Willa „Jedynaczka” – kto tu nie bywał

A było to tak. Sobotnie przedpołudnie 17 grudnia 1910 r. było pogodne. Mimo zimy temperatura całkiem znośna, minus 8 °C. Bezwietrznie. Na ulicy Królewskiej obok pałacu Kronenberga spotkało się dwóch dżentelmenów w melonikach. Po uchyleniu nakrycia głowy i serdecznym przywitaniu skierowali się w kierunku Zachęty. Właśnie mijało dziesięć lat od oddania do użytku gmachu i…

Czytaj więcej

Kabaty na Urzeczu

<<< Kabaty. Tajemnice Alei Kasztanowej i dworku Karniewskich Pamiątką po dawnej puszczy mazowieckiej, rozciągającej się niegdyś również w tych stronach jest zabytkowy dąb Mieszko, który jeszcze do dziś stoi przy ul. Nowoursynowskiej. Liczy sobie ok. 700 lat, czyli tyle ile mają Kabaty, można więc powiedzieć, że są rówieśnikami. Zastanawiać może, dlaczego akurat ten dąb, stojący…

Czytaj więcej

W kręgu cadyka z Ger

Trudno dziś pojąć fenomen cadyka z Ger, na którego dwór przy ulicy Pijarskiej przybywały tysiące Żydów, chcących modlić się ze świętym mężem lub szukając jego porady. O mistycznej dynastii poczytać można było niedawno w artykule Piotra Rytki o Cadykowym Miasteczku. Obecność cadyka w Górze Kalwarii wywierała także znaczny wpływ na Żydów zamieszkujących nadwiślańskie Urzecze. Jeszcze przed…

Czytaj więcej

Dozorcy i ogrodnicy konstancińskich willi – cz.2

Niedawno wspomniałem krótko o dozorcach i ogrodnikach konstancińskich willi: https://okolicekonstancina.pl/2020/12/27/dozorcy-i-ogrodnicy-konstancinskich-willi/ W ramach uzupełnienia tego wpisu poniżej zamieszczam fragment książki Józefa Hertla „O Uzdrowisku Konstancin” Tom 1 (1991) dotyczący jednego z ostatnich przed- i powojennych stróży, Marcina Bednarza: ,,Ostatni stróż Konstancina” Przy kieliszku rozwiązują się języki, przy kieliszku wyjawiane są największe tajemnice. Najbogatszymi ludźmi Konstancina byli…

Czytaj więcej

Nierozłączni bracia – Józef i Jerzy Machlejdowie

Zbrodnia Katyńska 1940 r. ma bezprecedensowy charakter. Przede wszystkim z tego względu, że jej ofiarą padły tysiące jeńców wojennych, których życie znajdowało się pod ochroną prawa międzynarodowego – w większości oficerów. Dzisiaj słów kilka o braciach Machlejd zamordowanych w Charkowie. Obaj byli rodzinnie związani z Konstancinem. Józef Karol Gustaw Machlejd, był synem Artura i Wandy…

Czytaj więcej

Kabaty. Tajemnice Alei Kasztanowej i dworku Karniewskich

Kabaty: wieś i cegielnia na przełomie XVIII i XIX wieku <<< Kabaty od zawsze leżały w sąsiedztwie Lasu Kabackiego, ale nie nazywano go tak, tylko powszechnie określano go słowem „bór”. Pewnie było to zakorzenione wspomnienie o porastającej tu przed wiekami prastarej puszczy mazowieckiej. Poza tym, niegdyś staropolskim słowem „bor” nazywano te części puszczy, w których…

Czytaj więcej

Haft wilanowski

Bez wątpienia najbardziej rozpoznawalnym elementem stroju wilanowskiego, który wręcz stał się jego symbolem, jest czarny haft o motywach roślinnych. Z końcem 2020 roku hafciarstwo z nadwiślańskiego Urzecza zostało wpisane na krajową listę niematerialnego dziedzictwa, prowadzoną przez Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. Uczyniono to na wniosek Stowarzyszenia Odrodzenia Urzecza, które przeprowadziło procedurę i przygotowało wniosek…

Czytaj więcej
Widok pałacu w Natolinie od strony dziedzińca, W. Kasprzycki 1834, źródło pinakoteka.zaścianek.pl

