Już na drugi dzień po utworzeniu Generalnego Gubernatorstwa Hans Frank 26 października 1939 r. wydał rozporządzenia dotyczące pracy Żydów. Na jego mocy przymusowi pracy podlegali wszyscy Żydzi od 14 do 60 roku życia, z zastrzeżeniem, że granice wieku mogą zostać w razie potrzeby rozszerzone. Wydanie przepisów wykonawczych do tego rozporządzenia powierzono wyższemu dowódcy SS i…
Willa „Sanssouci” W poprzednim artykule wspomniałem że konstancińskie losy mojej rodziny związane są z dwiema tutejszymi willami – „Jezioranką” oraz „Sanssouci”. Rodzice oraz ciocia związani zawodowo ze szpitalem STOCER byli w krótkich okresach lokatorami tych budynków. Przy głębszym wnikaniu w historię Konstancina-Jeziorny, szczególnie podczas pracy nad książką „Sztetl Jeziorna”, udało mi się odkryć dramatyczne wojenne…
Historia willi „Jezioranka” Są w Konstancinie dwie wille do których jestem szczególnie przywiązany, bo w obu przez krótki okres toczyło się życie mojej rodziny. Te wille to „Jezioranka” przy ulicy Kraszewskiego 8 i 8a oraz „Sanssouci” przy ulicy Wierzejewskiego 12G. Przez długi czas historia tych domów zamykała się dla mnie tylko w rodzinnych zdjęciach oraz…
Na ostatnim spotkaniu Konstancińskiego Klubu Historycznego poświęconemu tutejszej społeczności żydowskiej publiczność dopisała. Okazją do spotkania była zbliżająca się 80 rocznica powstania w getcie warszawskim. Gdy wybuchło, 19 kwietnia 1943 r., w Warszawie przebywało już niewielu Żydów z Jeziorny. Wspominałem jak trudno przywołać mi choćby wyobrażenie, że przed wojną Jeziornę zamieszkiwali chasydzi, bowiem w przestrzeni miejscowości…
Kontynuujemy nasz spacer o ulicach osady-uzdrowiska Konstancin w 1921 roku, w ślad za dokonanym wówczas spisem willi i ich właścicieli. Dziś Aleja Sienkiewicza. Ta nie zmieniła nazwy, ani położenia, obecnie to ulica Sienkiewicza i tak samo jak wiek temu ciągnie się od rzeki Jeziorki, aż do wieży ciśnień. Będzie jednak trochę zaskoczeń, podstawowe to takie,…
Przy okazji ostatnich odkryć związanych z tabliczkami numeracyjnymi w przedwojennej Jeziornie, przeglądając archiwalne dokumenty ówczesnej gminy Jeziorna natrafiłem na arcyciekawy dokument, przedstawiający numerację oraz właścicieli posesji letniska Konstancin w 1921 roku. Dokument przekazał do gminy w Jeziornie ówczesny komisarz spisowy dla letniska, powołany na potrzeby powszechnego spisu powszechnego ludności. Dokument ten jest o tyle ciekawy,…
Podsumowanie marca: Odbyło się kolejne spotkanie Klubu Historycznego, podczas którego wyświetlono film dokumentalny „Tarzan. Ułan z Zawichostu” W Szkole Podstawowej nr 2 w Konstancinie-Jeziornie odbyła się konferencja upamiętniająca 160 rocznicę wybuchu Powstania Styczniowego. Szczegółowy program można zobaczyć poniżej: Poniżej zamieszczono filmowy zapis wydarzenia, w postaci wykładów, które zostały wygłoszone podczas konferencji. Najbardziej cieszy fakt, iż…
Wedle dzisiejszych standardów nie byłoby łatwo być przedwojennym urzędnikiem gminy Jeziorna. Należało znać i kojarzyć praktycznie wszystkich mieszkańców, być może nie całej gminy, liczącej wówczas prawie 9 000 mieszkańców, lecz z pewnością Jeziorny. Trudno miał woźny urzędu, który doręczać musiał urzędowe pisma i dokonywać ustaleń. Na czym polegał trud? Otóż zasadniczo nie posługiwano się na…
Prezentacja koncepcji rewitalizacji dawnego wilanowskiego dworca kolejki wilanowskiej wzbudziła szereg emocji, skutkujących znaczną ilością opinii zamieszczonych na facebookowym profilu portalu. Postanowiłem więc napisać kilka słów na temat tej budowli, a przy okazji pozostałych zachowanych dworców, przy okazji prostując dotychczas znane informacje. Gdy kilka lat temu zainteresowałem się dziejami kolejki okazało się, że wiele danych zebranych…
Niewiele wiadomo o Elżbiecie Wodzickiej, nawet dokładna data jej urodzenia nie jest dotąd poznana i wytropiona w metrykach, a ona sama jeśli pojawia się w historii tutejszych ziem, to jedynie na marginesie. Tymczasem odegrała rolę wręcz niebagatelną dla losów dóbr oborskich. Zasłużyła więc co najmniej notkę, nawet ona z braku wiedzy musi być ona krótka….
Ze wspomnień Katarzyny Witwickiej (1919-2003)[1] wynika, że dozorcą i ogrodnikiem w willi „Maryla” był niejaki Lewanda, a właściwie Lewandowski, jak podaje Adam Zyszczyk w artykule z 27 grudnia 2020 r., który ukazał się na portalu okolicekonstancina.pl i nosił tytuł „Dozorcy i ogrodnicy konstancińskich willi”. Pawła Lewandowskiego według opisu Katarzyny Witwickiej nie było trudno znaleźć. W…
Lutowe wydarzenia w regionie. Spotkanie Konstancińskiego Klubu Historycznego 14 lutego sala pękała, bowiem tym razem tematem była opowieść o ludziach Stoceru, którą snuła Małgorzata Czelejewska. Zebrało się zacne grono mieszkańców naszej gminy, dla których jak widać Stocer jest ważną częścią tutejszej historii. Premiera książki w KDK 18 lutego 2023 r., godz. 17.00, w Hugonówce odbyła się…
Kontynuujmy naszą podróż przez międzywojenną Jeziornę z Poddębskim. Pozostańmy w tym samym rejonie ulicy Elektrycznej, która swą nazwę w 1931 roku wzięła od wybudowanej tu świeżo elektrowni. O elektryfikacji pisał niegdyś Adam, jako ciekawostkę dodam, że z elektrowni w Jeziornie do prądu podłączono pałac w Wilanowie. Elektrownię około 1931-33 roku zdjął Henryk Poddębski w kilku…
Zdjęcia Henryka Poddębskiego gościły już wielokrotnie na łamach zarówno facebooka, jak i portalu. Fotografował Służew, Kabaty, Wilanów i wiele miejsc uwiecznionych na tych fotografiach udało się zidentyfikować. Najwięcej jednak zdjęć w tych stronach wykonał jednak nad Jeziorką i można je podziwiać w naszej galerii. Spora część zdjęć została opisana błędnie jako Skolimów i Chylice, a…
Od pewnego czasu Konstancin-Jeziorna podąża drogą wytyczoną przez Piaseczno i inne okoliczne miejscowości, coraz bardziej kurczy się przestrzeń, zabudowywane są kolejne miejsca, zwiększa się aktywność deweloperów, pojawia się wielu nowych mieszkańców. Wedle badań statystycznych liczba ludności nie ulega zmianie, a wiekowy przedział wskazuje, iż gmina się starzeje. Pozorną receptą wydaje się na to niektórym budownictwo,…