Powsinek, Konstancin i Skolimów na dawnej fotografii

Jeszcze garść zdjęć, które zdołano zidentyfikować w tym roku dzięki wspólnemu wysiłkowi. Na początek zdjęcia wykonane w 1947 roku podczas wiosennego wylewu Wisłu i Jeziorki przez Stefana Rassalskiego. Na zdjęciu widoczna jest ulica Przyczółkowa w kierunku Wilanowa, w oddali widoczny jest Powsinek. Obecnie praktycznie w tym samym miejscu znajduje się węzeł drogowy południowej obwodnicy Warszawy….

Czytaj więcej

Wilanów na dawnych zdjęciach

Podczas jednego dnia zimą 1928 roku Henryk Poddębski odwiedził trzy miejscowości – Kabaty, Służew i Wilanów wykonując tam zimowe zdjęcia. Wszystkie w jego archiwum opisane zostały jako „wieś pod Wilanowem”, a w części przypadków jako „zimowy krajobraz”. Wczoraj publikowałem zidentyfikowane zdjęcia wykonane z całą pewnością w Kabatach i Służewiu, dziś pora na Wilanów. W Wilanowie…

Czytaj więcej

Kabaty i Służew zimą 1928 roku

Zbliżający się koniec roku to dobra okazja do pewnych podsumowań. Media społecznościowe takie jak facebook mają wiele złych stron i bez wątpienia przyczyniają się do zwiększenia polaryzacji naszego coraz bardziej podzielonego społeczeństwa. W wypadku portalu posłużyły jednak do identyfikacji wielu miejsc przedstawionych na zdjęciach archiwalnych, co możliwe było dzięki informacjom i analizom osób, które właśnie…

Czytaj więcej

Wojska napoleońskie na Urzeczu

Kilka miesięcy temu p. Maciej Morawski zwrócił moją uwagę na opublikowany pod koniec XIX wieku w Paryżu zbiór dokumentów dotyczących wojny Napoleona Bonapartego z IV Koalicją, ze szczególnym uwzględnieniem walk, które nazwano I wojną polską. Powyższe umożliwiło na odtworzenie działań wojsk napoleońskich na terenie Urzecza, co pozostawało dotąd kwestią nieuwzględnianą w opracowaniach naukowych. Wojna wybuchła…

Czytaj więcej

Sąd nad olędrami

Olędrzy na trwałe osiedli na Urzeczu w latach siedemdziesiątych XVIII wieku. Wydawać by się mogło, iż po III rozbiorze dla pruskich władz, pod których zwierzchnictwem znalazła się lewobrzeżna część mikroregionu, a które przystąpiły do intensywnego zagospodarowywania nieużytków dotychczasowych królewszczyzn i sekularyzowanych dóbr, niemieckojęzyczni mieszkańcy będą sojusznikami. Stanowili jednak utrapienie, mimo iż de facto zagospodarowywali tereny…

Czytaj więcej

Z dziejów Kępy Okrzewskiej

Kępa Okrzewska zwana również Kępą Okrzeszyńską lub Kępą Jeziorny została skolonizowana przez olędrów krótko przed 1779 rokiem. Wyspa na Wiśle na wprost wsi Okrzeszyn wchodziła w skład dóbr Jeziorny. Kontrakt nie zachował się, z osadnikami spisał go dzierżawca starostwa, wojewoda łęczycki Szymon Dzierzbicki. Gospodarstwa wytyczone zostały na wyspie wiślanej zwanej Kępą Wielką, porośniętą pierwotnie lasem,…

Czytaj więcej

Spis 1921 roku na Urzeczu. Polacy, Niemcy i Żydzi.

Dobiega końca spis powszechny. Tym razem spotyka się on z mieszanymi reakcjami z różnych powodów, których nie będziemy tu analizować. Po latach stanie się obiektem badań historyków patrzących nań bez emocji, podobnie jak my obecnie możemy z dystansem spojrzeć na wyniki spisu przeprowadzonego w 1921 roku w odrodzonej II Rzeczpospolitej. Wówczas były one wyczekiwane, bowiem…

