Dziś w naszej podróży przez Konstancin w 1921 r. zajrzyjmy do miejsca, które mało kto z letniskowym Konstancinem kojarzy, czyli na obecną Grapę. W planach parcelacji była to istotna część całego letniska, które miało się rozrastać odśrodkowo od osi, jaką stanowiła Aleja Sienkiewicza. Jednakże część położona wzdłuż ulicy Wilanowskiej nie cieszyła się zbytnio popularnością, jak…
Tytuł pozwoliłem sobie częściowo pożyczyć z dawnego konstancińskiego forum i oczywiście sparafrazować, bowiem w czasach przed grupami facebookowymi tam omawiane były zazwyczaj ważkie i istotne kwestie dla tutejszej społeczności. A jedną z nich była budowa nowego ratusza Konstancina-Jeziorny, którą wielu zapowiadało, a nikt jej przez długi czas nie widział. I choć zajęło to nieco lat,…
Akcja „Wilanów” została przeprowadzona 26 września 1943 r. w Wilanowie i Kępie Latoszkowej. W akcji wzięło udział około 150 żołnierzy podziemia. Była wymierzona w niemieckich osadników, mieszkających w Kępie Latoszkowej, którzy współpracowali z niemieckim okupantem, szpiegowali i donosili na Polaków, a także przyczynili się do aresztowania żołnierzy AK z pułku „Garłuch” i zamordowania żołnierzy „Baszty”…
Pora na ciąg dalszy wędrówki alejami Konstancina w 1921 roku. Wiemy już, że ponad sto lat temu rządziła zupełnie inna logika jeśli chodzi o adresowanie posesji, a mimo prowadzonego przez komisarzy spisowych spisu powszechnego wkradały się często błędy. Dziś jak zobaczymy takowy zaistniał na Alei Mickiewicza. Istnieje ona do dnia dzisiejszego jako ulica Mickiewicza i…
Weekendowe wyjazdy czy wycieczki nie są obecnie niczym dziwnym, warto cofnąć się jednak do czasów, gdy zwyczaje te dopiero się rodziły. Rozwijały się w ostatniej ćwierci XIX wieku wraz z modą na wilegiaturę i dłuższe pobyty poza miastem, a pospołu z postępującą rozbudową nadwiślańskich letnisk stały się sposobem na odpoczynek. Nic więc dziwnego, że Kurier…
Dwa lata temu ukazał się mój tekst „Dworek Marysinek” w Chylicach. Kilka nowych informacji o bohaterze tego tekstu. Józef Kalasanty Napoleon Czerwiński w 1910 r. zakupił działkę w Chylicach, na której rok później wybudował wczesno-modernistyczną willę według własnego projektu. Od 1912 r. rodzina Czerwińskich często letnią porą przebywała w „Dworku Marysinek”. W 1929 r. Czerwiński…
Przed nami dalszy ciąg spaceru ulicami letniska Konstancin w 1921 roku. Dziś przeskoczymy kolejność numeracji, bowiem wydaje się, że naturalną koleją rzeczy przyszła kolej na Aleję Witolda. Nie znajdziemy jej na obecnej mapie Konstancina, a to dlatego, iż od 27 września 1936 roku nosi ona inną nazwę – ulicy Żeromskiego. Zmiana nazwy wiązała się z…
Józef Hertel – krótka biografia i spis ważniejszych publikacji Józef Hertel, znawca historii Konstancina, kronikarz miasta i autor wielu książek o historii ważnych konstancińskich postaci i samego miasta, nie zawsze był związany z tym miejscem. Urodził się 18 lutego 1923 roku w Łodzi. W czasie wojny został wywieziony na roboty do Niemiec. W 1945 roku…
Wracamy do naszej wędrówki po Konstancinie w 1921 roku. Dla przypomnienia, w owym czasie ulice były Alejami, jednak numeracja poszczególnych posesji odbiegała mocno od aktualnych standardów, bowiem domom nadawano kolejne numery porządkowe dla całej osady, brakowało podziału na parzystą i nieparzystą stronę ulicy. Stąd numerację na Alei Matejki rozpoczynamy od numerów 22 i 23. Aleja…
Miałem okazję uczestniczyć dwa tygodnie temu w spotkaniu organizowanym przez grupę Arche, na którym przedstawiono kolejną odsłonę planów związanych z terenami dawnej papierni. W jakiej postaci się one urzeczywistnią trudno orzec, bo są one na szczęście żywe i podlegają ciągłym zmianom. Zrozumiałe jest także, że deweloper dokonawszy zakupu terenu chciałby osiągnąć tu zysk. O ile…
Dwór w Łyczynie płonął w minionym tygodniu już dwa razy, 20 kwietnia palił się dach i strop, gasiło go dziesięć jednostek straży pożarnej. Następnie o świcie w niedzielę 23 kwietnia zapłonął ponownie, ponownie udało się go ugasić. Straż pożarna wskazuje na celowe podpalenie, co kojarzy nam się z systemem, który lata temu w „Spotkaniach z…
Już na drugi dzień po utworzeniu Generalnego Gubernatorstwa Hans Frank 26 października 1939 r. wydał rozporządzenia dotyczące pracy Żydów. Na jego mocy przymusowi pracy podlegali wszyscy Żydzi od 14 do 60 roku życia, z zastrzeżeniem, że granice wieku mogą zostać w razie potrzeby rozszerzone. Wydanie przepisów wykonawczych do tego rozporządzenia powierzono wyższemu dowódcy SS i…
Willa „Sanssouci” W poprzednim artykule wspomniałem że konstancińskie losy mojej rodziny związane są z dwiema tutejszymi willami – „Jezioranką” oraz „Sanssouci”. Rodzice oraz ciocia związani zawodowo ze szpitalem STOCER byli w krótkich okresach lokatorami tych budynków. Przy głębszym wnikaniu w historię Konstancina-Jeziorny, szczególnie podczas pracy nad książką „Sztetl Jeziorna”, udało mi się odkryć dramatyczne wojenne…
Historia willi „Jezioranka” Są w Konstancinie dwie wille do których jestem szczególnie przywiązany, bo w obu przez krótki okres toczyło się życie mojej rodziny. Te wille to „Jezioranka” przy ulicy Kraszewskiego 8 i 8a oraz „Sanssouci” przy ulicy Wierzejewskiego 12G. Przez długi czas historia tych domów zamykała się dla mnie tylko w rodzinnych zdjęciach oraz…
Na ostatnim spotkaniu Konstancińskiego Klubu Historycznego poświęconemu tutejszej społeczności żydowskiej publiczność dopisała. Okazją do spotkania była zbliżająca się 80 rocznica powstania w getcie warszawskim. Gdy wybuchło, 19 kwietnia 1943 r., w Warszawie przebywało już niewielu Żydów z Jeziorny. Wspominałem jak trudno przywołać mi choćby wyobrażenie, że przed wojną Jeziornę zamieszkiwali chasydzi, bowiem w przestrzeni miejscowości…