Kabaty: wieś i cegielnia na przełomie XVIII i XIX wieku

<<< Kabaty i bażantarnia – Natolin w XVIII wieku Już w 1738 roku, gdy dobra wilanowskie były w rękach książąt Marii i Augusta Czartoryskich, rozpoczęła się „z ordynansu księcia”, a kierowana przez ekonoma wilanowskiego Pawła Głuchowskiego szeroka akcja obsadzania tutejszych dóbr wierzbami, w której uczestniczyli mieszkańcy wszystkich folwarków. Objęła ona również Kabaty i wtedy rozpowszechniły…

Czytaj więcej

Willa „Wrzos”

W cyklu „Konstancińskie i skolimowskie wille i ich właściciele” opowiemy dzisiaj o właścicielu willi „Wrzos” Cezarym Ponikowskim. Zapewne większość z Was nie jest w stanie nic o nim powiedzieć. Ba, może nawet mylić z Antonim Ponikowskim politykiem, premierem, rektorem Politechniki Warszawskiej. A Cezary był także nietuzinkową postacią… Cezary Franciszek Andrzej Ponikowski urodził się 27 sierpnia…

Czytaj więcej

Kabaty i Bażantarnia – Natolin w XVIII wieku

<<< Kabaty w dobie Ciołków Mało znanym faktem jest, że wbrew powtarzanej w różnych opracowaniach informacji, Jan III Sobieski nigdy nie kupił Kabat. A co za tym idzie nie był też właścicielem terenu, gdzie stał dwór Ciołków Kabackich, który otrzymał później nazwę Natolin. Gdy w 1677 r. król nabył Milanowo, przemianowane potem na Wilanów, swój…

Czytaj więcej

Garbarnia w Jeziornie Królewskiej

Wskutek postanowień III rozbioru tereny położone nad Jeziorką stały się częścią Królestwa Pruskiego. Jeziorna Królewska wraz z Okrzeszynem, stanowiąca dotąd tzw. królewszczyznę, dobra koronne, przejęte zostały w 1796 roku przez pruskie władze i administrowane były przez utworzoną Ekonomię w Lesznowoli. Dobra ziemskie nadal dzierżawiono, w zamian za opłaty wnoszone rocznie przez dzierżawców. Po utworzeniu w…

Czytaj więcej

„Dworek Marysinek” w Chylicach

W cyklu „Konstancińskie i skolimowskie wille i ich właściciele” opowiemy dzisiaj o willi „Dworek Marysinek”. Wszyscy znają wille Konstancina, o nich się pisze i mówi. Mniej wspomina się wille skolimowskie. A Chylice… kto o nich pamięta. Józef Kalasanty Napoleon Czerwiński (1870-1940) jeden z warszawskich architektów i budowniczych w 1903 r. poślubił Mariannę Pietrzykowską (1871-1952). Miał…

Czytaj więcej

Kabaty w dobie Ciołków

<<< Początki Kabat Rozległe włości po zmarłym w 1396 roku wojewodzie Andrzeju Ciołku, w tym Kabaty, odziedziczyli synowie: Wigand, Andrzej i Klemens oraz córka Anna. Najstarszy syn Stanisław wybrał stan duchowny i po studiach w Pradze oraz Krakowie pracował w kancelarii króla Władysława Jagielły, a następnie został biskupem poznańskim. Młodszy syn, również Andrzej, późniejszy podkomorzy…

Czytaj więcej

Zardzewiała śmierć. Rozminowanie gminy Jeziorna – 1945 r.

Rejon Wasz wyzwolony z pod jarzma niemieckich rozbójników. Nastąpił okres wznowienia przemysłu gospodarstwa wiejskiego, rozgrabionego i zniszczonego w czasie niemieckiej okupacji, nastaje pora przeprowadzenia wiosennych robót polnych. […] Pamiętajcie, że okolice Waszego rejonu są zarzucone różnego rodzaju minami i materiałami wybuchowymi, niewypałami pocisków artyleryjskich i minami miotaczy, które nie eksplodowały. Odezwa Dowództwa Inżynieryjnych Wojsk Polskich…

Czytaj więcej

Zaginione miejsca: Narty

Opisując dzieje średniowiecznych Kabat wspomniano dziwną nazwę wsi wchodzącej w 1386 roku prócz Kabat i Powsina w skład posiadłości rodu Ciołków – Narty. Miejscowości takiej nie znajdziemy na mapie tych okolic, a powróci ona w kolejnych częściach opowieści o Kabatach, warto więc miejsce to zlokalizować. Zacznijmy od nazwy, bowiem kojarzy się ona nam niesłusznie ze…

Czytaj więcej