Upadek kolejki wilanowskiej

W niedawnym tekście na temat planów budowy trakcji elektrycznych do letnisk nad Jeziorką wspomniałem o stopniowej likwidacji  kolejki wilanowskiej w okresie międzywojennym. Parowe i spalinowe wąskotorówki były mocno przestarzałe i choć pod koniec lat dwudziestych zainwestowano w nowe dworce kolejki, plany elektryfikacji trakcji wilanowskiej z przyczyn finansowych spełzły na niczym, mimo iż nakazano je odgórnie…

Czytaj więcej

Królewska Papiernia w Jeziornie

Miałem okazję uczestniczyć dwa tygodnie temu w spotkaniu organizowanym przez grupę Arche, na którym przedstawiono kolejną odsłonę planów związanych z terenami dawnej papierni. W jakiej postaci się one urzeczywistnią trudno orzec, bo są one na szczęście żywe i podlegają ciągłym zmianom. Zrozumiałe jest także, że deweloper dokonawszy zakupu terenu chciałby osiągnąć tu zysk. O ile…

Czytaj więcej

Żydzi z Jeziorny skierowani do pracy przymusowej – 1940 r.

Już na drugi dzień po utworzeniu Generalnego Gubernatorstwa Hans Frank 26 października 1939 r. wydał rozporządzenia dotyczące pracy Żydów. Na jego mocy przymusowi pracy podlegali wszyscy Żydzi od 14 do 60 roku życia, z zastrzeżeniem, że granice wieku mogą zostać w razie potrzeby rozszerzone. Wydanie przepisów wykonawczych do tego rozporządzenia powierzono wyższemu dowódcy SS i…

Czytaj więcej

Bożnice Jeziorny

Na ostatnim spotkaniu Konstancińskiego Klubu Historycznego poświęconemu tutejszej społeczności żydowskiej publiczność dopisała. Okazją do spotkania była zbliżająca się 80 rocznica powstania w getcie warszawskim. Gdy wybuchło, 19 kwietnia 1943 r., w Warszawie przebywało już niewielu Żydów z Jeziorny. Wspominałem jak trudno przywołać mi choćby wyobrażenie, że przed wojną Jeziornę zamieszkiwali chasydzi, bowiem w przestrzeni miejscowości…

Czytaj więcej

O tabliczkach i ulicach Jeziorny

Wedle dzisiejszych standardów nie byłoby łatwo być przedwojennym urzędnikiem gminy Jeziorna. Należało znać i kojarzyć praktycznie wszystkich mieszkańców, być może nie całej gminy, liczącej wówczas prawie 9 000 mieszkańców, lecz z pewnością Jeziorny. Trudno miał woźny urzędu, który doręczać musiał urzędowe pisma i dokonywać ustaleń. Na czym polegał trud? Otóż zasadniczo nie posługiwano się na…

Czytaj więcej

Jeziorna na zdjęciach Henryka Poddębskiego (2)

Kontynuujmy naszą podróż przez międzywojenną Jeziornę z Poddębskim. Pozostańmy w tym samym rejonie ulicy Elektrycznej, która swą nazwę w 1931 roku wzięła od wybudowanej tu świeżo elektrowni. O elektryfikacji pisał niegdyś Adam, jako ciekawostkę dodam, że z elektrowni w Jeziornie do prądu podłączono pałac w Wilanowie. Elektrownię około 1931-33 roku zdjął Henryk Poddębski w kilku…

Czytaj więcej

Jeziorna na zdjęciach Henryka Poddębskiego (1)

Zdjęcia Henryka Poddębskiego gościły już wielokrotnie na łamach zarówno facebooka, jak i portalu. Fotografował Służew, Kabaty, Wilanów i wiele miejsc uwiecznionych na tych fotografiach udało się zidentyfikować. Najwięcej jednak zdjęć w tych stronach wykonał jednak nad Jeziorką i można je podziwiać w naszej galerii. Spora część zdjęć została opisana błędnie jako Skolimów i Chylice, a…

