Skolimów w XIX wieku

Począwszy od XVII wieku Skolimów położony w ziemi warszawskiej stanowił własność rodu Oborskich, a następnie Wielopolskich, którzy nabyli je wraz z resztą dóbr. Głód pieniędzy sprawił, iż wieś wraz z dworem zostały zastawione. Od 1775 r. znajdował się w rękach Franciszka Jesowskiego i jego synów Józefa, Andrzeja i Jana Kantego. Franciszek przeprowadził prace melioracyjne. Hrabina…

Czytaj więcej

Rzecz o Konstancji

W tym roku po raz 11 obchodziliśmy imieniny Konstancji, organizowane na cześć hrabiny Konstancji Skórzewskiej, z domu Potulickiej, której imieniem ponad wiek temu nazwano tworzone letnisko, zaś teraz nosi je miasto Konstancin –Jeziorna. Obchody imieninowe wydają się o tyle właściwe, iż tradycja obchodzenia imienin jest w Polsce dużo bardziej zakorzeniona niż obchodzenie urodzin. Dzieciom nadawano…

Czytaj więcej

Powodziowe ostrzeżenia

Niegdyś na Urzeczu śpiewano w różnych wersjach pewną przyśpiewkę, zapisaną pod Cieciszewem w ten sposób: „Żeby na Łurzycu woda nie topiła, to by Łurzycunka we złocie chodziła”. Wylewy były życiodajne, sprawiały bowiem, iż ziemia była tu żyzna, a wszystko „samo rosło”. Jednak było rzecz jasna tak jak w piosence, powodzie potrafiły być spustoszeniem. Stąd też…

Czytaj więcej

Nadwiślański sztetl – Ger

80 lat temu, w dniach 25-26 luty 1941 roku, Niemcy deportowali Żydów z Góry Kalwarii do Warszawy. Do utworzonego rok wcześniej górskokalwaryjskiego getta hitlerowcy przetransportowali około 400 Żydów z Pabianic, Łodzi, Aleksandrowa Łódzkiego, Sierpca, Suwałk, Włocławka i Kalisza oraz około 300 Żydów z okolicznych miejscowości. W getcie znaleźli się także mieszkańcy Góry Kalwarii nazywanej w…

Czytaj więcej

Katarzyna Witwicka

Katarzyna Witwicka urodziła się 1 listopada 1913 r. w Kijowie w mieszanej polsko-rosyjskiej rodzinie. Była córką zamożnej Rosjanki i polskiego oficera 12. Pułku Ułanów Podolskich. Ze względu na przebytą w dzieciństwie ciężką chorobę, pobierała domową edukację, a egzaminy zdawała eksternistycznie. W latach 20. przeprowadziła się z rodziną do Konstancina, gdzie mieszkała w willi „Maryla”. W…

Czytaj więcej

Olędrzy i nadrzeczne wały (2)

Prezentowany przykład dotyczący poparcia olęderskich osadników i kolonistów dla idei sypania wałów nie był odosobniony.  Jak 17 maja 1846 roku zanotował we dworze w Bielawie Henryk Rossman: „Koloniści z Kępy Oborskiej, Falenickiej, Okrzewskiej i Wilanowskiej do tych robót są użyci (…) robią chętnie i dobrze”. Nasze przekonanie o olęderskim oporze w tej materii okazuje się…

Czytaj więcej

Olędrzy i nadrzeczne wały (1)

Trudno powiedzieć skąd wzięło się przekonanie, iż olędrzy sprzeciwiali się budowie wałów, które w XIX wieku sypano wskutek postanowień rządowych wzdłuż rzek. Rzeczywiście wały przeciwpowodziowe radykalnie zmieniły system gospodarowania ziemią, gdy ustały wylewy rzeki na pola, będące źródłem żyznego mułu. Na Urzeczu zmusiło to olędrów i pozostałych mieszkańców do nawożenia obornikiem, a dawne „powodziowe” gospodarowanie…

Czytaj więcej

Polskie Porozumienie Niepodległościowe w Konstancinie – 1976

15 lutego 2021 r. zmarł Zdzisław Marian Najder, historyk literatury, profesor nauk humanistycznych, wykładowca m.in. Uniwersytetu Columbia i Uniwersytetu Yale’a, w latach 1982–1987 dyrektor Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa. Był założycielem na przełomie 1975/1976 organizacji opozycji demokratycznej w PRL Polskiego Porozumienia Niepodległościowego (PPN). Ograniczało się ono do prac programowych i analitycznych (powstało 46 opracowań i…

Czytaj więcej

Pracownia osteologiczna w Skolimowie – 1950 r.

Minister Oświaty w porozumieniu z Ministrem Skarbu i Prezesem Centralnego Urzędu Planowania zarządzeniem z 14 stycznia 1949 r. nadał statut przedsiębiorstwu państwowemu pod nazwą „Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych”. Na przełomie 1949 i 1950 r. przy ul. Czerniakowskiej 89/93 na zlecenie Ministerstwa Obrony, powstał kompleks pięciu budynków o żelbetowych szkieletach i elewacjach z szarej cementowej cegły…

Czytaj więcej

Wśród dzikiej przyrody

Konstancin to były wyniosłe drzewa. Takie było moje – przywołując wspomnienia Josepha Conrada – „zoczenie tego lądu”. I nie wiedziałem o nim nic więcej, nie korciło mnie, aby skręcić z drogi głównej i rozejrzeć się po opłotkach, wystarczyły mi drzewa. Ani też przez głowę nie przyszło mi, że właśnie to, co kryje się w owych…

Czytaj więcej

Jeziorka, 1921 rok

Adam zamieścił wczoraj na portalu niezwykle ciekawy tekst o przyrodzie dawnej i obecnej doliny Wisły, pisząc o konstacińskiej Amazonii. Opis ten aż prosi się by go uzupełnić innymi materiałami, więc dobry to moment by zamieścić obszerne wyjątki z przewodnika dla zoologów wydanego równo sto lat temu. Pozycja to niezmiernie ciekawa i przedstawiająca krajobraz nadrzeczny ponad…

Czytaj więcej

Dolina Wisły – konstancińska Amazonia

Im człowiek starszy tym chętniej wraca pamięcią do dzieciństwa. Zbliżam się do „czterdziestki” i coraz częściej wspominam beztroskie zabawy, zapachy, miejsca. Wychowałem się na osiedlu Grapa, więc moje „miejsca” to łąki, olszyna, skarpa wiślana, rozlewiska między parkiem a Argentyną… Te argentyńskie rozlewiska dawnego koryta Jeziorki były szczególnie przyciągające. Prowadził do nich system mostków wykonany z…

Czytaj więcej

Żydzi nadwiślańskiego Urzecza

Obecności żydowskiej ludności na terenach wiejskich nadwiślańskiego Urzecza w swej znakomitej publikacji Ł. M. Stanaszek poświęcił ledwie trzy strony, zaznaczając iż Żydzi osiedlali się na nich rzadko, choć stale obecni byli w życiu tutejszej ludności, a na Urzeczu istniał silne ośrodki osadnictwa, takie jak Karczew, Góra Kalwaria czy Sobienie-Jeziory. Warto powyższe rozwinąć, bowiem o ile…

Czytaj więcej