Wspomnienia: 1944-45 na lewobrzeżnym Urzeczu

Kolejny odcinek wspomnień 90-letniej Haliny Latoszek nagrany w 2025 roku. 𝐒́𝐥𝐚𝐝𝐚𝐦𝐢 𝐩𝐚𝐦𝐢𝐞̨𝐜𝐢… 𝐖𝐨𝐣𝐧𝐚 𝐳𝐚𝐛𝐫𝐚ł𝐚 𝐢𝐦 𝐝𝐨𝐦, 𝐰𝐬𝐩𝐨𝐦𝐧𝐢𝐞𝐧𝐢𝐚 𝐢 𝐬𝐩𝐨𝐤𝐨́𝐣. 𝐙𝐦𝐮𝐬𝐢ł𝐚 𝐝𝐨 𝐨𝐩𝐮𝐬𝐳𝐜𝐳𝐞𝐧𝐢𝐚 𝐰𝐬𝐳𝐲𝐬𝐭𝐤𝐢𝐞𝐠𝐨, 𝐜𝐨 𝐳𝐧𝐚𝐥𝐢, 𝐢 𝐰𝐲𝐫𝐮𝐬𝐳𝐞𝐧𝐢𝐚 𝐰 𝐧𝐢𝐞𝐳𝐧𝐚𝐧𝐞. Przedstawiamy poruszającą historię Pani Haliny i jej rodziców, którzy każdego dnia walczyli o przetrwanie, niosąc na barkach ciężar wspomnień i utraconego życia. To opowieść o stracie,…

Czytaj więcej

Działalność członków Batalionu im. Mączyńskiego oraz Kompanii Leśnej AK „Szarego”

W czasie okupacji na terenach dzisiejszej gminy Konstancin-Jeziorna działał Samodzielny Batalion im. Brygadiera Mączyńskiego. Jego działalność szczegółowo została opisana w książce Rafała Utrackiego „Contumaces…Legio infera” (2004 r.) a także w książce-albumie „Nasi bohaterowie. Powstańcy 1944 roku. Warszawa, Wilanów, Powsin, Jeziorna, Konstancin” (2015 r.) autorstwa księdza Jana Świstaka, Jacka Latoszka oraz Romany Komorowskiej-Filipiak. Co jakiś czas…

Czytaj więcej

Żołnierze AK z gminy Konstancin-Jeziorna

Dziś pragniemy wystąpić z pewnym apelem. Jak opisywałem rzecz kilka lat temu, w 2008 roku upamiętniając walki powstańcze w 1944 roku, dzięki ówczesnym środowiskom kombatanckim i władzom gminy fundowano kamień przy rondzie Jana Pawła II. Niestety zawarte na nim imiona i nazwiska w wielu przypadkach rozmijają się z rzeczywistymi, wymieniono tam także osoby, które nie…

Czytaj więcej

Cmentarz w Maryninie – 110 lat później

W listopadowym numerze nowego periodyku „Głos Konstancina” pojawił się tekst o cmentarzu w Maryninie, który nie został opatrzony podpisem autora. Szkoda, tym bardziej, iż owa anonimowa osoba posłużyła się zdaniami mego autorstwa, nie racząc nie tylko oznaczyć ich jako cytat, ale nawet przywołać źródła, którym są teksty na tym portalu i na stronach Wirtualnego Muzeum….

Czytaj więcej

„W imieniu Rzeczpospolitej” – Fordem do Chylic – 1943

Akcja „Wilanów” została przeprowadzona 26 września 1943 r. w Wilanowie i Kępie Latoszkowej. W akcji wzięło udział około 150 żołnierzy podziemia. Była wymierzona w niemieckich osadników, mieszkających w Kępie Latoszkowej, którzy współpracowali z niemieckim okupantem, szpiegowali i donosili na Polaków, a także przyczynili się do aresztowania żołnierzy AK z pułku „Garłuch” i zamordowania żołnierzy „Baszty”…

Czytaj więcej

Żydzi z Jeziorny skierowani do pracy przymusowej – 1940 r.

Już na drugi dzień po utworzeniu Generalnego Gubernatorstwa Hans Frank 26 października 1939 r. wydał rozporządzenia dotyczące pracy Żydów. Na jego mocy przymusowi pracy podlegali wszyscy Żydzi od 14 do 60 roku życia, z zastrzeżeniem, że granice wieku mogą zostać w razie potrzeby rozszerzone. Wydanie przepisów wykonawczych do tego rozporządzenia powierzono wyższemu dowódcy SS i…

Czytaj więcej

Skolimowski Komitet Obywatelski – 1915

           5 sierpnia 1915 r. do Warszawy wkroczyły wojska Cesarstwa Niemieckiego. Dzień ten oznaczał koniec rosyjskiego panowania, a jednocześnie początek nowej okupacji. Ale nim to nastąpiło, trzy i pół miesiąca wcześniej, prasa donosiła czego dokonał Komitet Obywatelski w Skolimowie w ciągu pierwszych ośmiu miesięcy trwającej wojny.          …

Czytaj więcej

W imię Boże zaczynamy!