Czytaj więcej

Środek miasta

Od pewnego czasu Konstancin-Jeziorna podąża drogą wytyczoną przez Piaseczno i inne okoliczne miejscowości, coraz bardziej kurczy się przestrzeń, zabudowywane są kolejne miejsca, zwiększa się aktywność deweloperów, pojawia się wielu nowych mieszkańców. Wedle badań statystycznych liczba ludności nie ulega zmianie, a wiekowy przedział wskazuje, iż gmina się starzeje. Pozorną receptą wydaje się na to niektórym budownictwo,…

Czytaj więcej

Powstańcza szarość

Wyczytałem swego czasu takie ładne zdanie autorstwa Tomasza Łysiaka: „Powstanie Styczniowe ma swoich apologetów i krytyków. Józef Piłsudski gloryfikował czyn powstańczy i na jego sile duchowej opierał formowanie młodego żołnierza polskiego, ale też poddawał go krytyce, nie po to, by potępiać, lecz by czerpiąc z tego, co piękne i silne, wyciągać wnioski z jego błędów”….

Czytaj więcej

Księżna Maria Ogińska zatrudnia cudzoziemców

            Półtora roku temu Paweł Komosa w swoim tekście  Bocznice do cegielni słusznie zauważył, że właścicielką terenów nad Jeziorką była księżna Maria Ogińska, a nie Maria Potulicka. Na poparcie jego ustaleń pięć miesięcy temu udostępniłem materiał o Marii Ogińskiej. W połowie 1898 r. w prasie zaczęły pojawiać się informacje o…

Czytaj więcej

Walki na Urzeczu i nad Jeziorką w październiku 1914 r.

W październiku mija kolejna rocznica zapomnianej bitwy sprzed ponad 100 lat, gdy w 1914 r. nad Jeziorką starły się armia niemiecka atakująca Warszawę i broniąca jej armia rosyjska. Bitwa stoczona została w dniach 8-18 października, w dużej mierze na linii rzeki, między Papiernią w Jeziornie, Piasecznem a Pruszkowem, zaś po wycofaniu Niemców na pobojowisku pozostało…

Czytaj więcej

Tajemnice warszawskiej Ochrany

Pozwoliłem sobie zapożyczyć po raz kolejny tytuł pewnego filmu, tym razem jednak całkowicie zapomnianego, bo powstał on w 1916 r., w dobie kina niemego, gdy Warszawę opuścili po ponad 100 latach Rosjanie, a niemieckie panowanie umożliwiło podjęcie zakazanej pod rosyjskim zaborem tematyki. W dziennikach agenta tej instytucji znalazłem bowiem kilka ciekawych wzmianek tyczących się Jeziorny…

Czytaj więcej

Czas niedoli

W dobie szalejącej inflacji, rosnących lawinowo cen żywności, paliw i rat kredytu jak zawsze warto spojrzeć w przeszłość, gdy podobne wydarzenia uderzyły w tutejszą ludność. Wydaje się jednak, że ich skala i wpływ na życie codzienne były nieporównywalnie większe, niż obecnie. Paradoksalnie to nie osławiony Wielki Kryzys dwudziestolecia międzywojennego spowodował największe problemy w gminie Jeziorna,…

Czytaj więcej

Pomnik poległych w Powstaniu Warszawskim

Dzisiaj krótki wpis z okazji Powstania Warszawskiego. Fakt, iż jego upamiętnianie stało się tradycją ogólnopolską w wielu miejscach sprawił, że obchody te odnoszą się do wydarzeń w Warszawie. Nawet w przypadku Konstancina-Jeziorny, na którego terenie w pierwszych dniach sierpnia 1944 r. toczono walki powstańcze, coraz mniej osób jest tego świadomych, upamiętniając wydarzenia warszawskie. W minionych…

Czytaj więcej

Kurniki pani Amelii

Sezon ogórkowy w toku, lato dopadło i nasz portal, pora jednak powoli budzić go z wakacyjnego snu. Jak zawsze jednak w tym okresie tematy lekkie i nie angażujące. W czasie niedawnym prasę brukową obiegły zdjęcia rezydencji pewnego znanego dziennikarza-celebryty, który sprzedawał ją w Konstancinie, „podwarszawskim mieście krezusów”. Jak bardzo by ta opinia nie była zabawna…

Czytaj więcej