Czytaj więcej

Kuchnia Urzecza

Za co piją Łurzycoki? Za pszenicę i buroki A my ni mumy za co… Ta wpadająca w ucho przyśpiewka, prócz oddania narzekań mieszkańca górnych pól, iż na zalewowym nadwiślu wszystko samo rośnie, przyczyniając się do bogactwa jego mieszkańców, w przeciwieństwie do upraw na skarpie wiślanej, niesie w sobie także przekaz o rolnictwie na Urzeczu. A…

Czytaj więcej

O przelocie diabła nad Urzeczem, czyli Giuseppe Tardiniego przypadki

12 września 2021 r. w Konstancinie-Jeziornie odbędzie się Historyczny Piknik Lotniczy. Prócz przelotów dawnych samolotów zobaczyć będzie tam można wystawę poświęconą pilotom biorącym udział w II wojnie światowej, wywodzącym się z Jeziorny i Skolimowa-Konstancina oraz tradycjom lotniczym tych stron. Wydaje się, że nie bez kozery będzie tu przywołać historię pierwszego lotu człowieka nad nadwiślańskim Urzeczem….

Czytaj więcej

Wakacje z duchami (5): Duch wałowego

W wydanym w lipcu 1884 roku specjalnym wydawnictwie „Na pomoc”, z którego dochody przeznaczono na rzecz wiślanych powodzian, znajdujemy następującą legendę z Urzecza, spisaną przez Antoniego Skrzyneckiego: DUCH WAŁOWEGO. Byłem na wale Oborskim w czasie minionej powodzi i stróż wieśniak, ze wsi Obórki opowiedział mi następującą legendę… W kilka lat po budowie wału, więc pewno…

Czytaj więcej

O nadwiślańskim Urzeczu

Urzecze jawi nam się jako region istniejący długo w niezmienionym kształcie, w którym przez wiele lat uprawę pól przerywały coroczne wylewy Wisły, a urzycoki modre przywdziewały swe charakterystyczne stroje. Tymczasem jak każdy region podlegało nieustannym przemianom i ewolucji. Nie powstało z dnia na dzień i nie pojawiło się w określonym kształcie, podobnie nie zniknęło w…

Czytaj więcej

Kolejka na Urzeczu

Z dzisiejszej perspektywy mało kto zdaje sobie sprawę jaką rewolucję wywołała kolej w życiu codziennym mieszkańców tej części Urzecza. Przede wszystkim kolejka uczyniła komunikację z Warszawą masową, dając możliwość nie tylko docierania tu letnikom, lecz także przemieszczania się tutejszym mieszkańcom, jaką dotąd dawała jedynie Wisła, z czego korzystało niewiele osób. Choć pierwszą zmianę przyniosła kolej…

Czytaj więcej

Jak wieś Kosumce harcerzom pomagała – 1944 r.

Podstawowym celem wychowawczym konspiracyjnego harcerstwa było tworzenie warunków do samowychowania młodzieży należącej do związku. W warunkach wojennych było to szczególnie ważne, dlatego zwracano uwagę na konieczność pełnej realizacji wszystkich zapisów Przyrzeczenia i Prawa Harcerskiego. Przeprowadzano próby na stopnie harcerskie, biegi harcerskie, ćwiczenia, obchodzono rocznice i święta narodowe, otaczano opieką miejsca pamięci. Jedną z form pracy…

Czytaj więcej

„Świteź” na Urzeczu – 1924 r.

Wybieramy się w podróż z Władysławem Grzelakiem i jego czterema kompanami (m.in. Wacław Samol) w rejs na dębowej łodzi czterowiosłowej „Świteź”. Popłyniemy Wisłą od Oświęcimia do Gdańska (9-28 lipca 1924 r.). Oczywiście w trakcie podróży  nie możemy ominąć naszego Urzecza… Jest 10 lipca 1924 r.: […] Wkrótce zjawiły się na widnokręgu trzy wyniosłe baszty zamku…

Czytaj więcej

Ludzie nadwiślańskiego Urzecza

W tym roku mija 10 lat od pierwszego Flis Festiwalu w Gassach, na którym spotkali się pasjonaci pływania po Wiśle. Miałem również przyjemność wspierać organizację tego pamiętnego wydarzenia i przedstawić zebranym na ostrodze w Gassach prezentację multimedialną pt. „Nad Wisłą”. Wówczas na tamie dojazdowej spotkała się garstka wodniaków, ale z biegiem lat flis się rozwijał….

Czytaj więcej