11 listopada 1918 roku w Czersku i w Górze Kalwarii 11 listopada 1918 r. stanowił kulminacyjny moment na drodze odzyskiwania niepodległości przez Polaków. Było tak również w przypadku mieszkańców Czerska i Góry Kalwarii. W tym dniu w obydwu miejscowościach doszło do rozbrojenia Niemców, którego dokonali mieszkańcy działający w Polskiej Organizacji Wojskowej (POW), czyli tajnej organizacji…

Czytaj więcej

Walki na Urzeczu i nad Jeziorką w październiku 1914 r.

W październiku mija kolejna rocznica zapomnianej bitwy sprzed ponad 100 lat, gdy w 1914 r. nad Jeziorką starły się armia niemiecka atakująca Warszawę i broniąca jej armia rosyjska. Bitwa stoczona została w dniach 8-18 października, w dużej mierze na linii rzeki, między Papiernią w Jeziornie, Piasecznem a Pruszkowem, zaś po wycofaniu Niemców na pobojowisku pozostało…

Czytaj więcej

Pomnik poległych w Powstaniu Warszawskim

Dzisiaj krótki wpis z okazji Powstania Warszawskiego. Fakt, iż jego upamiętnianie stało się tradycją ogólnopolską w wielu miejscach sprawił, że obchody te odnoszą się do wydarzeń w Warszawie. Nawet w przypadku Konstancina-Jeziorny, na którego terenie w pierwszych dniach sierpnia 1944 r. toczono walki powstańcze, coraz mniej osób jest tego świadomych, upamiętniając wydarzenia warszawskie. W minionych…

Czytaj więcej

Ukrywała się w Skolimowie – Zofia Goetzel – 1943

Przez pierwsze półrocze 1943 r. ukrywała się w Skolimowie Zofia Goetzel. W Żydowskim Instytucie Historycznym przechowywane są jej  wspomnienia napisane w 1945 r., które drukiem ukazały się w berlińskim wydawnictwie po 66 latach (w 2011 r.).  Wcześniej, w 2002 r., w Londynie wydano wspomnienia jej męża Dawida spisane przez Tima Shortridge i Michaela D. Frounfeltera….

Czytaj więcej

Na zawsze pozostaną w naszej pamięci. Ofiary zbrodni katyńskiej z rejonu Góry Kalwarii

13 kwietnia 1943 r. na konferencji w Berlinie przekazano informacje o odkryciu masowych grobów polskich oficerów zamordowanych w Katyniu. Dzień 13 kwietnia to obecnie symboliczna rocznica zbrodni katyńskiej, bowiem 14 listopada 2007 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił go Dniem Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Zbrodnia ta została zaplanowana przez najwyższe władze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR),…

Czytaj więcej

Zdjęcia lotnicze Urzecza z 1944 r.

Do naszej kolekcji zdjęć lotniczych (dotychczas liczącej trzy pozycje) dodaliśmy ponad 50 nowych fotografii. Wszystkie pochodzą z kolekcji National Collection of Aerial Photography ze Zjednoczonego Królestwa (a dokładnie ze Szkocji). Pozyskano je ze zbiorów armii amerykańskiej, która z kolei przejęła je z wojennych kartotek Luftwaffe. Wszystkie zdjęcia wykonano latem 1944 r. – w czerwcu, lipcu…

Czytaj więcej

Styczeń 1945 r. – wyzwolenie Konstancina

W minionym ustroju świętowano dzień 17 stycznia jako rocznicę wyzwolenia Warszawy w 1945 roku. Stolica jednak była całkowicie zniszczona, a w ruinach żyli jedynie ocalali, o czym podobnie jak o powstaniu warszawskim nie wspominano. Niezależnie od historycznej oceny tych wydarzeń pamiętać należy, iż przyniosły one wyzwolenie spod hitlerowskiej okupacji ludności zamieszkującej lewobrzeżną część Urzecza, gdzie…

Czytaj więcej

I Wojna Światowa – październik 1914

W październiku 1914 roku po przejściu frontu wojennego przez teren obecnej gminy Konstancina-Jeziorny grupa dziennikarzy, mieszkańców oraz ciekawskich wybrała się kolejką wilanowską do Konstancina i Skolimowa na ogląd sytuacji. Relację z tego co zobaczyli przedstawił G.T. w Gońcu Wieczornym (Nr 499, 23 października 1914): „Do Skolimowa. Pociąg kolejki wilanowskiej więcej zatłoczony, niż w niedzielę sezonu…

Czytaj więcej