Witold Rawski

Historyk wojskowości i starożytności, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego. Wieloletni pracownik wydawnictw książkowych (m. in. kierownik redakcji historii działu encyklopedii i słowników PWN), prasowych, ostatnio pracownik naukowy Wojskowego Biura Badań Historycznych, w latach 1981-89 redaktor, wydawca, wykładowca i aktywny działacz podziemia solidarnościowego. Od ćwierć wieku mieszkaniec Skolimowa, prowadzący Konstanciński Klub Historyczny.

Towje Bełchatowski z Piotrkowa pisze do Mirkowa – 1878 r.

Żydzi w Piotrkowie Trybunalskim osiedlali się już od początku XVII w., ale dopiero w 1679 r. król Jan III Sobieski zezwolił na założenie kahału — budowę synagogi, mykwy i cmentarza. W 1765 r. mieszkało tu 1107 Żydów. W XIX w. miasto stało się jednym z najważniejszych w Polsce żydowskich ośrodków wydawniczo-drukarskich. Tłoczono tutaj Biblię, Talmud,…

Czytaj więcej

„Świteź” na Urzeczu – 1924 r.

Wybieramy się w podróż z Władysławem Grzelakiem i jego czterema kompanami (m.in. Wacław Samol) w rejs na dębowej łodzi czterowiosłowej „Świteź”. Popłyniemy Wisłą od Oświęcimia do Gdańska (9-28 lipca 1924 r.). Oczywiście w trakcie podróży  nie możemy ominąć naszego Urzecza… Jest 10 lipca 1924 r.: […] Wkrótce zjawiły się na widnokręgu trzy wyniosłe baszty zamku…

Czytaj więcej

Jeden z ojców światowej informatyki w Konstancinie – 1938 r.

Autor nowatorskich prac z dziedziny logiki trójwartościowej, twórca notacji polskiej, tj. sposobu zapisu wyrażeń arytmetycznych szeroko stosowanego w informatyce do dnia dzisiejszego – Jan Leopold Łukasiewicz urodził się 21 grudnia 1878 r. we Lwowie. W 1887 r. rozpoczął studia prawnicze, następnie matematyczne i filozoficzne. W 1902 r. obronił doktorat z filozofii u Kazimierza Twardowskiego. W…

Czytaj więcej

Willa „Jedynaczka” – kto tu nie bywał

A było to tak. Sobotnie przedpołudnie 17 grudnia 1910 r. było pogodne. Mimo zimy temperatura całkiem znośna, minus 8 °C. Bezwietrznie. Na ulicy Królewskiej obok pałacu Kronenberga spotkało się dwóch dżentelmenów w melonikach. Po uchyleniu nakrycia głowy i serdecznym przywitaniu skierowali się w kierunku Zachęty. Właśnie mijało dziesięć lat od oddania do użytku gmachu i…

Czytaj więcej

Nierozłączni bracia – Józef i Jerzy Machlejdowie

Zbrodnia Katyńska 1940 r. ma bezprecedensowy charakter. Przede wszystkim z tego względu, że jej ofiarą padły tysiące jeńców wojennych, których życie znajdowało się pod ochroną prawa międzynarodowego – w większości oficerów. Dzisiaj słów kilka o braciach Machlejd zamordowanych w Charkowie. Obaj byli rodzinnie związani z Konstancinem. Józef Karol Gustaw Machlejd, był synem Artura i Wandy…

Czytaj więcej

Willa „Wrzos”

W cyklu „Konstancińskie i skolimowskie wille i ich właściciele” opowiemy dzisiaj o właścicielu willi „Wrzos” Cezarym Ponikowskim. Zapewne większość z Was nie jest w stanie nic o nim powiedzieć. Ba, może nawet mylić z Antonim Ponikowskim politykiem, premierem, rektorem Politechniki Warszawskiej. A Cezary był także nietuzinkową postacią… Cezary Franciszek Andrzej Ponikowski urodził się 27 sierpnia…

Czytaj więcej

„Dworek Marysinek” w Chylicach

W cyklu „Konstancińskie i skolimowskie wille i ich właściciele” opowiemy dzisiaj o willi „Dworek Marysinek”. Wszyscy znają wille Konstancina, o nich się pisze i mówi. Mniej wspomina się wille skolimowskie. A Chylice… kto o nich pamięta. Józef Kalasanty Napoleon Czerwiński (1870-1940) jeden z warszawskich architektów i budowniczych w 1903 r. poślubił Mariannę Pietrzykowską (1871-1952). Miał…

Czytaj więcej

Zardzewiała śmierć. Rozminowanie gminy Jeziorna – 1945 r.

