pół roczny okres ich pobytu na ziemi mazowieckiej. Powstała tu niemiecka administracja okupacyjna ziem Królestwa Polskiego. 24 sierpnia 1915 r. utworzono Cesarsko-Niemieckie Generalne Gubernatorstwo Warszawskie podlegające bezpośrednio cesarzowi oraz kanclerzowi. Generalnym gubernatorem warszawskim mianowany został generał Hans Hartwig von…

Czytaj więcej

Premiera „Sztetl Jeziorna”

Miniony weekend obfitował w premiery na Urzeczu, w piątek pojawił się nowy Rocznik Nadwiślańskiego Urzecza, w sobotę „Fotoplastykon Otwocki”. O tych premierach napiszemy niebawem oddzielnie, jednak na razie skupmy się na innej premierze, bowiem w niedzielę wreszcie ukazało się odwlekane wydanie książki pt. „Sztetl Jeziorna. Dzieje żydowskiej społeczności Jeziorny, Skolimowa i Konstancina od XVII wieku…

Czytaj więcej

Skolimów i Konstancin odcięte od Warszawy – 1937

Zacofana komunikacja tamuje postęp pięknych osiedli W Skolimowie, Konstancinie, Chylicach, Wilanowie, Jeziornie – płacz i narzekanie na komunikację. 5000 letników W Skolimowie, który jest siedzibą gminy, otrzymujemy informację o stanie ludności, z których wynika, że osiedla tej linii są raczej letniskami niż skupieniem ludności stałej.  – Do gminy należy 5 osiedli: Skolimów – 800 mieszkańców…

Czytaj więcej

Kolejka na Urzeczu

Z dzisiejszej perspektywy mało kto zdaje sobie sprawę jaką rewolucję wywołała kolej w życiu codziennym mieszkańców tej części Urzecza. Przede wszystkim kolejka uczyniła komunikację z Warszawą masową, dając możliwość nie tylko docierania tu letnikom, lecz także przemieszczania się tutejszym mieszkańcom, jaką dotąd dawała jedynie Wisła, z czego korzystało niewiele osób. Choć pierwszą zmianę przyniosła kolej…

Czytaj więcej
"Depot"

Kolejką z Klarysewa do Piaseczna

Nie da się ukryć, iż kolej wilanowska była inwestycją tanią, co dawało się odczuć w kolejnych latach, gdy pasażerowie narzekali na warunki jazdy, wagonami kołysało, a do środka przez otwarte okna wpadał wciąż dym jadącej powoli lokomotywki. Budowa linii przez Słomczyn bez wątpienia była opłacalna z uwagi na potencjalną liczbę pasażerów, lecz podnosiła koszty o…

Czytaj więcej

Biuletyn informacyjny nr 14

W mijającym miesiącu: upamiętniano Narodowy Dzień Zwycięstwa składając kwiaty z okazji rocznicy zakończenia II wojny światowej. W Konstancinie-Jeziornie miało to miejsce na cmentarzu w Skolimowie pod pomnikiem Bohaterów II Wojny Światowej Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przyznał parafii św. Zygmunta w Słomczynie (gm. Konstancin-Jeziorna) 80 tys. zł na konserwację elewacji kościoła. Powyższe dofinansowanie jest kontynuacją…

Czytaj więcej

O kolejce i letnisku

Choc Bogdan Prokopiński podaje, iż wydając zgodę w lutym 1895 roku na budowę linii kolejowej z Wilanowa do fabryki papieru w Jeziornie, już wówczas władze carskie nie zgodziły się na przedłużenie linii do Góry Kalwarii ze względów strategicznych, wydaje się, iż okoliczności były nieco inne. Inż. Henryk Huss podejmował się budowy kolejki z zamiarem pociągnięcia…

Czytaj więcej

Jak wieś Kosumce harcerzom pomagała – 1944 r.

