Paweł Komosa

Redaktor naczelny portalu, z wykształcenia historyk, absolwent Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego. Rodzinnie związany od wielu pokoleń z Nadwiślańskim Urzeczem, badacz regionu i dziejów lokalnych, autor publikacji oraz artykułów w tym zakresie.

kontakt@okolicekonstancina.pl

Kuloodporny papier Gabriela Planche

W 1830 r. Bank Polski zakupił papiernię w Jeziornie. Wojna polsko-rosyjska, znana jako powstanie listopadowe, wymusiła zmiany w pierwotnych planach i postawiono na rozwój papiernictwa. Do 1833 r. Bank stał się pełnoprawnym właścicielem gruntów na których znajdował się zakład, dotąd należących do Potulickich z Obór. W Anglii zakupiono pierwszą maszynę do wyrobu „papieru bez końca”,…

Czytaj więcej

Rzeczka tajemnic

Ponad dekadę temu na nieistniejącym już forum miłośników historii Konstancina-Jeziorny podniesiony został temat niewielkiego strumyka przepływającego przez park w Konstancinie. Jak się niektórzy wówczas dowiedzieli, na starych mapach miał on swoją nazwę. Była to czasem rzeczka Wierzbna, a czasem Mała, niektórzy zaś zwali ją po prostu Strumykiem, inni zapamiętali jako Śmierdziuszkę, bowiem w końcowych latach…

Czytaj więcej

Spis 1921 roku na Urzeczu. Polacy, Niemcy i Żydzi.

Dobiega końca spis powszechny. Tym razem spotyka się on z mieszanymi reakcjami z różnych powodów, których nie będziemy tu analizować. Po latach stanie się obiektem badań historyków patrzących nań bez emocji, podobnie jak my obecnie możemy z dystansem spojrzeć na wyniki spisu przeprowadzonego w 1921 roku w odrodzonej II Rzeczpospolitej. Wówczas były one wyczekiwane, bowiem…

Czytaj więcej

Kuchnia Urzecza

Za co piją Łurzycoki? Za pszenicę i buroki A my ni mumy za co… Ta wpadająca w ucho przyśpiewka, prócz oddania narzekań mieszkańca górnych pól, iż na zalewowym nadwiślu wszystko samo rośnie, przyczyniając się do bogactwa jego mieszkańców, w przeciwieństwie do upraw na skarpie wiślanej, niesie w sobie także przekaz o rolnictwie na Urzeczu. A…

Czytaj więcej

Chasydzi i syjoniści nad Jeziorką, czyli o zbeszczeszczeniu bożnicy w Piasecznie

Odwiedzając niedawno Tykocin odkryłem, iż w XIX wieku przybyli tam wyznawcy cudownego cadyka z Góry Kalwarii. Różnili się mocno od tamtejszych Żydów, nawet tych ortodoksyjnych. Nie modlili się wespół z innymi w wielkiej synagodze, wzniesionej jeszcze w XVI wieku. Nieopodal niej mieli swój własny sztibl, czyli chasydzkie pomieszczenie modlitewne. Drewniany skromny budynek, w którym się…

Czytaj więcej

O przelocie diabła nad Urzeczem, czyli Giuseppe Tardiniego przypadki

12 września 2021 r. w Konstancinie-Jeziornie odbędzie się Historyczny Piknik Lotniczy. Prócz przelotów dawnych samolotów zobaczyć będzie tam można wystawę poświęconą pilotom biorącym udział w II wojnie światowej, wywodzącym się z Jeziorny i Skolimowa-Konstancina oraz tradycjom lotniczym tych stron. Wydaje się, że nie bez kozery będzie tu przywołać historię pierwszego lotu człowieka nad nadwiślańskim Urzeczem….

Czytaj więcej

Żeromski i Konstancin: Ulica i Szkoła

Z letniskiem Konstancin Stefan Żeromski związał się 25 lipca 1920 r., gdy zakupił willę „Świt”, którą ledwie kilka lat wcześniej wybudował dla siebie malarz Zdzisław Jasiński. Tu pisarz pomieszkiwał w ostatnich latach swego życia, nim otrzymał mieszkanie w Zamku Królewskim. Często przywoływane są jego słowa zapamiętane przez córkę Monikę „żadne Capri, żadne Nervi, żadna Nicea…

