Wspomnienia: Święta wielkanocne na Urzeczu

Święconka w Okrzeszynie, lata 30/40 XX w. Zb. T. Siudzińskiego. Zdjęcie udostępniono podczas badań terenowych prowadzonych na Urzeczu przez dr. Ł. Stanaszka. W trakcie badań mieszkańcy Okrzeszyna podzielili się następującymi wspomnieniami z okresu międzywojennego: Post przed Wielkanocą trwał cały piątek, sobotę aż się przyszło ze mszy porannej. Dużą katorgą dla dzieci były zapachy zalatujące z…

Czytaj więcej

Konstancin w polonijnej prasie

Jakiś czas temu przeglądając polonijne gazety okresu zimnej wojny natrafiłem na wzmianki na temat Konstancina i Jeziorny. O tej ostatniej pisano w miarę regularnie, odnotowując papiernię, jej produkcję oraz obchody 200-lecia zakładu, najczęściej przepisując krajowe artykuły bez podania źródła. Konstancin zaczął być wzmiankowany dopiero w epoce gierkowskiej. O dawnej tradycji letniskowej tu nie wspominano, miejscowość…

Czytaj więcej

Druki ulotne: Recepta doktora Gutkowskiego

Unikalny druk recepty wydawanej w latach 30tych przez dr Jana Gutkowskiego.  Recepta pochodzi ze zbiorów A. Zyszczyka, udostępniona w 2016 r. Widniejący na recepcie adres jest to lokalizacja willi „Venus”, obecnie przy ul. Piłsudskiego 13 w Konstancinie, gdzie dr Gutkowski prowadził praktykę, następnie stanowiąca jego własność. Dr Gutkowski został w czasie II wojny zamordowany w…

Czytaj więcej

Zdjęcia: Zbiory Janusza Wielochy

Prawdopodobnie lato 1970 roku, skrzyżowanie ul.  Jagiellońskiej w stronę kościoła z obecną ul. Piłsudskiego (wówczas Al. Zjednoczenia). Na zdjęciu darczyńca, Janusz Wielocha z  nieżyjącym już kolegą, Zbyszkiem „Bosmanem” Wróblewskim.  Zdjęcia zostały udostępnione w 2016 r. przez Janusza Wielochę, który wychował się w Konstancinie i zamieszkiwał tu w latach 50-70 XX w. w willi „Miła”. Zdjęcia…

Czytaj więcej

Strój wilanowski – polemika

W tekście. „Geneza haftu i męskiego stroju wilanowskiego” starałem się wyjaśnić proces, który ukształtował najbardziej widoczny element męskiego stroju wilanowskiego, czyli granatowy strój wierzchni z dodatkami w kolorze głębokiej czerwieni. Zwróciłem także uwagę na mnogość używanych nazw dla tego ubrania, na które mówiono kaftan, kapota, siermięga czy bardziej oficjalnie sukmana. Wskazałem, że moim zdaniem strój…

Czytaj więcej

Świadectwa codzienności: Pocztówka z kawiarnią w wieży ciśnień

Kawiarnia w wieży ciśnień. Wczesne lata osiemdziesiąte. Fot. M. Baranowski. Na aukcjach internetowych często pojawiają się kartki pocztowe wydawane w PRL, stanowiące atrakcję dla zbieraczy tego typu pamiątek. Tym razem na polskiej aukcji pojawiła się pocztówka zawierająca zdjęcia z Konstancina. Pocztówka wydana przez KAW była w obiegu w latach osiemdziesiątych XX w. Wysłana została nie…

Czytaj więcej

Zdjęcia: Na podwórku w Gassach

Na podwórku w Gassach u rodziny Osuchów, 1955 r. Zdjęcie udostępniła Pani Zofia Komosa z Gassów. Przedstawia podwórko rodziny Osuchów, która osiedliła się w Gassach przypuszczalnie około 200 lat temu. Fotografia została wykonana w 1955 roku i ukazuje rodzinę wraz z sąsiadami. Dziewczynkę na rękach trzyma Władysław Osuch, jeden z budowniczych remizy w Gassach, od…

Czytaj więcej

Biuletyn informacyjny nr 62

Marzec obfitował w wiele wydarzeń w regionie związanych z historią. Wydarzenia Regionalne Archiwum Społeczne 5 marca ogłosiliśmy oficjalnie to, co tworzyliśmy od pewnego czasu. Zdecydowaliśmy się stworzyć obok naszej dotychczasowej działalności Regionalne Archiwum Społeczne  mające na celu zachowanie historii tutejszej społeczności, wydarzeń i miejsc, poprzez gromadzenie zbiorów, takich jak fotografie, dokumenty czy nagrania. Pozwoli nam…

