Z Urzecza, 1850 r.

W 1850 roku korespondent „Kuriera Warszawskiego” przejeżdża przez lewobrzeżne Urzecze, określane przez niego szerszą nazwą Powiśla, rejonu nadwiślańskiego, która z czasem wyprze używane lokalne określenie terenów zalewowych. Jego uwagę przykuwa bogactwo i urodzaj żyznej okolicy, co łączy z usypywaniem wałów, chroniących te rejony przed powodzią. Porównuje Urzecze z okolicami Mniszewa, gdzie brak wałów przekłada się…

Czytaj więcej

Turowice – dwór i park

Media obiegła wiadomość o wydaniu przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nakazu przeprowadzenia prac konserwatorsko-budowlanych w zespole dworskim w Kawęczynie-Turowicach. Jako, że z tej okazji pojawił się szereg nieścisłych informacji  o dziejach obiektu i jego dotychczasowej ochronie, na początek nieco faktów. Turowice z terenem gminy Konstancin-Jeziorna związane są dość krótko, bowiem jako część dóbr brzesko-kawęckich do…

Czytaj więcej

Niemieccy koloniści Urzecza

W okolicach Urzecza mamy do czynienia z trzema żywiołami kolonizacji niemieckojęzycznej. Celowo używam takiego sformułowania, bowiem nie wszyscy osadnicy byli ewangelikami, ani też nie wywodzili się z Niemiec. Olędrzy przybyli w te strony pod koniec XVIII wieku byli od stuleci obywatelami Rzeczpospolitej zamieszkałymi głównie na Żuławach i nad Wisłą, którzy uciekli przed pruskimi panowaniem, część…

Czytaj więcej

Zajścia w Bielawie

Ostatnimi czasy zarówno miłośnicy historii jak i historycy mogą zapoznać się z coraz większą ilością prac opisujących przeszłość większej części mieszkańców ziem polskich, prezentujących życie codzienne polskiego chłopstwa. Zdaje się, że zdejmowany jest wreszcie pewien wstydliwy aspekt dziedzictwa, do której do niedawna starano się nie przyznawać, teraz jednak mówi się o nim wręcz z dumą….

Czytaj więcej

„Z dala od satelity” czyli krytycznie o Skolimowie-Konstancinie

Cztery lata temu, 28 maja 2019 r., opublikowaliśmy na naszym portalu materiał z „Kuriera Warszawskiego” z 1917 r. – „Nie taki Konstancin piękny jak go malują”. 44 lata później, w kwietniu 1961 r., ukazał się w tygodniku „Stolica” materiał, który pięknie koresponduje z wspomnianym tekstem: „Z dala od satelity” Na 10-tym kilometrze za sławnym Wilanowem…

Czytaj więcej

Upadek kolejki wilanowskiej

W niedawnym tekście na temat planów budowy trakcji elektrycznych do letnisk nad Jeziorką wspomniałem o stopniowej likwidacji  kolejki wilanowskiej w okresie międzywojennym. Parowe i spalinowe wąskotorówki były mocno przestarzałe i choć pod koniec lat dwudziestych zainwestowano w nowe dworce kolejki, plany elektryfikacji trakcji wilanowskiej z przyczyn finansowych spełzły na niczym, mimo iż nakazano je odgórnie…

Czytaj więcej

Ulice Konstancina (6): Grapa

Dziś w naszej podróży przez Konstancin w 1921 r. zajrzyjmy do miejsca, które mało kto z letniskowym Konstancinem kojarzy, czyli na obecną Grapę. W planach parcelacji była to istotna część całego letniska, które miało się rozrastać odśrodkowo od osi, jaką stanowiła Aleja Sienkiewicza. Jednakże część położona wzdłuż ulicy Wilanowskiej nie cieszyła się zbytnio popularnością, jak…

Czytaj więcej

Z dziejów komunikacji kolejowej nad Jeziorką, czyli pociąg mój widzę ogromny

Tytuł pozwoliłem sobie częściowo pożyczyć z dawnego konstancińskiego forum i oczywiście sparafrazować, bowiem w czasach przed grupami facebookowymi tam omawiane były zazwyczaj ważkie i istotne kwestie dla tutejszej społeczności. A jedną z nich była budowa nowego ratusza Konstancina-Jeziorny, którą wielu zapowiadało, a nikt jej przez długi czas nie widział. I choć zajęło to nieco lat,…

Czytaj więcej

„W imieniu Rzeczpospolitej” – Fordem do Chylic – 1943

Akcja „Wilanów” została przeprowadzona 26 września 1943 r. w Wilanowie i Kępie Latoszkowej. W akcji wzięło udział około 150 żołnierzy podziemia. Była wymierzona w niemieckich osadników, mieszkających w Kępie Latoszkowej, którzy współpracowali z niemieckim okupantem, szpiegowali i donosili na Polaków, a także przyczynili się do aresztowania żołnierzy AK z pułku „Garłuch” i zamordowania żołnierzy „Baszty”…

Czytaj więcej

Ulice Konstancina (5): Aleja Mickiewicza

Pora na ciąg dalszy wędrówki alejami Konstancina w 1921 roku. Wiemy już, że ponad sto lat temu rządziła zupełnie inna logika jeśli chodzi o adresowanie posesji, a mimo prowadzonego przez komisarzy spisowych spisu powszechnego wkradały się często błędy. Dziś jak zobaczymy takowy zaistniał na Alei Mickiewicza. Istnieje ona do dnia dzisiejszego jako ulica Mickiewicza i…

Czytaj więcej

Wycieczki po Urzeczu

Weekendowe wyjazdy czy wycieczki nie są obecnie niczym dziwnym, warto cofnąć się jednak do czasów, gdy zwyczaje te dopiero się rodziły. Rozwijały się w ostatniej ćwierci XIX wieku wraz z modą na wilegiaturę i dłuższe pobyty poza miastem, a pospołu z postępującą rozbudową nadwiślańskich letnisk stały się sposobem na odpoczynek. Nic więc dziwnego, że Kurier…

Czytaj więcej

“Dworek Marysinek” w Chylicach (2)

Dwa lata temu ukazał się mój tekst „Dworek Marysinek” w Chylicach. Kilka nowych informacji o bohaterze tego tekstu. Józef Kalasanty Napoleon Czerwiński w 1910 r. zakupił działkę w Chylicach, na której rok później wybudował  wczesno-modernistyczną willę według własnego projektu. Od 1912 r.  rodzina Czerwińskich często letnią porą przebywała w „Dworku Marysinek”. W 1929 r. Czerwiński…

Czytaj więcej

Ulice Konstancina (4): Aleja Witolda

Przed nami dalszy ciąg spaceru ulicami letniska Konstancin w 1921 roku. Dziś przeskoczymy kolejność numeracji, bowiem wydaje się, że naturalną koleją rzeczy przyszła kolej na Aleję Witolda. Nie znajdziemy jej na obecnej mapie Konstancina, a to dlatego, iż od 27 września 1936 roku nosi ona inną nazwę – ulicy Żeromskiego. Zmiana nazwy wiązała się z…

Czytaj więcej

Józef Hertel

Józef Hertel – krótka biografia i spis ważniejszych publikacji Józef Hertel, znawca historii Konstancina, kronikarz miasta i autor wielu książek o historii ważnych konstancińskich postaci i samego miasta, nie zawsze był związany z  tym miejscem. Urodził się 18 lutego 1923 roku w Łodzi. W czasie wojny został wywieziony na roboty do Niemiec. W 1945 roku…

Czytaj więcej