Rejon Wasz wyzwolony z pod jarzma niemieckich rozbójników. Nastąpił okres wznowienia przemysłu gospodarstwa wiejskiego, rozgrabionego i zniszczonego w czasie niemieckiej okupacji, nastaje pora przeprowadzenia wiosennych robót polnych. […] Pamiętajcie, że okolice Waszego rejonu są zarzucone różnego rodzaju minami i materiałami wybuchowymi, niewypałami pocisków artyleryjskich i minami miotaczy, które nie eksplodowały. Odezwa Dowództwa Inżynieryjnych Wojsk Polskich…

Czytaj więcej

Katarzyna Witwicka

Katarzyna Witwicka urodziła się 1 listopada 1913 r. w Kijowie w mieszanej polsko-rosyjskiej rodzinie. Była córką zamożnej Rosjanki i polskiego oficera 12. Pułku Ułanów Podolskich. Ze względu na przebytą w dzieciństwie ciężką chorobę, pobierała domową edukację, a egzaminy zdawała eksternistycznie. W latach 20. przeprowadziła się z rodziną do Konstancina, gdzie mieszkała w willi „Maryla”. W…

Czytaj więcej

Polskie Porozumienie Niepodległościowe w Konstancinie – 1976

15 lutego 2021 r. zmarł Zdzisław Marian Najder, historyk literatury, profesor nauk humanistycznych, wykładowca m.in. Uniwersytetu Columbia i Uniwersytetu Yale’a, w latach 1982–1987 dyrektor Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa. Był założycielem na przełomie 1975/1976 organizacji opozycji demokratycznej w PRL Polskiego Porozumienia Niepodległościowego (PPN). Ograniczało się ono do prac programowych i analitycznych (powstało 46 opracowań i…

Czytaj więcej

Pracownia osteologiczna w Skolimowie – 1950 r.

Minister Oświaty w porozumieniu z Ministrem Skarbu i Prezesem Centralnego Urzędu Planowania zarządzeniem z 14 stycznia 1949 r. nadał statut przedsiębiorstwu państwowemu pod nazwą „Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych”. Na przełomie 1949 i 1950 r. przy ul. Czerniakowskiej 89/93 na zlecenie Ministerstwa Obrony, powstał kompleks pięciu budynków o żelbetowych szkieletach i elewacjach z szarej cementowej cegły…

Czytaj więcej

Operacja „Uran” – Yvonne de Gaulle w Konstancinie, 1967 r.

Przyjazd Charles’a de Gaulle’a do Polski w 1967 r. miał znaczenie przełomowe dla relacji bilateralnych i zapoczątkował otwarcie na Wschód we francuskiej polityce zagranicznej. Oficjalna wizyta prezydenta Republiki Francuskiej w Polsce była planowana na pierwszą połowę czerwca, ale w związku z wybuchem 5 czerwca III wojny arabsko- -izraelskiej (sześciodniowej) przełożono podróż de Gaulle’a na wrzesień….

Czytaj więcej

W obcej służbie – 1877 r.

Przed wybuchem I wojny światowej w armiach trzech państw zaborczych służyło od 250 do 300 tys. Polaków, którzy będąc obywatelami Rosji, Niemiec i Austro-Węgier podlegali obowiązkowi służby wojskowej. W czasie działań wojennych w latach 1914-1918 do armii państw zaborczych powołano w sumie około 2,9 mln żołnierzy polskiego pochodzenia. Rodzi się pytanie: w takim razie w…

Czytaj więcej

Nadciąga burza nad Jeziorkę – 12 października 1914 r.

Jesień 1914 r. Sytuacja na podejściach do Warszawy jest dynamiczna. Wśród zamieszkującej tereny na południe od Warszawy ludności narastają paniczne nastroje. Wielu mieszkańców przenosi się do Warszawy. Atmosferę niepewności i strachu przed nieznanym podsyca propaganda i prasa.  Nadchodzący Niemiec to „wróg Słowiańszczyzny”. 2 września 1914 r. nad Warszawą po raz pierwszy pojawił się niemiecki sterowiec. …

Czytaj więcej

Epidemia w Słomczynie – 1922 r.

Szkoła w Słomczynie została założona w 1906 r. przez Polską Macierz Szkolną przy wsparciu ks. Wincentego Tymienieckiego. Od 1919 r. stała się państwową szkołą powszechną. W trzecim roku działalności szkoły w wolnej Rzeczpospolitej lekarz powiatowy dr Orzechowski, po otrzymaniu w poniedziałek 13 listopada 1922 r. informacji o dwóch wypadkach szkarlatyny w szkole w Słomczynie, zareagował…

Czytaj więcej