Czytaj więcej

Kwiatowy motyw wilanowski

W publikacjach podnoszone jest często, że haft wilanowski wzorowano na kutych zdobieniach metalowego ogrodzenia otaczającego Pałac w Wilanowie. Stamtąd miał czerpać kolorystykę oraz motywy dekoracyjne, w formie stylizowanych kwiatów i liści, oraz powtarzający się rytmiczny układ. Powstała odnosząca się do tej koncepcji nazwa „haft sztachetowy”. Padły również stwierdzenia, że kowalskie ogrodzenie z prostych, pionowych prętów…

Czytaj więcej

Wspomnienia: Szmaciarnia

Zdjęcie zostało przekazane w 2020 r. ze zbiorów nieżyjącego p. Jerzego Kwiatkowskiego. Oryginał znajduje się obecnie w zbiorach prywatnych i zajmuje godne miejsce, oprawiony w ramki. Zdjęcie wykonano w latach 1932-1952. Zdjęcie przedstawia budynki magazynowe Papierni, zwane popularnie „Szmaciarnią”. Obiekt wybudowano w latach 1836-38 r. i wraz z drugim zakładem tworzył ówczesną papiernię. Po 1887…

Czytaj więcej

Geneza haftu wilanowskiego – polemika

W artykule pt. „Geneza haftu i męskiego stroju wilanowskiego”, opublikowanym kilka tygodni temu,  przedstawiałem okoliczności powstania haftu wilanowskiego i inspiracji czerpanej przez hafciarki. Publikacja wywołała znaczny odzew i skutkowała ciekawą dyskusją zawierającą zarówno potwierdzenia moich tez jak i krytykę.  Cieszę się, ponieważ umożliwia to dojście do wspólnych, budujących wniosków. W toku dyskusji pojawiło się kilka…

Czytaj więcej

Świadectwa codzienności: Świadectwo czeladnicze Jana Mamaja

Jan Mamaj podzielił się w dniu 20 marca 2025 r. swym wspomnieniem związanym z uzyskaniem powyższego dyplomu czeladniczego w jesienią 1984 r. „Na działce Jaroszewiczów w Konstancinie zdawałem praktyczny egzamin na czeladnika betoniarza wykonując z drugim egzaminowanym strop nad piwnicą w ogrodzie za willą piętrową z okrągłą, wysokości około 3 pięter basztą, w której trwały…

Czytaj więcej

Zdjęcia: Pierwszy Dzień Wiosny 1991

Pierwszy Dzień Wiosny, 1991, SP nr 2 im. Stefana Żeromskiego w Konstancinie-Jeziorna Zdjęcia pochodzą z własnych zbiorów, zostały wykonane przeze mnie w 1991 r. Na fotografiach znajdują się przebrani uczniowie szkoły podstawowej. Sięgając pamięcią wstecz wydaje mi się, iż zwyczaj przebieranek w tym dniu w szkole pojawił się pod koniec lat osiemdziesiątych, wskutek zliberalizowania podejścia…

Czytaj więcej

Wspomnienia: Rozmowa z Genowefą Galas

Rozmowa z Genowefą Galas, jedną z najstarszych mieszkanek Konstancina-Jeziorny. Wywiad przeprowadził Wojciech Guszkowski w lipcu 2024 r.  Rozmówczyni wspomina czasy przedwojenne spędzone w domu przy ulicy Potulickich, swe życie jako uczennicy „drewniaka” przy ulicy Sobieskiego, powojenną pracę w Warszawskich Zakładach Papierniczych. Materiał został zrealizowany we współpracy z Jackiem i Krzysiem Krajewskimi.  Pani Genowefa, to najstarsza,…

Czytaj więcej

Korzenie Królewskiej Papierni w Jeziornie

Filigran papierni w Jeziornie, AGAD. O dawnej papierni w Jeziornie pisać i mówić się będzie coraz więcej, z powodu inwestycji dewelopera, który planuje rewitalizację starych zabudowań oraz budowę osiedla mieszkaniowego. Zaczątek już mamy, przed wekendowym spacerem wiele stron internetowych zamieszczało informacje bazując na komunikacie rozesłanym do redakcji. Dużo także będzie przy tym historycznym pisaniu błędów,…

Czytaj więcej