Podstawowym celem wychowawczym konspiracyjnego harcerstwa było tworzenie warunków do samowychowania młodzieży należącej do związku. W warunkach wojennych było to szczególnie ważne, dlatego zwracano uwagę na konieczność pełnej realizacji wszystkich zapisów Przyrzeczenia i Prawa Harcerskiego. Przeprowadzano próby na stopnie harcerskie, biegi harcerskie, ćwiczenia, obchodzono rocznice i święta narodowe, otaczano opieką miejsca pamięci. Jedną z form pracy…

Czytaj więcej

Browar w Oborach

Ostatni tydzień przyniósł informacje o planach wobec dawnego browaru w Oborach, gdzie nowy właściciel pragnąłby utworzyć Centrum Sztuki Współczesnej. Ciekawa to inicjatywa, choć domniemywać można, iż wiązać się będzie ze zwiększonym ruchem pojazdów, bądź nawet z próbą przystosowania starej olęderskiej grobli do ruchu samochodowego, co wpłynie na degradację przyrodniczą rezerwatu Łęgi Oborskie. Jak wiedzą bowiem…

Czytaj więcej

Towje Bełchatowski z Piotrkowa pisze do Mirkowa – 1878 r.

Żydzi w Piotrkowie Trybunalskim osiedlali się już od początku XVII w., ale dopiero w 1679 r. król Jan III Sobieski zezwolił na założenie kahału — budowę synagogi, mykwy i cmentarza. W 1765 r. mieszkało tu 1107 Żydów. W XIX w. miasto stało się jednym z najważniejszych w Polsce żydowskich ośrodków wydawniczo-drukarskich. Tłoczono tutaj Biblię, Talmud,…

Czytaj więcej

Sztetl Jeziorna

Skąd do Jeziorny przybył pierwszy rabin Jehuda Rozencwajg? Gdzie przed wojną znajdowały się w Jeziornie bożnice i ile ich było? Jak naprawdę nazywał się Mojsze Koza, zaopatrujący Jeziornę i Mirków w haczyki na ryby? W kim zakochała się Dora Gągolewska i czemu nazwano ją jeziorańską Julią? Gdzie przed komendantem Policji Państwowej z Jeziorny krył się…

Czytaj więcej

Historia pewnego zdjęcia

Zagłębiamy się w historię zdjęcia sprzed siedemdziesięciu lat. W rozmowie z Panią Ewą Namyślak poznajemy szczegóły funkcjonowania Szkoły Podstawowej nr 2 na przełomie lat 40/50-tych XX wieku. Wojciech GuszkowskiW latach 1979-2025 nauczyciel historii szkół podstawowych na terenie gminy Konstancin-Jeziorna, wychowawca, organizator, przewodnik, instruktor harcerski, twórca uczniowskiego klubu turystycznego „Traper”.

Czytaj więcej

„Świteź” na Urzeczu – 1924 r.

Wybieramy się w podróż z Władysławem Grzelakiem i jego czterema kompanami (m.in. Wacław Samol) w rejs na dębowej łodzi czterowiosłowej „Świteź”. Popłyniemy Wisłą od Oświęcimia do Gdańska (9-28 lipca 1924 r.). Oczywiście w trakcie podróży  nie możemy ominąć naszego Urzecza… Jest 10 lipca 1924 r.: […] Wkrótce zjawiły się na widnokręgu trzy wyniosłe baszty zamku…

Czytaj więcej

Ludzie nadwiślańskiego Urzecza

W tym roku mija 10 lat od pierwszego Flis Festiwalu w Gassach, na którym spotkali się pasjonaci pływania po Wiśle. Miałem również przyjemność wspierać organizację tego pamiętnego wydarzenia i przedstawić zebranym na ostrodze w Gassach prezentację multimedialną pt. „Nad Wisłą”. Wówczas na tamie dojazdowej spotkała się garstka wodniaków, ale z biegiem lat flis się rozwijał….

Czytaj więcej