Czytaj więcej

Rzeź w Chylicach

Takim tytułem jak wyżej witał swych czytelników „Express Poranny” w dniu 8 lipca 1929 roku.  Poniżej treść artykułu opisującego wydarzenia w jednej z willi: Jan Naprószewski z ulicy Kruczej 7 bawił na letnisku w Chylicach ze swą nieślubną żoną, Franciszką Siekierską oraz dwojgiem nieletnich dzieci. Zamieszki wali w willi Grunwalda. Naprószewski od paru tygodni zdradzał…

Czytaj więcej

Przedwojenne obchody 15 sierpnia w gminie Jeziorna

Rok temu udało się przywrócić pamięć o zapomnianym pomniku upamiętniającym Bitwę Warszawską, który ustawiono w obecnym Mirkowie w 1937 roku i złożyć tam kwiaty. W tym roku wydarzenie to przyjmie ze strony władz samorządowych dużo mniejszy wymiar. Warto z okazji rocznicy 15 sierpnia przyjrzeć się bliżej okolicznościom wystawienia nie tylko wspomnianego krzyża, lecz również innym…

Czytaj więcej

Kryminałki kolejowe

Dziś w ramach kryminalnych opowieści trzy obrazki z przeszłości z kolejką wilanowską w tle. Najpierw wprost z łamów ówczesnej prasy opowieść o terrorze jaki zasiali młodzieńcy z Bielawy w sercach podróżnych, wypowiadając wojnę kolejce i letniskom. Słowo, nr 197, 21 lipca 1908 Bitwa w Klarysewie W letnisku Klarysowie, o parę wiorst przed Konstancinem, tuż około…

Czytaj więcej

W kręgu oszustów

Dziś przyjrzyjmy się nieco bliżej dawnym oszustwom, które w dwudziestoleciu międzywojennym kojarzą się oczywiście z filmem „Żądło” lub „Va Banque”. Ówczesne oszustwa nie różniły się wiele od obecnych, bowiem ludzie się nie zmieniają. Byli i nieuczciwi kontrahenci i zawodowi oszuści. Zacznijmy od tych pierwszych. W książce „Sztetl Jeziorna” krótko opisywaliśmy oszustwo jakiego dopuścił się pewien…

Czytaj więcej

Odsłonięcie pomnika w Powsinie

<<< Pogrzeb Powstańców w Powsinie 8 kwietnia 1945 r. Komisja rozpoczęła dyskusję nad projektami pomnika[1], który planowano ustawić na miejscu pochówku. Do jego zaprojektowania wybrano ostatecznie inż. Józefa Wróblewskiego oraz inż. Bolesława Gierycha, którzy przed sporządzeniem ostatecznej propozycji obejrzeć mieli miejsce pogrzebu. Projektanci poprosili, aby na razie odłożyć zadrzewienie terenu do czasu budowy pomnika. Tego…

Czytaj więcej

Pogrzeb powstańców warszawskich w Powsinie

<<< Utworzenie Cmentarza Powstańców w Powsinie Pogrzeb zaplanowano na 28 marca 1945 r. Warto pamiętać, iż w tym czasie trwały jeszcze działania II wojny światowej, władza komunistyczna dopiero instalowała się na ziemiach polskich, nie uruchomiła więc późniejszego aparatu represji. Był to okres odtwarzania i reorganizacji struktury państwowej,  czas wzajemnej współpracy między władzami wojskowymi, rządowymi, kościołem…

Czytaj więcej

Utworzenie cmentarza Powstańców w Powsinie

Cmentarz Powstańców Warszawy w Powsinie znajduje się w obecnie granicach Warszawy, przed 1951 rokiem położony był jednak w ówczesnej podwarszawskiej wiejskiej gminie Wilanów. Złożono na nim głównie mieszkańców gminy Jeziorna, poległych podczas walk w sierpniu 1944 rok. Przyczyną wyboru takiej lokalizacji był fakt, iż znajdowała się tam siedziba parafii Powsin, do której przynależały Jeziorna Królewska…

Czytaj więcej

Orgie na Królewskiej Górze

Lata trzydzieste w ówczesnej polskiej prasie to czas zbrodni i perwersji, głównie za sprawą pojawienia się czasopisma „Tajny Detektyw”. Pod jego wpływem w prasie zaczęto częściej opisywać wydarzenia takiej natury, które wcześniej nie trafiały na łamy gazet w takim stopniu. Stefan Wyszyński, późniejszy prymas, a wówczas tylko ksiądz i szef katolickiego niskonakładowego periodyku „Ateneum Kapłańskie”,…

Czytaj więcej