W piątek 25 sierpnia 1939 roku starosta warszawski Franciszek Godlewski wydał polecenie wprowadzenia dyżurów w gminach na podległym mu terenie. Konflikt polsko-niemiecki wyraźnie wchodził w nową fazę i tego ostatniego lata, kiedy pogoda była niezwykle piękna, w gminie Jeziorna panował niepokój. Wójt gminy Antoni Jankowski porozdzielał dyżury, tak aby każdy czuwał przy telefonie. Informacja miała…
Zaczęło się od „Magdy”, Marianny Krystosiak. W południe 1 sierpnia odebrała rozkaz. To była łączniczka, punkt kontaktowy był w Instytucie Głuchoniemych w Warszawie. O 15 dostarczyła go do Klarysewa i dałą „Grzegorzowi”. Dopiero o 15 dowiedzieliśmy się, że mamy iść do Powstania. Wiedzieliśmy, że coś się dzieje, już wcześniej, bo widać było poruszenie w Jeziornie,…
Ulice Jasiowa i Wągrodzka Różne są wersje opowieści o nazwie nadanej Królewskiej Górze, wszystkie wiążą ją z Janem III Sobieskim, żadna jednak nie jest prawdziwa, bowiem nazwa ta nie była używana do czasu, aż w roku 1925 przystąpiono do parcelacji porastającego ten rejon lasu, by sprzedać działki. Bo tylko on do tego czasu się tu…
Nad Jeziorką w Mirkowie Dawno i nieprawda temu, w czasach między dwiema wojnami, między Amelinem a Mirkowem w kierunku Jeziorki rozciągał się pastewnik, na którym pasły się jeziorańskie krowy, gdzie znajdowało się gromadzkie pastwisko, po prawej stronie rzeki. Rozległe i często zalewane ciągnęło się od Jeziorny aż do osady fabrycznej. Choć osadę oddzielał od podmokłych…
Drogą nad kanałem Jeziorki Ach, cóż to musiał być za widok, gdy pod koniec czerwca 1903 roku główną aleją letniska Konstancin, biegnącą wzdłuż toru kolejki Sienkiewicza, udekorowano girlandami, ustawiono brzozowie słupy, na których umieszczono flagi, zwieńczając ulicę łukiem triumfalnym. Wzdłuż alei ustawiono liczne loże, a kilkuset mieszkańców Warszawy przybywało od rana kolejką wilanowską, by obejrzeć…
W „Amelinie” Przez przepęd dla bydła na końcu Fabrycznej przerzucona była kładka. To nią przechodzili przez rzekę mieszkańcy Fabrycznej zmierzający do pracy w Papierni i robotnice sortujące szmaty w Szmaciarni, czyli obecnej Starej Papierni. Bród w tym miejscu istniał od dawnych czasów, widnieje na najstarszych mapach z początku XIX wieku, wiodąc ku pasternikowi położonemu po…
Ulica Fabryczna Ulice w gminie Jeziorna zyskały swą nazwę w 1931 roku, choć już od ćwierć wieku istniało letnisko Konstancin, w którym zaprojektowano aleje, nadając im nazwiska znanych pisarzy – Mickiewicza, Sienkiewicza i innych, które w większości przetrwały do dzisiaj. Nadając nazwy w Jeziornie, wywiedziono je z lokalnej tradycji. Ulica Fabryczna zyskała swą nazwę dzięki…
O dawnych pandemiach czytamy obecnie w książkach historycznych, do końca nie wyobrażając sobie ich skali i śmiertelności, a także skutków jakie wywoływały w społeczeństwie. Także tych długofalowych, bowiem jeden z nich będący następstwem działań podjętych w 1770 roku Warszawa i okoliczne gminy oraz powiaty odczuwają do dzisiaj. Jak wiadomo jednym ze sposobów walki z epidemią…
Poniższe zdjęcie przedstawia najstarszą kapliczkę w Powsinie, znajdującą się tuż przy skrzyżowaniu ulic Przyczółkowej z ulicą Waflową. Teren zmienił się nie do poznania, bowiem wykonano je w 1913 roku. Na zdjęciu widać fragment ówczesnej drogi przez Powsin, która wówczas była główną drogą prowadzącą do Jeziorny z Wilanowa. Obecna obwodnica miejscowości powstała dopiero w latach siedemdziesiątych…
Przez prawie wiek wiatraki były nieodłącznym elementem krajobrazu Urzecza. Wyrosły przede wszystkim w wieku XIX, by zniknąć w XX. Mapy pokazują nam, iż w przeszłości stało ich tu kilkadziesiąt, niektóre bardzo krótko, inne zmieniały swe położenie. Do międzywojnia zachowało się ich około trzydziestu. Jak wspominają starzy mieszkańcy Urzecza młyny wietrzne funkcjonowały po prawej stronie Wisły,…
Dziś przeuroczo złośliwy i kąśliwy artykuł z 1924 roku na temat letniska Konstancin, opisujący wizytę w elitarnym letnisku, podupadłym podczas I Wojny Światowej, które już nigdy nie odzyskało swej ówczesnej pozycji, pozostając z legendą. Mierzy się z nią do dzisiaj… Zachęcam do lektury, bo pełno tam niezwykle celnych obserwacji i utyskiwań, z których niektóre wydają…
Dzisiejszy dzień jest dobry, by napisać o papierowej wycinance, której bogaty zbiór zebrany przez Antoniego Śledziewskiego znajduje się teraz w tutejszym domu kultury. Od dłuższego czasu miejscową opinię rozpala kwestia powstającego Muzeum Wycinanki, na potrzeby którego rewitalizowany jest dawny zabytkowy Dom Ludowy w Mirkowie, pochodzący z początków XX wieku. Mam wrażenie, iż w prowadzonej dyskusji…
W przypadku Kępy Falenickiej, Oborskiej i Okrzewskiej w dwudziestoleciu międzywojennym, mimo prowadzonego od pewnego momentu rozeznania przez Komendę Główną Policji środowiska mniejszości niemieckiej, nie dopatrzono się wrogiej działalności wymierzonej przeciw Polsce. Nie powstały tu struktury DVP (Deutsche Volkspartei) ani JDP (Jungdeutsche Partei in Polen), nie udało się zorganizować jej komórek z uwagi na znaczną polonizację….
Przyznam, iż nie poruszałbym powyższej tematyki, bo wydaje mi się ona stosunkowo dobrze znana i opracowania, w szczególności jeśli chodzi o lewobrzeżną część Urzecza. Jednakże działalność mieszkańców podwilanowskich wsi sprawiła, iż potomkowie olęderskich kolonistów kojarzą się niektórym z hitlerowskimi zbrodniarzami. Jest to równie niesłuszne jak dodawanie przymiotnika „polski” do określenia „obóz koncentracyjny”, czy rozciąganie antysemickich…
Przedwojenna Jeziorna Królewska i Konstancinek były zarówno miejscem zamieszkania jak i siedzibą wielu sklepików i drobnych warsztatów rzemieślniczych prowadzonych w dużej mierze przez Żydów, Gdy w roku 1939 przeprowadzono spis powszechny w gminie Jeziorna, odnotowano 655 Żydów zamieszkujących gminę Jeziorna. Rok po wybuchu wojny utworzono w Jeziornie getto, w którym zgromadzono wszystkich jeziorańskich Żydów. 25…